Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/615 · 615-001

List M. Koźniowskiego do magistratu Lwowa w sprawie zalania dworku

M. Koźniowski [MKoźniowski UK] Magistrat miasta Lwowa [Prae Nobiles ac Spectabiles Dni Dni et amici faventissimi]
7 January 1745 · Świdnica [z Swidnicy]

M. Koźniowski domaga się od magistratu lwowskiego naprawienia szkód wyrządzonych przez samowolne skierowanie wód miejskich na teren jego dworku. Odrzuca propozycję śledztwa i apeluje o polubowne załatwienie sprawy, aby uniknąć procesu sądowego obciążającego władze miasta.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[S. 2] Przesławni i Wielmożni Panowie, Panowie i Przyjaciele Najżyczliwsi! Odebrałem z należną przychylnością odpowiedź Wielmożnych Panów na mój list, w której wyczytuję całkiem wymijającą odpowiedź na moją propozycję. Pisałem o tak wielką krzywdę dworku mego, wyrządzoną przez puszczenie wody samowolnie, w czym zupełnie nie potrzebuję dochodzenia, bo mam pełną informację w tej sprawie od wszystkich bywających we Lwowie, a Wielmożni Panowie deklarujecie mi śledztwo, którego wcale nie potrzebuję. Na osoby szlacheckie trudno to zrzucać, gdyż nie mają one żadnej władzy w miastach, zwłaszcza stołecznych; że ulice publiczne rowami [S. 3] zwykli tarasować, jak Waszmoście wyrażacie, to jest argument słaby, bo takie rzeczy dzieją się wyłącznie z niedbalstwa, co w całej Polsce ma miejsce, nie zaś wbrew władzy prezydenckiej. Odwrócenie zaś dawnego biegu wody, zwłaszcza pod fortyfikacją, oraz rozkopanie publicznej ulicy było bezpośrednim naruszeniem jurysdykcji prezydenckiej, a zatem mnie to nie wiąże, choćby ktoś z osób prywatnych poważył się na taką rzecz. Należało wyłącznie Prześwietnemu Magistratowi sprzeciwić się temu, ulic publicznych pilnować i obracania wody w inną stronę nie dopuszczać. I zupełnie z nikim nie mogę mieć do czynienia, tylko bezpośrednio z Prześwietnym Magistratem, który także na drodze prawnej musi mi naprawić szkody przez tę wodę [S. 4] spowodowane. Ma być tam inny ściek z drugiej strony cerkwi, gdzie jest większe zagłębienie i [...], a czemuż nie tamtędy odwrócono, lecz sztucznie ulicami, na obie strony, koło mojego dworku? Nie tylko ja sam ponoszę stąd krzywdę, ale i inni, którzy wzywają mnie do wytoczenia procesu, mają równe albo większe pretensje, które wszystkie spadną na jurysdykcję miasta. Co z mojej uczciwości wyrażam, bo nie powinienem czynić ostrzeżenia, ale czynię to szczególnie ze szlachetności, gdyż nie chciałbym i wcale sobie nie życzę tego, abym miał wchodzić w trudne spory z Wielmożnymi Panami, bardziej pragnąc zjednywać Ich względy i pozyskiwać serca, niżeli popadać w niechęć. Dlatego jeszcze niniejszym pismem, przy zapewnieniu [S. 5] o prawdziwej ku Wielmożnym Panom życzliwości, zwracam się z prośbą z uwagi na moją, czyli mego dworku krzywdę i znaczną ruinę, ażeby ta bez rozgłosu sądowego i poruszenia innych mogła być naprawiona, i w tej mierze bezpośredniej decyzji od Waszmościów Moich Wielce Mościwych Panów będę jeszcze czekał na poczcie. Teraz jestem z należytym uszanowaniem Waszmościów Moich Wielce Mościwych Panów powolny sługa M. Koźniowski UK Ze Świdnicy, dnia 7 stycznia 1745 roku.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[S. 2] # Prae Nobiles ac Spectabiles D[omi]ni D[omi]ni et amici faventissimi. Odebrałem debito cum favore, na List moy od W[ielmożny]ch Panow repozycyą, w ktorey wyczytuię cale indirectam na moią propozycyą responsio- nem, jam pisał o tak wielką krzywde Dworku mego, przez puszczoną privata Authoritate wodę uczynioną, wczym cale indagacyi niepo- trzebuię, bo mam zupełną informacyą wtym, od wszytkich we Lwowie bywaiących, a W[ielmożni] Panowie indagacyą mi deklaruicie, ktorey mi cale niepotrzeba. Na szlache- ckie Osoby trudno tego zganiać, ktorzy nie maią rządow żadnych w Miastach, ile Stołecznych; ulice publiczne ze fossis [S. 3] # obstruere zwykli iako W[ielmożnoś]ć wyrażacie, to iest argument słaby, bo takowe rzeczy tylko są pure ex negligentia, co w całey Polsce dzieiesię, non vero contra Authoritatem Praesidentialem, Wody zaś antiqui cursus odwracanie, ile pod fortyfikacyą oraz ulice publiczney effossio, była było con- vulsio Jurisdictionis Praesidentialis, directa, aza tym non ligat mię to, chocby kto ex pri- vatis miał takową rzecz attentare, należało purè Przeswietnemu Magistratowi wtym re- sistere, y ulic publicznych pilnować, y wo- dy alio vertere nie dopuszczać, y cale z nikim do czynienia mieć niemogę, tylko directè z Prześwietnym Magistratem, ktory etiam Jure mediante musi mi redarcire damna przez tę wodę [S. 4] # 2 tę wodę causata, ma bydź tam inszy ściek z drugiey strony Cyrkwie, gdzie maior concavitas, y wste- wada będący, a czemuż nie tamtędy odwrócono, ale arte ulicami, na obie strony, koło mego Dwor- ku: Nie tylko Ja sam mam krzywdę ztąd, ale y insi ktorzy mię ad movendam Litem conveniunt, maią rowne albo większe pretensye, ktore wszytkie devolventur in Jurisdictionem Civi- tatis, co ex honestate mea wyrazam, bo bym nic powinien prekustodycyi czynić, ale szcze- gulnie ex hoc cnotwo czynię, że niechciał- bym, y cale sobie nie życzę tego, ażebym miał in ardua wychodzić z W[ielmożny]m[i] Panami, więcey życząc cumulare Jch affectus, et tra- here corda, niżli contrarietatem induere. Dla tego jeszcze praesentibus przy weg- rzkieniu [S. 5] mów prawdziwych ku W[ielmożny]m Panom pro- pensyi, convenio, prosząc się ku moiey, alias Dworku mego krzywdzie, y znaczney rui- nie, ażeby ta sine strepitu Juris, et commo- tione aliorum, mogła bydź restaurowana, y wtym directam jeszcze czekać będę od Waszećciow Moich wielce M[oś]ciwych Panow resolutionem na Pocztę. Teraz iestem z należytym uszanowaniem Waszećciow moich wielce M[oś]ciwych Panow Powolny Sługa MKozniowski UK z Swidnicy d[ie] 7 January 1745.

Uwagi do odczytu

Rozbieżności z inwentarzem: inwentarz podaje datę '1 stycznia 1745' oraz miejsce 'z Owinicy'. W rękopisie wyraźnie widnieje data 'd[ie] 7 January 1745' oraz miejsce 'z Swidnicy' (błędna lekcja sporządzającego inwentarz, który odczytał 'z Swidnicy' jako 'z Owinicy' i '7' jako '1'). Przy podpisie autora skrót 'UK'.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 2026-10-15 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/615 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.