Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki potwierdza dzieciom zmarłego wójta lwowskiego Macieja prawo dziedziczne do młyna pod Lwowem oraz wsi Małe Winniki wraz z folwarkiem, nadanych pierwotnie ich dziadowi Bertoldowi przez księcia Lwa. Dokument wyjmuje ludność majątku spod jurysdykcji sędziów ziemi ruskiej, nakładając obowiązek wystawiania jednego kusznika na wyprawy wojenne.

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Książę opolski i pan ziemi ruskiej Władysław Opolczyk nadaje oraz potwierdza miastu Lwowu sto łanów frankońskich wraz z lasami, łąkami i rzeką Pełtwią, wyznaczając ich granice. Mieszczanie i osadnicy otrzymują dziesięcioletnią wolniznę od wszelkich czynszów i zwyczajowych opłat, po upływie której zobowiązani będą do uiszczania rocznych świadczeń.

Przeor klasztoru dominikanów pw. Bożego Ciała we Lwowie kwituje rajców lwowskich z odbioru czterech brył wosku, zapisanych klasztorowi w testamencie przez mieszczanina Marcina z Wiśni, i zwalnia ich z wszelkich dalszych roszczeń. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Mikołaja z Bytomia w lwowskim ratuszu.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Dokument notarialny poświadcza, że arcybiskup halicki Jakub Strepa odebrał bezprawnie dzierżawiony młyn w Zboiskach ruskiemu plebanowi Janowi i zwrócił go rajcom oraz pospólstwu miasta Lwowa. Arcybiskup zlecił swojemu kapelanowi Janowi de Haze formalne wprowadzenie władz miejskich w posiadanie młyna wraz z prawem do pobierania zeń wszelkich dochodów.

Nakaz niezwłocznego wykonania rozstrzygnięcia na rzecz mieszczan lwowskich w sprawie wykupu trzeciej miary młyna zimnowódzkiego oraz związanych z nią nieruchomości. Król zakazuje dalszego odwlekania egzekucji przez apelacje; dochód ma służyć umacnianiu obrony miasta.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Arcybiskup halicki Jakub zatwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Stecherowi rezygnację i przekazanie części młyna pod Lwowem wraz z prawem patronatu i kolacji, dokonane przez Narcyza z Kłodna i Korzeniewa. Dochody z tej części młyna mają służyć uposażeniu i obsłudze ufundowanego ołtarza.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Król Władysław Jagiełło przenosi wsie Hodowice i Żydatycze, należące do oficjała halickiego i szpitalnika lwowskiego Jakuba, z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Nadaje sołtysom pełną jurysdykcję sądową nad mieszkańcami, uwalniając ich spod władzy urzędników królewskich.

Arcybiskup halicki Jakub transumuje i uwierzytelnia bullę papieża Grzegorza XI z 1374 roku dla braci Zakonu Kaznodziejskiego. Dokument papieski nadaje dominikanom udającym się na misje do ludów niewiernych oraz ich pomocnikom przywilej wyboru spowiednika i uzyskania zupełnego odpuszczenia grzechów w chwili śmierci.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Mikołaj, dziekan przemyski i sędzia subdelegowany z mandatu papieskiego, wzywa władze i mieszkańców Lwowa na sąd w Krakowie w sporze z proboszczem Janem Rusinem o dochody kościelne. Na odwrocie poświadczono doręczenie i ogłoszenie pozwu we Lwowie w obecności arcybiskupa halickiego Jakuba.

Król Władysław Jagiełło nadaje Janowi z Byrawy i jego prawowitym dziedzicom wieś Zubrza w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. W zamian odbiorca nadania zobowiązany zostaje do służby wojennej z jedną kopią i dwoma łucznikami, a poddani do uiszczania dotychczasowych danin.

Arbitrzy Mikołaj syn Wiganda i Mikołaj Peysar rozstrzygają polubownie spór dotyczący poboru dziesięcin toczący się między plebanem lwowskim Janem Rusinem a władzami i społecznością miasta Lwowa. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Grzegorza z Lelowa.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba jako sędzia polubowny rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy plebanem lwowskiego kościoła parafialnego Janem Rusinem a radą i pospólstwem miasta Lwowa. Ugoda reguluje wzajemne roszczenia finansowe, udział w budowie murów miejskich oraz powinności związane z uposażeniem kościoła.

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Mikołaj Dmytrowski funduje i uposaża kościół parafialny Wszystkich Świętych i NMP w Czyżkach, nadając mu ziemię, łąki, prawo do stawu rybnego, dziesięciny oraz osepy od kmieci. Zastrzega jednocześnie dla siebie i swoich sukcesorów prawo patronatu oraz prezenty plebana.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Król dziękuje Lwowowi za opór wobec wojsk wojewody siedmiogrodzkiego i prosi o pożyczkę 100 000 złotych. Zabezpieczeniem mają być dochody celne pobierane w arendzie; szczegóły przekaże podskarbi.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Król Władysław Jagiełło zwalnia mieszkańców Lwowa z ogólnego obowiązku dostarczania wozów podwodowych oraz koni. Zastrzega jedynie powinność dawania wozu [...] i nie więcej niż dwunastu koni wedle dawnego zwyczaju podczas pobytu króla lub królowej.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia arcybiskupstwo lwowskie, jego dobra i poddanych od wszelkich podatków, danin, podwód oraz posług publicznych i monarszych. Nadaje mu również wszelkie prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszy się archidiecezja gnieźnieńska.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Król Władysław Jagiełło nadaje sędziemu i celnikowi lwowskiemu Wołczkowi pustkowie Werbiż w celu wykarczowania, osadzenia ludności i lokacji nowej wsi. Nadanie ma charakter dożywotni, a po śmierci obdarowanego wieś ma powrócić do korony.

Król nakazuje obu komisjom współdziałać w odzyskaniu sreber kościoła żółkiewskiego, zabranych z depozytu w katedrze lwowskiej podczas oblężenia tureckiego. Należy odzyskać przedmioty lub ich sprawiedliwy ekwiwalent i osądzić osoby winne bezprawnego handlu nimi.

Król Władysław III nakazuje urzędnikom ziem ruskich publicznie ogłosić zakaz omijania Lwowa przez kupców oraz zabronić szlachcie bezprawnego pobierania nowych opłat celnych. Oporni winni być karani konfiskatą przewożonych dóbr i aresztem.

Piotr, kustosz i administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, transsumuje list soboru w Bazylei i nakazuje duchowieństwu diecezji ogłaszanie zawartych w nim odpustów oraz zbieranie funduszy na unię z Grekami.

Wincenty z Szamotuł, kasztelan międzyrzecki i starosta generalny ruski, poświadcza ugodę zawartą między rodzonymi braćmi Janem Zubrskim i Pawłem Gawronką z Bierawy dotyczącą podziału obecnego i przyszłego majątku oraz spadków. Na mocy porozumienia Jan Zubrski zobowiązuje się wypłacić bratu Pawłowi trzydzieści grzywien obiegowej monety.