Przekład / tekst współczesny
Sądzę, że nie sprawię przykrości Jego Ekscelencji, przekazując wiadomości, które pan de Baluze przesłał mi tą pocztą z Warszawy. Donoszą z Rzymu, że papież obiecał królowi Hiszpanii inwestyturę królestw Neapolu i Sycylii. Oczekuje się, że sprawa zostanie wkrótce załatwiona.
Nasze wojska weszły do Mantui, Mirandoli i Castiglione. Nie wydaje się, aby choć jeden książę we Włoszech był zdecydowany stanąć po stronie cesarza. Papież, Republika Wenecka i kilku innych książąt pragną pozostać neutralni. Nie wygląda zatem na prawdopodobne, aby cesarz mógł odnieść sukces w tamtym kraju. Tym bardziej że wiadomo z pewnością, iż w Tyrolu nie ma dość żywności ani paszy dla wojsk, które postanowiono tam przeprowadzić, a jest już bardzo późno na zaradzenie temu.
Nasze sprawy w Niemczech układają się znakomicie. Pięć okręgów Rzeszy — bawarski, frankoński, szwabski, Górnego i Dolnego Renu — wyraźnie zadeklarowało zamiar zachowania neutralności. Zbroją się, aby nie zmuszono ich do zmiany decyzji, a pan bawarski stanie na ich czele z dwudziestoma tysiącami własnych żołnierzy. Okręgi Górnej i Dolnej Saksonii oraz Westfalii są podzielone, lecz mamy tam wielu przyjaciół. Można więc liczyć, że cesarz nie zerwie z Francją.
Holendrzy, choć ujawnili swoją złą wolę i zuchwałość przez niesprawiedliwe żądania, które wysunęli, są bardzo zakłopotani. Do tej pory parlament angielski chce bowiem dawać pieniądze tylko na zbrojenia morskie, a żadnych na wojska lądowe, stanowczo odmawiając zaciągu nowych oddziałów. Cały ciężar wojny spadłby więc na Holendrów, których handel zostałby zniszczony. Jeżeli jest prawdą, jak donosi kilka listów, że 20 marca król Portugalii podpisał z obu królami przymierze zaczepne i odporne oraz zapewnił o zamknięciu swoich portów przed okrętami angielskimi i holenderskimi, wiadomość ta w całej rozciągłości wydaje mi się tak ważna, że nie chcę jej potwierdzać, zanim sam nie otrzymam potwierdzenia. Przynoszą ją listy właśnie nadeszłe z Holandii. Istnieją zatem wszelkie podstawy, by pokładać nadzieję w pomyślnym obrocie naszych spraw.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
Je crois que je ne feray pas un deplaisir à son Excell[ence] en luy faisant part des nouvelles que M. de Baluze m'a mandé cet ordinaire de Varsovie. On mande de Rome que le Pape a promis l'investiture des Royaumes de Naples et de Sicile au Roy d'Espagne, et on espere que la chose sera bientost expediée.
Nos troupes sont entrées dans Mantouë, la Mirandole et Castiglione, et il ne paroist pas qu'il y ayt un seul Prince en Italie qui soit resolu de prendre le party de l'Empereur. Le Pape, la Republique de Venise et plusieurs autres princes souhaittent de demeurer neutres; ainsy il ne paroist pas probable que l'Empereur puisse reussir en ce pays-là. D'autant plus que l'on sait certainement qu'il n'y a dans le Tirol ny assez de vivres ny assez de fourrages pour les troupes qu'on a resolu d'y faire passer, et il est bien tard pour y apporter du remede.
Nos affaires vont à merveille en Allemagne: cinq Cercles, de Baviere, de Franconie, Suabe, haut et bas Rhin, se sont declarés nettement de vouloir observer la neutralité; ils s'arment pour n'estre point forcés à changer de resolution, et M. de Baviere avec 20000 hommes de ses propres troupes se mettra à leur teste. Les Cercles de la haute et basse Saxe et de Westphalie sont partagez, mais nous y avons un grand nombre d'amis; ainsy on peut compter que l'Empereur ne rompra point avec la France.
Les hollandois, quoy qu'ils ayent fait connoistre leur mauvaise volonté et insolence par les injustes demandes qu'ils ont fait, sont fort embarrassez; car jusqu'à present le parlement d'Angleterre ne veut donner de l'argent que pour l'armement de mer, et rien pour la terre, refusant absolument la levée de nouvelles troupes; et ainsy tout le poids de la guerre tomberoit sur les hollandois dont le commerce seroit perdu. S'il est vray, comme plusieurs lettres le portent, que le 20 de mars le Roy de Portugal avoit signé avec les deux Roys une ligue offensive et defensive avec assurance de fermer ses ports aux navires Anglois et hollandois, cette nouvelle dans toute son estendue me paroist si importante que je ne veux pas l'assurer que je n'en aye receu la confirmation. Les lettres qui viennent d'arriver de Hollande l'apportent; ainsy il y a tout lieu de bien esperer de nos affaires.
Uwagi do odczytu
Obejrzano obie strony. Autor w pierwszym zdaniu mówi o de Baluze’u w trzeciej osobie: jest to przekaz lub odpis jego wiadomości, a nie podpisany przez niego list. Oceny Holendrów, neutralności i perspektyw wojny pozostawiono jako stanowisko francuskiego informatora. Okręgi Rzeszy odpowiadają «Cercles». W samym dokumencie brak roku i miejsca sporządzenia; nie przyjęto daty sąsiedniej karty.
Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.170–171.
Przekład oryginału: tak
Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.170–171.
Przekład oryginału: tak
