Przekład / tekst współczesny
Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, Smoleńska i Czernihowa, a także dziedziczny król szwedzki, gocki i wandalski.
Wielmożny, życzliwy nam i miły!
Mieszczanie lwowscy, za naszą zgodą i na podstawie naszych przydziałów, pobrali pewną sumę z dochodów czopowego lwowskiego na naprawę dotychczasowych umocnień i rozpoczęcie nowych fortyfikacji miasta Lwowa. Pieniądze już wydali za Twoją wiedzą. Zgodnie z konstytucjami poprzednich sejmów mają przedstawić naszym komisarzom rachunek z tej sumy.
Ponieważ zajmujesz pierwsze miejsce wśród tych komisarzy, żądamy, aby mieszczanie lwowscy, już wcześniej do tego zobowiązani [krótka formuła łacińska niepewna], nie rozliczali tego rachunku przed pozostałymi komisarzami bez Twojego udziału [oryginał ma omyłkową formułę „bez Uprzejmości naszej”; odpis „Waszej”].
Obywatele ziemi lwowskiej, powołując się na dawne prawo, żądają od naszych mieszczan lwowskich, aby wystawiali ze swoich domów piechotę na obecne potrzeby Rzeczypospolitej i utrzymywali załogę podczas pospolitego ruszenia.
Stosując się do wyraźnej konstytucji uchwalonej na obecnym sejmie, oświadczamy jednak, że mieszczanie lwowscy nie mają obowiązku wysyłać piechoty z miasta, przedmieścia ani wsi podlegających prawu magdeburskiemu — ani teraz, ani podczas pospolitego ruszenia. Mają ją zatrzymać jako załogę obronną.
Żądamy, abyś korzystając ze swego urzędu wojewody i hetmana zapewnił w tej sprawie wykonanie naszej woli [krótka formuła źródłowa niepewna] i nie dopuścił do obciążania mieszczan lwowskich prywatnymi uchwałami sprzecznymi z prawem Rzeczypospolitej.
Życzymy Ci dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Warszawie 9 sierpnia 1655 roku, w siódmym roku naszego panowania w Polsce i ósmym w Szwecji.
Jan Kazimierz, król [podpis].
Na stronach 4–5 znajduje się odpis całego listu i adresu. Jego treść odpowiada powyższej modernizacji; przy rachunku ma poprawniejszą formułę „bez Uprzejmości Waszej”, a m. p. przy skopiowanym podpisie znaczy własną ręką. Późniejsza nota na odwrocie: Jan Kazimierz; Warszawa, 9 sierpnia 1655.
Adres na odwrocie: Wielmożnemu Stanisławowi Lanckorońskiemu, wojewodzie ziem ruskich, hetmanowi polnemu koronnemu, staroście skalskiemu, ratyńskiemu i [kolejna nazwa niepewna], życzliwemu nam i miłemu. Zachowana pieczęć.
Późniejsza okładka archiwalna: List Jana Kazimierza z Warszawy o przedstawieniu królewskiej komisji rachunku wykorzystania 1000 złotych na umocnienie Lwowa. Oryginał i kopia. Data: 9 sierpnia 1655; zespół 132, opis 1, jednostka 72; trzy strony. [Oryginał nie określa sumy liczbowo i zawiera również istotną dyspozycję o piechocie.]
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
Jan Kazimierz z łaski Bożej Król Polski, Wielkie Książę Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, Smoleńskie, Czernichowskie, a Szwedzki, Gotski, Wandalski dziedziczny Król.
Wielmożny uprzejmie nam miły! Ponieważ Mieszczanie Lwowscy za consensem i assignaciami naszymi pewną summę z prowentu czopowego Lwowskiego na poprawę starej municiej i na zaczęcie nowej fortificatiej Miasta Lwowa wyjęli, i onę już za wiadomością Uprz. Waszej wydali, a to stosując się w tej mierze do przeszłych Sejmów Constitucyj, aby z takowej summy rachunek Commissarzom naszym uczynili. A iż między pomienionemi Commissarzami Uprz. W. pierwsze masz miejsce, potrzebujemy tego po Uprz. Waszej, aby Mieszczanie Lwowscy, będąc wprzód [krótka formuła łacińska niepewna] do tego obowiązani, pomienionego rachunku bez Uprzejmości naszej [tak zapisano; w odpisie Waszej] drugim Panom Commissarzom nie czynili.
A iż jako najdawniejszego prawa Obywatele Ziemie Lwowskiej tego po Mieszczanach naszych Lwowskich potrzebują, aby z domów swoich Piechotę na teraźniejsze potrzeby Rzeczypospolitej wyprawowali i praesidium pod czas pospolitego ruszenia chowali. Tedy stosując się w tej mierze do wyraźnej Constituciej na teraźniejszym Sejmie uchwalonej tak deklarujemy, że Mieszczanie Lwowscy nie powinni z Miasta, z Przedmieścia i wiosek, które prawu Magdeburskiemu podlegają, tak na ten czas jako i pod czas pospolitego ruszenia wysyłać Piechoty, ale onę pro Praesidio chować.
Tego po Uprz. W. potrzebując, abyś z Wojewódzkiego i Hetmańskiego urzędu w tej mierze jako zawolą naszą [odczyt tej krótkiej formuły niepewny] i nie dopuszczał, aby Mieszczanie Lwowscy privatis laudis Reipublicae contrariis onerowani byli. Życzemy zatem Uprz. W. dobrego od Pana Boga zdrowia. Dan w Warszawie dnia IX miesiąca Augusta Roku Pańskiego MDCLV. Panowania królestw naszych Polskiego VII, Szwedzkiego zaś VIII Roku.
Jan Kazimierz Król.
[S. 4–5: odpis całego powyższego dokumentu i adresu; tekst powtórzony, pisownia uporządkowana; przy rachunku odpis ma „bez Uprzejmości Waszej”, przy podpisie:] Jan Kazimierz Król m. p.
[Adres na odwrocie:] Wielmożnemu Stanisławowi Lanckorońskiemu, Wojewodzie Ziem Ruskich, Hetmanowi Polnemu Koronnemu, Skalskiemu, Ratyńskiemu, [niepewny odczyt kolejnej nazwy] Staroście, uprzejmie nam miłemu.
[Późniejsza nota:] Jan Kazimierz. Warszawa 9/8 1655.
Uwagi do odczytu
Przejrzano wszystkie 5 skany; tekst kontrolowany na obrazie natywnym. Jeden list. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje pisownię oraz interpunkcję; nie jest edycją dyplomatyczną. Przejrzano wszystkie pięć skanów, oryginał i odpis. Kwoty nie podano: „pewna summa” nie uprawnia do przyjęcia 1000 złotych z okładki. Dokument dotyczy dwóch spraw: kontroli rachunku fortyfikacji oraz niewysyłania piechoty poza miasto i jej zachowania pro praesidio jako załogi. Nie zwalnia ogólnie od każdej służby obronnej. Commissarius to komisarz, municja tutaj umocnienia, nie amunicja; nie tłumaczono jej jako naboje. Privata lauda to prywatne/lokalne uchwały, a nie korespondencja. Orzeczenie oparto na przywołanej konstytucji sejmowej bez odtwarzania jej daty lub tytułu z literatury. Dwie krótkie formuły niepewne odczytano z jawnymi lukami; zachowano pełny przebieg. Data IX Augusta MDCLV, VII i VIII rok panowania pochodzą z oryginału. Adresat Stanisław Lanckoroński jest wojewodą ruskim i hetmanem polnym koronnym; tytuły starościńskie częściowo zachowano bez identyfikowania niepewnej miejscowości.
Lokalizacja w skanie: 132/1/72; PDF s. 2: list; s. 3: adres, pieczęć i noty; s. 4–5: dalsze strony wskazane w transkrypcji; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Lokalizacja w skanie: 132/1/72; PDF s. 2: list; s. 3: adres, pieczęć i noty; s. 4–5: dalsze strony wskazane w transkrypcji; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
