Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/164 · 164-02

Kraków prosi o wspólne działanie wobec handlu kupców szkockich

Kraków twierdzi, że kupcy szkoccy używają królewskich reskryptów i pism ochronnych do naruszania miejskich praw handlowych, uchylania się od ciężarów i jurysdykcji. Opisuje sprawę kupca Rijdta [?] oraz zabranych mu towarów. Prosi Lwów o wspólne działania i przekazanie podobnych rozstrzygnięć sądowych.

Opracowanie z pomocą AI. odczyt częściowy z miejscowymi ubytkami i niepewnymi klauzulami prawnymi; przekład całego dostępnego przebiegu Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Szlachetni i szanowni Panowie, wielce cenieni panowie i przyjaciele! Gdy chodzi o zachowanie praw w całości, zarówno stołecznego Krakowa, jak i innych miast koronnych, zwykle porozumiewamy się z Panami. Wobec wspólnego zagrożenia wspólnie zastanawiamy się nad ochroną tych praw. Teraz cudzoziemscy kupcy szkoccy otrzymali królewskie reskrypty i pisma ochronne [cel lub tytuł tych pism nieodczytany pewnie]. Pod ich pozorem sprowadzają do miast towary pod cudzym imieniem i ochroną, naruszając prawa oraz przywileje miast koronnych, potwierdzone konstytucjami sejmowymi. W rzeczywistości chcą przywozić towary, do kogo zechcą, i sprzedawać je według własnej woli. Nie chcą ponosić miejskich ciężarów ani płacić podatków, a nawet wyłączają się spod jurysdykcji miejskich urzędów. Niedawno pan Rijdt [nazwisko niepewne], jeden ze wspomnianych Szkotów, odważył się tak postępować. Często przywoził towary i sprzedawał je różnym osobom spoza grona obywateli oraz stanu szlacheckiego [składnia klasyfikacji nabywców pozostaje robocza]. W końcu magistrat [uszkodzona klauzula postępowania] zabrał jego towary. Pozwolono mu jednak [niepewna klauzula dotycząca towaru i sprzedaży]. Widząc to, [niepewna osoba lub określenie] złożył oświadczenie [dalsza treść niepewna]. [Ubytek i niepewna klauzula o działaniach urzędu.] Ten sam Rijdt następnie [uszkodzona część zdania] występował z pozwami przeciw innym urzędnikom skarbowym. Kiedy to mu się nie powiodło, [niepewna klauzula o rozstrzygnięciu i odwołaniu] uzyskał również nakazy dotyczące zarzutów wobec urzędu, skierowane do dalszego rozpoznania na dworze [szczegóły niepewne]. Jego zamiarem jest, aby na podstawie tych reskryptów korzystać z dowolnej swobody handlu, zarówno w pobliżu rezydencji królewskiej, jak i poza nią, oraz nie uznawać nad sobą władzy urzędu [część sformułowania uszkodzona]. Ponieważ dzieje się to przeciw wyraźnym prawom publicznym i miejskim oraz grozi zgubą kupców, zawiadamiamy Panów o sprawie. Niebezpieczny przykład jednego takiego rozstrzygnięcia może oddziaływać także na inne miasta [część klauzuli niepewna]. Prosimy, aby Panowie również mieli na to baczenie, tak by przeciwnik dobra publicznego nie miał powodu do radości [część łacińskiej formuły niepewna]. Usilnie prosimy też o przekazanie nam podobnych rozstrzygnięć sądowych, jeśli takie Panowie posiadają [początek prośby uszkodzony]. Prosimy o pomoc zarówno przez wstawiennictwo u Pańskich protektorów, jak i [niepewna forma dalszego działania], aby wspólnie z nami zwalczyć te działania [dokładna końcówka klauzuli uszkodzona]. Zapewniając o naszej życzliwej gotowości do usług, pozostajemy życzliwymi przyjaciółmi i sługami Panów, burmistrz i rada stołecznego miasta Krakowa Jego Królewskiej Mości. Datownik częściowo uszkodzony: 19 lutego 1706 roku [miejsce Kraków wynika z nadawcy; w datowniku zapis miejsca niepewny]. Adres: Do szlachetnych i szanownych panów burmistrza, rajców i całego magistratu Lwowa, miasta Jego Królewskiej Mości i metropolii Rusi, naszych wielce cenionych panów i przyjaciół. We Lwowie.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Nobiles ac Spectabiles Domini, Domini et Amici Observandissimi. Tam gdzie idzie de Integritate Iurium nie tylko Miasta Stołecznego Krakowa, ale też wszelkich innych Miast Koronnych, zwykliśmy się zawsze z WMM Pany znosić y zarówno mutuo periculo z WMM Pany de conservatione onych consulere. Więc y teraz gdy Panowie kupcy cudzoziemscy Nationis Scoticae otrzym[a... ubytek] sobie Rescripta y Servitoriały na cel W[... skrót niepewny] pod pozorem takowych Rescriptow swoich in convulsionem et praeiudicium Praw y Przywileiow Miast Koronnych Konstytucjami Koronnymi utwierdzonych Towary swoje do Miast sprowadzają pod Imieniem y Protekcją cudzą tytułu [odczyt niepewny], y samą rzeczą sprowadzać ku komu chcą pro libero arbitrio zbywać, cięgarow y Podatkow Miejskich dać nie chcą, owszem y z samey Jurisdiciej Urzędow Miejskich wybijają się. Jako świeżo P. Rij[d]t [nazwisko niepewne], jeden z pomienionych Panów Szkotów, wziął na siebie odwagę, kiedy Towary często sprowadzając różnym extra Cives et Statum Equestrem distrahebat Merces, ac tandem Magistratus [ubytek] super negocio [odczyt roboczy] serviente, se[...], Merc[e]s eius asportavit, pozwalając mu jednak [niepewna klauzula o towarze i jego sprzedaży], co tedy eo instanti widząc y Włoch [odczyt niepewny] ... deklarował [część zdania niepewna]. [Ubytek] post positionem tedy Urzędu Naszego tenże Rijdt Włochę [odczyt niepewny] [ubytek] po tym pozwami na innych [odczyt niepewny] Skarbowych Officiales [ubytek] [czasownik niepewny], w czym gdy się nie mu wiodło, [niepewna klauzula] sententiam supra dicto od której prorogował oraz Mandaty respectu gravaminum post Curiam wydał. Finis Intentionis tego, aby vigore horum Rescriptorum Libertatem Mercandi pro libitu [ubytek] tam circa Residentiam Regiam quam extra eam [odczyt niepewny], y [ubytek] zniewie[ch]ości Urzędu nad sobą nie znał. Że to tedy przeciw prawom wyraźnym Publicznym y Miast stało się y idzie o zgubę kupców, ex Uno ex praeiudicato by dały y do innych Miast [początek wyrazu w ubytku] denuntiamus WMM Panom oraz upraszamy, abyście y WMM Panowie mieli oko na to y aby non supergaudeat Qui Inimicus [niepewne słowa] bono publico. [Ubytek] jednak może [niepewne słowa] Iudicatorum in simili u WMM Panow abyśmy tych mogli mieć Communicationem, pilnie upraszamy WMM Panow. Najważniej y WMM Panowie [ubytek] swoje, kiedy tak Instancję u swych Protektorow, jako docencie [odczyt niepewny] dopomożecie tę Spół[... ubytek] najwięcej wspólnie z Nami zrazić [odczyt roboczy]. Życzliwe przy tym do usług WMM Panom [niepewny wyraz] przyobiecawszy, zostajemy WMM Panow Życzliwi Przyjaciele y Słudzy, Burmistrz y Rada Miasta J.K.Mci Stołecznego Krakowa. [Datownik uszkodzony:] [Cracoviae?] d. 19 Februarii [1]706. [Adres:] Nobilibus ac Spectabilibus Dominis, Domino Proconsuli, Consulibus totique Magistratui Civitatis Sacrae Regiae Maiestatis Leopoliensi Metropoli Russiae, Dominis Amicis Nostris Observandissimis. Leopoli.

Uwagi do odczytu

Obejrzano wszystkie cztery strony i powiększenia tekstu. Pionowy ubytek papieru przecina liczne końcówki klauzul, a także datownik; nie zrekonstruowano go przez dopowiadanie. Dzień 19 i miesiąc Februarii są czytelne, rok ma zachowaną końcówkę 706, z okładką zgodną co do 1706. Nazwisko szkockiego kupca odczytano roboczo jako Rijdt/Rijdt, bez identyfikacji osoby. Opis obchodzenia praw, unikania podatków i zamiarów kupca stanowi zarzuty nadawców. Jurydyczny przebieg po zajęciu towarów oraz warunki pozwolenia na pewną sprzedaż są niepewne. Nie dopowiedziano kwot, rodzaju towaru ani dokładnego wyniku procesu. Do przekładu włączono całą s. 3 i adres ze s. 4. Transkrypcja rozwija skróty i nie jest zapisem dyplomatycznym.

Lokalizacja w skanie: 132/1/164, PDF s. 1: okładka; s. 2–3: list; s. 4: adres
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/164 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.