Przekład / tekst współczesny
Dokonano w sobotę, w wigilię świętego Bartłomieja, roku Pańskiego 1587.
Przed obecnym urzędem i aktami wójtowsko-ławniczymi Jarosławia stanął przezorny Sebastian Liska [?], woźny ziemski ziem ruskich, posiadający dokument uwierzytelniający jego urząd, przedstawiony przed sądem [krótki skrót tej formuły niepewny]. W obecności szlachetnego Aleksandra Brudzewskiego z Brudzewa publicznie, jawnie, swobodnie i wyraźnymi słowami zdał, na żądanie dostojnych panów burmistrza, rajców i całej społeczności Lwowa, prawdziwą i wierną relację, zgodnie z obowiązkiem swego urzędu. Obecny Aleksander Brudzewski potwierdził przed tymże urzędem, osobiście i wyraźnie, że czynność rzeczywiście miała miejsce.
W ostatni piątek przed świętem świętego Bartłomieja Apostoła, w mieście Jarosławiu, w województwie ruskim, w ziemi przemyskiej, na publicznym rynku, przy jego czterech narożach, podczas odbywanego corocznie jarmarku na święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, woźny ogłosił niżej zapisany nakaz. Uczynił to na podstawie szczególnego polecenia senatorów oraz innych stanów Królestwa Polskiego skierowanego do Mikołaja Herburta z Fulsztyna, kasztelana halickiego i starosty generalnego lwowskiego, oraz na podstawie jego osobnego zarządzenia, na żądanie rady i całej społeczności Lwowa. Ogłosił nakaz jasno, publicznie i donośnym głosem, zakazując wszystkim razem i każdemu z osobna następującego postępowania:
Żaden cudzoziemiec ani kupiec przyjeżdżający do Korony Polskiej z Turcji lub Wołoszczyzny, w tym przebywający na tym miejskim jarmarku, nie może omijać Lwowa [jeden wyraz konstrukcji niepewny], czy podróżuje z towarem, czy bez niego. Powinien używać zwykłych, od dawna stosowanych dróg prowadzących przez Lwów do składu miasta Lwowa na Rusi.
Kto chciałby postąpić przeciwnie, używał innych dróg niż zwykłe i dawne oraz przemycał towary, sam lub ze swoim towarem, ten jako sprzeciwiający się prawom i nakazom Korony oraz prawom miasta Lwowa zostanie zgodnie z prawem koronnym zatrzymany. Zgodnie z prawami, konstytucjami koronnymi i dawnymi zwyczajami należy zatrzymywać takich ludzi oraz zajmować ich dobra i towary, mocą tychże konstytucji.
Obecny urząd przyjął powyższą relację woźnego o publicznym ogłoszeniu, wraz ze swobodnym i wyraźnym potwierdzeniem obecnego przy nim szlachcica, z należną wiarygodnością i powagą. Na żądanie rady i całej społeczności Lwowa polecił wpisać ją do akt.
Akta ławnicze Jarosławia [ostatnia formuła podpisu niepewna].
[Dopisek na odwrociu:] Przeciw naruszającym prawo składu. 1587. Ogłoszenie podczas jarmarku jarosławskiego.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
Actum Sabbato in Vigilia Sancti Bartholomæi Anno Domini Millesimo, quingentesimo, octuagesimo Septimo.
Veniens ad officium et Acta præsens Advocatialia Subscabinalia Iaroslavien[sia] Providus Sebastianus Liska [?] Ministerialis terrestris Terrarum Russiæ, coth[...; skrót niepewny] ex illius authentico coram producto videri licuit, gerentis habens penes Nobilem Alexandrum Brudzewski de Brudzewo, publice, palam, libere verbisq[ue] expressis protulit ad instantiam Spectabilium ac Famatorum D[omini] Proconsulis et Consulum totiusq[ue] communitatis Civitatis Leopoliensis in vim veræ ac fidelis relationis suæ pro sui officii Debito cuius personarum et in quo cuiusq[ue] loco faciendæ Recogn[itionis]. Cum præsens præfato Nobili Alexandro Brudzewski. Quod idem Nobilis stans coram eodem officio personaliter id factum esse in vim fidelis suæ relationis expressæ recognoscebat. Feria Sexta ante festum Sancti Bartholomæi Apostoli proxime præterit[a] in eadem Civitate Iaroslavien[si] Palatinatus portionis minoris Russiæ in Districtu Præmisliensi consistent[e] in foro publico eiusdemq[ue] Civitatis quatuor partibus Angularibus circa præsen[tem] Nundinarum Iaroslavien[sium] celebrationem in feriis Assumptionis Beatæ Virginis Mariæ quotannis celebrari solit[arum], ex speciali Illustrium ac Magnificorum utriusq[ue] status Senatorum ac aliorum statuum et ordinum Regni Poloniæ ad Magnificum Dominum Nicolaum Herburthum de Fulstein Castellanum Halicien[sem], Leopolien[sem] etc. generalem Capit[aneum] Mandato, ac eiusdem Magnifici singulari demandatione, ad Senatus totiusq[ue] communitatis Civitatis Leopoliensis debitam instantiam obclamationem publicam in hunc tenorem verborum infra descript[um] clara, publica ac sonora voce publicavit ac edixit. Inhiben[s] in universum omnibus et singulis.
Aby każdy człowiek obcy i kupiec tu do Corony Polskiej tak z Turek iako z Wołoch przyieżdżaiący, i ten ktoryby się pod tym Iarmarkiem mieyskim znalazł, nieśmiał się za Lwow mijać zacząć [?; konstrukcja niepewna], bądź z Towarym bądź też przez Towar, iedno zwykłym a staradawnemi Gościńcy na Lwow do składu tegoż Miasta Lwowa na Rusi. A ktoryby więc temu się przeciwić chciał, a inszych Gościńcow nad zwykłe a staradawne używał, i Towar takżę i przemycać tak
[ciąg dalszy, PDF s. 3:]
sam osobą swą iako i z Towary swemi śmiał takowy iako Prawom i Mandatom Coronnym i Prawom Miasta Lwowa przeciwnego i nieposłusznego według prawa pospolitego Coronnego hamować i zabierać będą iako słusznie według praw i Constituciei Coronnych i staradawnych zwyczaiów takowi słusznie a przystoinie maią być hamowani i dobra ich takżę i Towary moczą tychże Constituciei Coronnych aby beli zabierane.
Quam quidem præmissam publicationis Ministerialis præfati Relationem simul et præfati Nobilis laici eiusdem assisten[tis] expressam ac liberam Recognitionem officium præs[ens] cum ea qua decuit fide et reverentia suscepit Actisq[ue] ad Instantiam præfati Senatus totiusq[ue] communitatis Civitatis Leopoliensis inscribi curavit.
Actus Scabino[rum] in Iaroslavien[si] [wyraz podpisu niepewny].
[Pieczęć; oznaczenie XV; dopisek archiwalny ad fasc. 293.]
[Dopisek, PDF s. 4:] Contra transgressores Emporii. 1587. Publicatio in Iaroslavien[sibus] nundinis.
[Oznaczenia archiwalne, m.in. N° 249.]
Uwagi do odczytu
Obejrzano wszystkie cztery strony PDF. To odpis wpisu sądowego, nie samodzielny list magistratu: nagłówek i końcowa formuła wskazują urząd wójtowsko-ławniczy Jarosławia. Datownik jest świąteczny: sobota w wigilię św. Bartłomieja 1587, odpowiadająca 23 sierpnia według oznaczenia okładki; samo opisane ogłoszenie odbyło się w poprzedni piątek, czyli dzień wcześniej. Nie przedstawiono tych dwóch czynności jako jednej daty. Źródło odnosi miejsce do województwa ruskiego i ziemi przemyskiej. „Ministerialis” oddano jako woźny ziemski, „emporium” w kontekście mandatu i dopisku jako prawo składu. Nazwisko woźnego „Liska” pozostaje niepewne. Aleksander Brudzewski z Brudzewa występuje jako świadek potwierdzający relację, a nie autor mandatu. Mikołaj Herburt z Fulsztyna jest wymieniony z czytelnymi urzędami; nie dodano innych stanowisk. Przytoczony zakaz zachowuje wymienienie przyjezdnych z Turcji i Wołoszczyzny oraz obowiązek używania zwykłych dróg do Lwowa. Nie przesądzono, czy w opisanym wypadku dokonano już zatrzymań lub konfiskat: mandat zapowiada sankcje. Pojedynczy wyraz w formule o omijaniu Lwowa oraz krótki skrót uwierzytelnienia woźnego pozostają oznaczone. Brak osobnego adresu.
Lokalizacja w skanie: 132/1/229, PDF s. 2–3: odpis aktu; s. 4: dopisek; s. 1: okładka. Nie ma odrębnego listu ani adresu.
Lokalizacja w skanie: 132/1/229, PDF s. 2–3: odpis aktu; s. 4: dopisek; s. 1: okładka. Nie ma odrębnego listu ani adresu.
