Hiberna starostwa nowotarskiego i wiadomości o Polakach we Francji

Jaśnie Wielmożny Panie Wojewodo Ruski, mój miłościwy Panie i Bracie! Pisałam już kilka razy do pana krakowskiego i do Pana w sprawie mojego starostwa nowotarskiego, prosząc o pomoc, ponieważ ulokowano w nim jednocześnie trzy chorągwie na wyżywienie. Tymczasem zamiast uzyskać zmianę rozporządzenia, otrzymało ono jeszcze czwartą chorągiew, której deputaci już przyjechali. Wie Pan, jak wielkie kontrybucje starostwo musiało zapłacić; nie chcę tego ponownie wyliczać. Żalę się tylko, że w tych latach mam stamtąd znaczny ubytek dochodów, a nawet nie mogę uzyskać niczego. Gdyby obecna komisja nie okazała starostwu jakiegoś względu przy ustalaniu hiberny, całkiem by upadło. Proszę więc, aby wystąpił Pan w tej sprawie do pana krakowskiego, przedstawiając mu spustoszenie i ruinę starostwa, a także sam, korzystając ze swej powagi i funkcji komisarza, zechciał okazać mu przychylność. Polecając sprawę raz jeszcze, pozostaję szczerze życzliwą siostrą i najniższą sługą, M. Wielopolska. Gdańsk, 26 grudnia 1702. Dopisek po francusku: Nie otrzymuję już wiadomości od mojej siostrzenicy, choć starałam się do niej pisać. Proszę dać mi znać, jak się czuje ona i cała Pańska rodzina, którą zawsze będę się interesować. Otrzymałam wiadomości od syna. Pan de [Ville?], jego guwerner, pisze mi, że król Francji kazał zatrzymać wszystkich Polaków w odwecie za postępowanie wobec jego wysłannika. Jedyną dolegliwością mojego syna jest zakaz wychodzenia z kolegium. Widziałam też list pana starosty różańskiego [?], który pisze, że jest zatrzymany wraz z synem pana [Vapolskiego?] w swoich mieszkaniach, bez straży. Twierdzi się również, że dwóch panów Brebandoskich [?] osadzono w Bastylii, a inni Polacy pozostają w areszcie domowym. Pan de Torcy pisze w tej sprawie [?] dzisiejszą pocztą do pana kardynała. Nie wiem, jaki będzie obrót tej sprawy. Polecam Panu moje interesy u pana krakowskiego. Proszę przekazać siostrzenicy moje czułości. Ściskam oboje z całego serca i pozostaję niezmiennie oddana.

Jaśnie Wielmożny Mci Panie Woiewodo Ruski, Mnie Wielce Mci Panie y Bracie. Pisałam razy kilka do Jm Pana Krakowskiego y do samey Dyspozycyi WMM Panu za Starostwem moim Nowotarskim, upraszaiąc że tam trzy Chorągwie razem na Wyżywienie Lokowane; tedy miasto otrzymania Dyspozycyi czwartą ieszcze przydano Chorągiew od ktorey iuż byli deputaci przyiechali. Świadom zaś iak wielkie Contrybucie to Starostwo dać musiało, nie chcę wspominać, tylko się przed WMM Panem żalę że z tych laty Prowentow moich ztamtąd znaczny defekt, ba y cale nic mieć nie mogę; gdyby zaś do tego na teraźnieyszey Comissiey w Hibernie nie było iakiey na pomienione Starostwo dyskrecyi, całeby zginęło. Więc upraszam WMM Pana o tę łaskę aby względem Hiberny tak z Jm Panem Krakowskim M Panem coż postulował reprezentuiąc mu desolatią y ruinę pomienionego Starostwa, iako też y sam będąc przy swoiey Powadze y Funkcyi Comisarskiey był łaskaw. Co gdy y powtornie rekomenduię, sama oraz iestem Wc Wielce Mci Pana uprzeymie życzliwą siostrą y niską sługą. M. Vielopolska K.K. Ze Gdańska d.26 Xbra 1702. [Postscriptum en français, s.17–19] Je ne reçois plus de nouvelles de ma nièce, quelque soin que j’aie pris de lui écrire. Faites-moi savoir, je vous prie Monsieur, comme elle se porte et toute votre famille à laquelle je m’intéresserai toujours. Je vous dirai, Monsieur, que j’ai reçu des nouvelles de mon fils et que Monsieur de [Ville?], qui est son gouverneur, me mande que le Roy de France a fait arrêter tous les Polonais en représailles de ce qui a été fait à son envoyé. Mon fils a seulement pour sa peine de ne pouvoir sortir de son collège; mais j’ai vu une lettre que Monsieur le starosta rouzanski [?] écrit, qui est aussi en arrêt avec le fils de Monsieur [Vapolski?], chez eux, exempts des gardes. L’on prétend aussi que l’on a mis les deux Brebandoski [?] à la Bastille et que d’autres Polonais sont en arrêt chez eux. Monsieur de Torcy écrit contre ça [?] cet ordinaire à Monsieur le Cardinal. Je ne sais ce que ce sera à ce sujet. Je vous recommande, Monsieur, mes intérêts auprès de Monsieur de Cracovie et donnez à ma nièce de ma tendresse. Je vous embrasse l’un et l’autre de tout mon cœur et suis toujours entièrement à vous.