Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/212 · 212-02

Poznań dziękuje Lwowowi za wiadomość o działaniach Becala i zapowiada interwencję

Poznań odpowiada na otrzymaną pocztą wiadomość Lwowa o Becalu, któremu nadawcy zarzucają ucisk kupców chrześcijańskich pod pretekstem nowej konstytucji. Pismo wyraża obawę, że podobne działania dotkną także Poznania. Zapowiada przedstawienie sprawy osobom skłonnym do interwencji, aby dotarła do króla i podskarbiego koronnego.

Opracowanie z pomocą AI. Cały list z adresem odczytany i przełożony; drobne niepewności odczytu i skrótowej składni oznaczone. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Szlachetni i Szanowni Panowie, Czcigodni Przyjaciele! Trudno było także nam nie zaniepokoić się otrzymaną obecną pocztą smutną wiadomością od Was, naszych wielce szanownych Panów, w sprawie Żyda Becala, który pod pretekstem nowej konstytucji [ustawy sejmowej] sprowadza nowe uciski na kupców chrześcijańskich. Za tę wiadomość uniżenie dziękujemy, a zarazem informujemy Was, że [choć? — niepewny spójnik] to zło nas jeszcze nie dosięgło, istnieje jednak obawa, że również nas zacznie uciskać. [Następuje skrótowa formuła łacińska o przygotowaniu spóźnionego lekarstwa; związek składniowy niejasny.] Nie omieszkamy więc, przekazując Wasz list różnym dostojnikom, o których możemy sądzić, że będą przeciwni temu postępowaniu, usilnie prosić, aby wiadomość o tym mogła dotrzeć zarówno do Jego Królewskiej Mości, naszego miłościwego Pana, jak i do Jaśnie Wielmożnego Pana Podskarbiego Koronnego. Wspólnemu złu powinni bowiem zaradzać zarówno Wy, jak i my. Wyrażając Wam tę wdzięczność [odczyt łacińskiego rzeczownika niepewny] i najusilniej polecając się Waszej przyjaźni i łaskawości, pozostajemy Waszymi najżyczliwszymi przyjaciółmi, gotowymi do usług, burmistrz i rajcy królewskiego miasta Poznania. Poznań, 12 sierpnia 1690 roku. [Adres:] Szlachetnym i Szanownym Panom, burmistrzowi i rajcom królewskiego miasta Lwowa, naszym wielce czcigodnym przyjaciołom. We Lwowie.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Nobiles ac Spectabiles Domini, Domini Amici Honorandi. Trudno się było y Nam nie Zalterować, odebrawszy teraźnieyszą Pocztą tristem Nuntium od WMciow Naszych Wielce Mciwych Panow in Materia Becala Żyda, ktory pod praetextem Constitutionis Novellae Novas na Kupcow Chrześcian procurat oppressiones. Za ktorą wiadomość iako Uniżenie Dziękuiemy, tak też communicuiemy WM N.W.M.PP., że [iacze / acz?] Nas to malum nie dośięgło, verendum iednak żeby premere niechciało, czemu że Sera medicina paranda, nieomieszkamy u rożnych Ichmciow przy Communicatiey Listu WMciow Naszych Mci PP. /o ktorych baczyć możemy iż temu procederowi Contrarii będą/ suppliciter instare, aby się to tak Krola Jmci Pana Pana Naszego Miłościwego, iako też y Jaśnie Wielmożnego Jmci Pana Podskarbiego Koronnego donieść mogło. Należy bowiem Communi Malo iako WM N.WM.PP., tak y Nam subvenire. Ktorą [gratitudinem?] WM Naszym Mci PP. oświadczając, Onych się przyjaźni y łasce iako Naypilniey Zalecając zostawamy Nobilium ac Spectabilium DD. VV. Amici Benevolentissimi et ad Obsequia parati. Proconsul et Consules Civitatis S.R.M. Posnaniae. Poznań 12 Augusti 1690. [Adres:] Nobilibus ac Spectabilibus Dominis Proconsuli Consulibus Civitatis S.R.Mttis Leopoliensis, Dominis Amicis Observandissimis. Leopoli.

Uwagi do odczytu

Obejrzano wszystkie trzy strony oraz zbliżenia tekstu i daty. Datownik: 12 Augusti 1690. Wiadomość o ucisku jest relacją otrzymaną z Lwowa i zarzutem powtarzanym przez nadawców, nie niezależnie udowodnionym stanem faktycznym. Oryginał nazywa Becala Żydem, lecz w tym liście nie podaje jego urzędu, imienia ani szczegółów rzekomych działań; nie dodano ich z inwentarza. Constitutionis Novellae oznacza nową konstytucję/ustawę, bez jej daty lub tytułu. Po słowach «nie dośięgło» odczytano «verendum» (należy się obawiać), nie «ferendum»; list nie mówi, że Poznań został już dotknięty tym samym uciskiem. Początkowy spójnik tej klauzuli pozostaje niepewny. Formułę «czemu że Sera medicina paranda» pozostawiono z jawną niepewnością składni, nie rozbudowując jej do nieobecnego w tekście przysłowia. Interwencja jest zapowiadana; nie ma odpowiedzi króla ani podskarbiego. W podpisie urzędowym nie podano nazwisk.

Lokalizacja w skanie: 132/1/212, PDF s. 2: list z datą i podpisem urzędowym; s. 3: adres; s. 1: okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/212 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.