Przekład / tekst współczesny
Zygmunt III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki i inflancki, dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów.
Urodzony, wierny nam i miły!
Sądzimy, że wiadomo Panu o samowoli pewnych ludzi, którzy przywłaszczyli sobie status żołnierzy. Działają zbrojnie pod chorągwiami, napadają na dobra zarówno szlacheckie, jak i nasze, dopuszczając się przemocy i wyrządzając ludziom krzywdy.
Upominaliśmy ich przez naszego posłańca i nakłanialiśmy, aby sami naprawili wyrządzone krzywdy, zadośćuczynili poszkodowanym i rozwiązali swoje zgromadzenie. Ponieważ jednak do innych występków dołączyli również nieposłuszeństwo, musimy wezwać Pana do działania.
Proszę porozumieć się i połączyć siły z wielmożnym Jerzym Mniszchem z Wielkich Kończyc, wojewodą sandomierskim oraz naszym starostą lwowskim i samborskim. Dla powstrzymania tych ludzi należy zastosować środki przewidziane przez prawo powszechne i odpowiednie do rozmiarów ich samowoli.
Postąpi Pan w ten sposób zgodnie z obowiązkami swojego urzędu i zrobi rzecz bardzo potrzebną dla przywrócenia spokoju w ojczyźnie. Życzymy Panu przy tym dobrego zdrowia od Boga.
Dano w Krakowie 20 lipca 1605 roku, w osiemnastym roku naszego panowania w Polsce i dwunastym w Szwecji.
Zygmunt, król.
Na odwrocie: późniejszy opis z datą 20 lipca 1605. Dołączony dawny odpis zawiera tę samą zasadniczą treść, ale datę 21 lipca; jego adnotacja określa odbiorcę jako starostę, nie wymieniając imienia.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
Zygmunt III z Bożej łaski król Polski, wielkie książę litewskie, ruskie, pruskie, mazowieckie, żmudzkie, inflandzkie, szwedzki, gottski, wandalski dziedziczny król.
Urodzony, wiernie nam miły. Jakie swowoleństwo się dzieje od ludzi pewnych, którzy żołnierski tytuł sobie przywłaszczywszy pod chorągwiami zbrojno, majętności tak szlacheckie jako i nasze najeżdżając, gwałty i krzywdy ludziom czynią, rozumiemy, że Wierności Twej nie jest tajno. Upominaliśmy my ich przez posłańca naszego i do tego wiedli, aby sami z siebie sprawiedliwość uczyniwszy i ukrzywdzonym ludziom uiściwszy się, z tej kupy się rozjechali. Lecz że i do inszych swowoleństw i to też nieposłuszeństwo przydali, przychodzi nam Wierność Twą w tym upomnieć, abyś porozumiawszy i zjąwszy się z Wielmożnym Jerzym Mniszkiem z Wielkich Kończyc, wojewodą sędomirskim, lwowskim i samborskim naszym starostą, do pohamowania tych ludzi takich sposobów zażył, jakich i prawo pospolite uczy i tak znaczne swowoleństwo ich zasłużyło. W czym uczynisz Wierność Twa rzecz urzędowi swemu przystojną i do uspokojenia ojczyzny barzo potrzebną. Życząc przy tym Wierności Twej zdrowia dobrego od Pana Boga. Dan z Krakowa XX dnia lipca Roku Pańskiego MDCV, panowania królestw naszych polskiego XVIII, szwedzkiego XII.
Sigismundus Rex.
[Odwrocie: późniejszy opis „Zygmunt III, Kraków 20/7 1605”; pozostałości nieczytelnego pisma i pieczęć.]
[Dawny odpis na s. 4 powtarza treść, lecz datuje ją na XXI lipca; pod tekstem dopisek: „Urodzony ze Lwowa? [wyraz niepewny] do Starosty o żołnierze”.]
Uwagi do odczytu
Porównano oryginał z dawnym odpisem; podstawą daty jest oryginał, gdzie czytelne XX, nie XXI. Wtrącenie nad wierszem „i to też nieposłuszeństwo” włączono do ciągu tekstu. Oryginał nie mówi o mundurach ani nie podaje nazwisk napastników; „żołnierski tytuł” jest roszczeniem do statusu żołnierza. Nie utożsamiono grupy z dezerterami ani uczestnikami wyprawy Dymitra. Użycie imienia Mniszcha nie dowodzi związku z konkretną wyprawą. „Uiściwszy się” oddano jako zadośćuczynienie poszkodowanym, nie podano kwoty. Wzmianka o staroście jako adresacie pochodzi z późniejszego odpisu; nie ma czytelnego kompletnego adresu oryginału. Transkrypcję ujednolicono ortograficznie i rozwinięto W.T.; zachowano dawne formy rzeczowe. Odpis nie jest osobnym listem.
Lokalizacja w skanie: 132/1/31, PDF s. 2: oryginał; s. 3: odwrocie; s. 4: dawny odpis
Lokalizacja w skanie: 132/1/31, PDF s. 2: oryginał; s. 3: odwrocie; s. 4: dawny odpis
