Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/1183 · 1183-001

Aleksander Januszewicz do Jana Stanisława Jabłonowskiego w sprawie walk z Kozakami i hiberny

Aleksander Januszewicz Jan Stanisław Jabłonowski, wojewoda ruski, generał ziem ruskich, starosta bohusławski, mohylowski etc.
18 lutego 1703 · Ostróg [?]

Aleksander Januszewicz donosi o zwycięskim starciu z Kozakami pod Konstantynowem oraz o gotowości do dalszej obrony województwa wołyńskiego. Zgłasza również trudności z wyegzekwowaniem hiberny od zastawników dóbr Jabłonowskiego i prosi o instrukcje oraz wypłatę zaległych należności dla żołnierzy.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[S. 2] Dnia 18 lutego roku 1703. Jaśnie Wielmożny Miłościwy Panie, Panie i Dobrodzieju! Opuściwszy podjazd spod Konstantynowa, gdzie dopomogłem ze swoją chorągwią panu Wilińskiemu i panu wojewodzie kijowskiemu gromić Kozaków – chwała Bogu szczęśliwie, bo około dwóch tysięcy legło trupem, a reszta gromadą uciekła – stamtąd poszliśmy pod Łabuń. Tam zabawiliśmy kilka dni. Ja do domu pospieszyłem według woli Waszej Mości Pana i Dobrodzieja, [S. 3] gdzie zastałem list Waszej Mości Mojego Miłościwego Pana pisany z datą 23 stycznia, w którym doczytałem się rozkazu Waszej Mości Pana, abym dał osłonę województwu wołyńskiemu. O czym pisałem do pana kasztelana wołyńskiego; jeżeli będzie potrzebował większej wyprawy, zgłosiłem się z moją chęcią, że i z chorągwią nie będę się ociągał. [...] dopomoże, tylko jeżeli będzie rozkaz i wola Waszej Mości Pana, bo co należało do wyprawy skądinąd z dóbr Waszej Mości Pana, to przyszykowałem na tę posługę kompanię bardzo porządnie. Według informacji pana gubernatora, który według kwitów hibernowych zmiarkował i już od trzech tygodni obsłużył województwo krakowskie, list do panów zastawników Waszej Mości Pana i Dobrodzieja [S. 4] nie dał żadnego skutku, gdyż żaden nawet podwody na chorągiew nie chciał pozwolić wystawić, jeden na drugiego składając: „niech kto pierwszy da”. Wziąwszy [...] tedy tylko z miasta i wsi w posesji Waszej Mości Pana będących, z których to pieniędzy bardzo mały dział dostał się kompanii. Czekam tedy ordynansu i rozkazu Waszej Mości Pana, co czynić z pańskimi zastawnikami, bo wszędzie panowie wołyńscy w swoich, chociażby zastawnych dobrach, pozwolili swoim ludziom pobierać ustawę. Donosząc o tegorocznej sprawie, śmiem bez naprzykrzania się łasce pańskiej suplikować z moją kompanią i o dawniejszą hibernę. Do łaski pańskiej i dobrodziejskiej się polecam [...]. Jaśnie Wielmożnego Mego Miłościwego Pana i Dobrodzieja najżyczliwszy i najniższy sługa Aleksander Januszewicz, własną ręką. [S. 5] [Adres:] Jaśnie Wielmożnemu Memu Wielce Miłościwemu Panu i Dobrodziejowi, Panu Wojewodzie i Generałowi Ziem Ruskich, Bohusławskiemu, Mohylowskiemu etc. etc., Panu Memu Miłościwemu i Dobrodziejowi. [S. 6] [Adnotacje archiwalne / ręką odbiorcy:] 49689 4968 44721 [...] List od pana Januszewicza, że wziął ustawę. Januszewicz [Ślad po pieczęci lakowej]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[S. 2] Die 18 Febru[arii] A[nno] 1703. Jasnie Wielmozny Miłosciwy Panie Panie y Dobrodzieiu. Opusciwszy spodiazdu z pod Konstantynowa gdzie dopomogłem z chorągwią moią Jmsci Panu Wilińskiemu, y Jmsc Panu Wojewodzie Kiiowskiemu gromic Kozakow. Chwała Bogu szczęsliwie. Bo około dwoch tysięcy trupem legło. Dostatk gromnic utekło. Ztamtąd pod Łabuń poszliszmy tam bawi= lismy się dni kilka. Ja dodomu pospie= szyłem się według woli Wmsc Pana y Do= [S. 3] brodzieia. Gdzie zastałem List W[aszej] M[ości] M[ojego] M[iłościwego] P[ana] pisa= ny de data 23 Januarij. W ktorym dozy= tałemsię Oskazu Wmsc Pana abym Woie= wodztwa Wołyńskiego zaszczyt uczynił oczym pisałem do Jmsc Pana Kastelana Wołyńskiego. Jeze= li większey potrzebował bedzie wy= prawi[ć] odezwałem się z chotą moią, ze się y z chorągwią nie będę się lenił. Ksionz= dzom dopomoze tylko ieżeli będzie roskaz y wola Wmsc Pana, bo conalezało do wy= prawy z kąd inąd z dobr Wmsc Pana to zryktowałem na tę usługę kompanią. Po rzą= dnie b. Według Informatiej Jmsc Pana Gubernatora ktory według kwitow hyzmowych umiarkował y iuż od niedziel trzech usługi[ł] Woie= wodztwo krakowskie. List do Imscion Panow Zastawnikow Wmsc Pana y Dobrodzieia. [S. 4] Niedał zadnego skutku, kiedy żaden y podwoda podwo= lić na chorągiew stawyć niechciał ieden n drugiego składaiąc niech kto pirwy da, Kienzyztem[?] tedy tylko z miasta y feusiow[?] w possessiej Wmsc Pana bendących, zktorych pieniędzy bardzo mały do= stał się dział kompanićy. Czekam tedy Or= dynansus y Oskazu Wmsc Pana co czynić z Pan= skiami Zastawnikami. Bo wszędzie Panowie Wo= łyńscy w swoich choci zastawnych Ludziom swoim pozwolili ustawe brac. Kiedy tegoroczny donoszę interes, smiem bez naprzykrzenia Łaski Pańskiey y odawnieysze z kompanią moią suplikiwać Hy= berne. Do gery Pańskiey y Dobrodziynney zalic= cam się Łasce sam siebie zapisuie[?] z emiess. Jasnie Wielmoznego Mego Miłosciwego Pana y Dobrodzieia Naychliwszy y naniższy sługa Alexander Januszewicz m[anu] p[ropria] [S. 5, adres:] Jasnie Wielmoznemu Me= mu Wielce Miłosciewemu Panu y Dobrodziejowi Jmsc Panu Wojewodzie y Gene= rałowi Ziem Ruskich, Bo= husławskiemu, Mohilo= wskiemu etc. etc. Panu Panu Memu Miłosciewe= mu y Dobrodziejowi. [S. 6, rewers koperty:] [Adnotacje archiwalne / ręką odbiorcy:] 49689 4968 44721 Stadkiemyski[?] List od P. Janu= szewicza ze wziął ustawę Januszewicz [Ślad po pieczęci lakowej]

Uwagi do odczytu

Dokument składa się z 3 stron listu (s. 2–4) oraz zachowanej koperty/obwoluty adresowej (s. 5–6; na s. 5 tytulatura adresata, na s. 6 pieczęć lakowa i notatki). Adresat Jan Stanisław Jabłonowski określony tradycyjnymi tytułami (wojewoda ruski, generał ziem ruskich, starosta bohusławski i mohylowski). Bitwa pod Konstantynowem wspomniana na s. 2 to starcie z powstaniem Semena Palija z przełomu 1702/1703 r., w którym uczestniczył m.in. wojewoda kijowski Józef Potocki.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 13:45 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/1183 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.