Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/71 · 71-02

Wypłata Lwowowi zaległej sumy z czopowego — rozbieżność oryginału i odpisu

Jan Kazimierz nakazuje Piotrowi Ożdze polecić Ickowi, arendarzowi czopowego, wypłatę zaległej sumy magistratowi Lwowa. Oryginał wymienia dziewięć tysięcy złotych; późniejszy odpis i okładka dziesięć tysięcy.

Opracowanie z pomocą AI. pełna modernizacja listu i adresu; jawna rozbieżność kwoty 9 000 w oryginale i 10 000 w późniejszym odpisie Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, Smoleńska i Czernihowa, a także dziedziczny król szwedzki, gocki i wandalski. Urodzony, wierny nam i miły! Naszym osobnym pismem nakazaliśmy wypłacić miastu Lwowowi, od którego wiele zależy dla Rzeczypospolitej, sumę dziewięciu tysięcy złotych z dochodów czopowego. Jednak dotychczas miasto nie otrzymało tej należności. Dlatego prosimy Cię, abyś mocą swojego urzędu stanowczo nakazał Ickowi, żydowskiemu arendarzowi, umożliwić magistratowi lwowskiemu niezwłoczne podjęcie i odebranie tej sumy. Życzymy Ci dobrego zdrowia od Pana Boga. Z Warszawy, 18 maja 1654 roku, w piątym roku naszego panowania w Polsce i szóstym w Szwecji. Jan Kazimierz, król [podpis]. Późniejszy odpis na stronie 4 powtarza list i adres, lecz zamiast dziewięciu tysięcy złotych zapisuje dziesięć tysięcy złotych. Zachowano tę rozbieżność: nie zastąpiono kwoty oryginału odpisem. Przy skopiowanym podpisie m. p. oznacza własną ręką. Późniejsza nota: Jan Kazimierz; Warszawa, 18 maja 1654. Krótka nota na odwrocie odnosi się do czopowego przyznanego miastu Lwowowi [część zapisu niepewna]. Adres na odwrocie: Urodzonemu Piotrowi Ożdze, podkomorzemu ziemi lwowskiej, wiernemu nam i miłemu. Zachowana pieczęć. Późniejsza okładka archiwalna: List Jana Kazimierza z Warszawy z żądaniem wypłaty 10 000 złotych z gotówki podatku na umocnienie Lwowa; oryginał i kopia. Data: 18 maja 1654; zespół 132, opis 1, jednostka 71; trzy strony. [Kwota oraz określenie urzędu adresata na okładce różnią się od oryginału.]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Jan Kazimierz z Bożej łaski Król Polski, wielkie Książę Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, Smoleński, Czerniechowski, a Szwedzki, Gotski, Wandalski dziedziczny Król. Urodzony wiernie nam miły! Acześmy pewnym rescriptem naszym summę dziewięć tysięcy złotych Miastu Lwowu, na którym wiele Rzeczypospolitej należy, z czopowego wydać i zapłacić rozkazali, iż jednak dotąd żadnej w tej mierze pomienione Miasto nie ma satisfactiej, W. T. żądamy, abyś z powagi urzędu swego Niewiernemu Ickowi Żydowi Arendarzowi pilnie przykazał, jako by tę summę Magistrat Lwowski nie mieszkając podnieść i odebrać mógł. Życzymy zatem W. T. dobrego od P. Boga zdrowia. Z Warszawy dnia XVIII Maia Roku Pańskiego MDCLIV. Panowania królestw naszych Polskiego V a Szwedzkiego VI Roku. Jan Kazimierz Król [podpis]. [S. 4: późniejszy odpis całego tego listu, z istotną różnicą kwoty:] […] summę dziesięć tysięcy złotych Miastu Lwowu […] [pozostała treść odpowiada oryginałowi; podpis skopiowany:] Jan Kazimierz Król m. p. [Adres skopiowany jak na odwrocie oryginału.] [Adres na odwrocie:] Urodzonemu Piotrowi Ożdze Podkomorzemu Ziemie Lwowskiej, wiernie nam miłemu. [Nota:] […] z czopowego Miastu Lwowu dane [część zapisu niepewna]. [Późniejsza nota:] Jan Kazimierz. Warszawa 18/V 1654.

Uwagi do odczytu

Przejrzano wszystkie 4 skany; tekst kontrolowany na obrazie natywnym. Jeden list. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje pisownię oraz interpunkcję; nie jest edycją dyplomatyczną. Przejrzano oryginał i dołączony odpis. Kwota w oryginale s. 2 zapisana słownie „dziewięć tysięcy złotych”, w późniejszym odpisie s. 4 „dziesięć tysięcy”, a w okładce 10000. Rozbieżność nie rozstrzygnięta na rzecz późniejszego materiału. Adresat obu wersji Piotr Ożga, podkomorzy ziemi lwowskiej; okładka opisuje go błędnie jako podskarbiego. Nakaz dotyczy wypłaty miastu dochodów czopowego przez Icka, żydowskiego arendarza, a nie zapłaty podatku przez magistrat podkomorzemu. Czopowe pozostawiono jako historyczną nazwę podatku; bez dopisania stawki. „Nie mieszkając” oznacza bez zwłoki. „Niewierny” to dawny kancelaryjny epitet odnoszony do Żyda, nie dowód oszustwa, dlatego nie przypisano Ickowi takiego czynu. Data XVIII Maia MDCLIV i lata panowania V oraz VI z oryginału. Cel umocnienia miasta jest wskazany w późniejszej okładce; oryginał mówi ogólnie o znaczeniu Lwowa dla Rzeczypospolitej, nie wymienia konkretnej budowy.

Lokalizacja w skanie: 132/1/71; PDF s. 2: list; s. 3: adres, pieczęć i noty; s. 4–4: dalsze strony wskazane w transkrypcji; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/71 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.