Przekład / tekst współczesny
Wielce szanowni i sławetni Panowie, nasi wielce poważani Panowie i Bracia!
Otrzymany od Was list daje więcej niż dostateczne świadectwo Waszej ufnej [? — odczyt przymiotnika niepewny] życzliwości wobec nas oraz godnego pochwały starania o ochronę bezpieczeństwa władz miejskich. Niczego nie pragniemy bardziej niż tego, aby ów tak niespodziewany [?] wypadek znalazł rzeczywiście pomyślny finał, zgodny z Waszym życzeniem i pragnieniem. Niech niechęć możniejszych nie staje się odtąd jeszcze bardziej uciążliwa dla miast i niech zdarzenie dające tak smutny przykład nie pobudza innych do prób podobnego postępowania.
Dlatego chętnie stajemy po Waszej stronie w podejmowanej walce. Nie przestaniemy pracować, na miarę naszych sił, aby zażegnać groźbę wspólnej katastrofy i oddalić ją na przyszłość [pierwszy łaciński czasownik odczytany niepewnie; dosłowny obraz to wspólne rozbicie okrętu].
Sejmiki generalne tej znakomitej prowincji [niepewny związek z naszymi sejmikami partykularnymi] spełzły jednak na niczym i zostały rozwiązane. Wskutek tego nie wybrano żadnych posłów na przyszły, jeśli Bóg pozwoli, sejm walny Królestwa. Zaspokojenie Waszego życzenia leży więc obecnie poza zasięgiem naszych możliwości.
Tymczasem, o ile pozwalają okoliczności spraw i czasu, nie omieszkamy polecić naszemu sekretarzowi, którego zamierzamy wkrótce wysłać do Warszawy, aby w naszym imieniu zabiegał o Waszą sprawę u jaśnie wielmożnego pana kanclerza wielkiego Królestwa. Wiadomo, że był on obecny przy tym tragicznym zdarzeniu i był jego świadkiem [czasownik dotyczący zajścia zdarzenia odczytany niepewnie]. Sekretarz ma również zwrócić się do pozostałych dostojników Królestwa oraz protektorów naszego miasta i starać się doprowadzić do odpowiedniego rozstrzygnięcia Waszej sprawy, zgodnie z Waszym życzeniem.
Przekazawszy Wam teraz tę przyjacielską odpowiedź, życzymy Wam zdrowia i oferujemy nasze najchętniejsze usługi.
Dan w Elblągu, 13 września 1738 roku.
Gotowi do wszelkich starań i usług dla Was,
burmistrzowie i rajcy miasta Elbląga.
[Adres:] Wielce szanownym i sławetnym panom burmistrzom i rajcom królewskiego miasta Lwowa, naszym wielce poważanym panom.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
PraeNobiles ac Spectabiles Domini, Domini et Fratres Observandissimi.
Acceptae PraeNobilium ac Spectabilium Dominationum Vestrarum literae de [confidenti?] erga Nos affectu, et laudabili studio tuendae Securitatis Magistratuum Civilium satis superque testimonia perhibent. Nihil equidem nobis prius in votis esset, quam ut hic adeo inopinus [?] casus serio pro voto et desiderio PraeNobilium ac Spectabilium Dominationum Vestrarum felici terminaretur exitu, quo nec invidia Potentiorum Civitatibus magis deinceps onerosa, nec tam tristis exempli factum alios ad simile tentandum cupidine alliciat.
Hinc militantibus PraeNobilibus et Spectabilibus Dominationibus Vestris lubentes assurgimus, ac ut communis naufragii periculum et reparetur [?] et arceatur in posterum, pro modulo virium Nostrarum allaborare non desinemus; cum vero generales Inclytae hujus Provinciae Conventus [praeter/propter?] nostros particulares irriti sint ac dissoluti, nec ulli ea propter nuncii ad futura Deo dante Regni generalia Comitia sint deputati, desiderio PraeNobilium ac Spectabilium Dominationum Vestrarum satisfacere equidem extra virium Nostrarum facultatem positum est.
Interim quantum per rerum temporisque circumstantia[s] licet, mittendo proxime Varsaviam Secretario Nostro in Mandatis imponere non intermittemus, ut et apud Illustrissimum Dominum Magnum Regni Cancellarium, quo praesente et teste tragicum hunc casum [evenisse?] constat, et apud reliquos Illustrissimos Regni Proceres ac Civitatis hujus Patronos nostro nomine intercedere, ac PraeNobilium et Spectabilium Dominationum Vestrarum interesse pro voto competenter terminandum promovere annitatur. Quibus ita responsi loco ad praesens amice expositis, PraeNobiles ac Spectabiles Dominationes Vestras bene valere cupimus, et officia nostra paratissima offerimus. Datum Elbingae die 13 Septembris 1738.
PraeNobilium ac Spectabilium Dominationum Vestrarum ad quaevis studia et officia paratissimi,
Proconsules atque Consules Civitatis Elbingensis.
[Adres:] PraeNobilibus ac Spectabilibus Dominis Proconsulibus ac Consulibus Regiae Civitatis Leopoliensis, Dominis Observandissimis.
Uwagi do odczytu
Jeden list na dwóch stronach, z adresem na odwrociu. Oryginał jest łaciński, mimo błędnego oznaczenia języka jako niemieckiego na okładce archiwalnej. Data 13 IX 1738 wynika z datownika. Nie zidentyfikowano zewnętrznie „tragicznego zdarzenia”, kanclerza ani sekretarza; list nie podaje nazwisk i nie opisuje samego zdarzenia. Obecność kanclerza przedstawiono jako twierdzenie nadawców. Zwrot łączący sejmiki generalne i partykularne pozostaje niepewny także po niezależnym drugim odczycie: „praeter” mogłoby oznaczać „poza/z wyjątkiem”, „propter” — „z powodu”. Nie wyprowadzono z niego przyczyny niepowodzenia zgromadzeń. Czytelna jest konsekwencja: nie wybrano posłów na przyszły sejm. „Mittendo proxime Varsaviam Secretario” oznacza sekretarza mającego dopiero wkrótce wyjechać; list zapowiada polecenie mu interwencji, nie poświadcza już odbytych rozmów. Sformułowania o wspólnym rozbiciu okrętu i walce oddano jako metafory politycznej solidarności, nie wydarzenia wojenne ani katastrofę morską. Transkrypcja zachowuje niektóre elipsy składniowe oryginału; interpunkcję uporządkowano, skróty częściowo rozwinięto. Pieczęć widoczna na odwrociu, bez pełnego odczytu jej otoku.
Lokalizacja w skanie: 132/1/152, PDF s. 2–3: list; s. 4: adres i pieczęć; s. 1: okładka archiwalna.
Lokalizacja w skanie: 132/1/152, PDF s. 2–3: list; s. 4: adres i pieczęć; s. 1: okładka archiwalna.
