Żałoba po królu, pogłoski o pokoju i niepokój o wojska szwedzkie

Warszawa, 5 [?] lipca 1696 roku. Wasza Ekscelencjo! Spodziewałem się, że dotknie Pana utrata króla i że okaże Pan przywiązanie do królowej, która w swoim bolesnym położeniu bardzo potrzebuje pocieszenia. W arkuszu, który mam zaszczyt przesłać z tym listem, znajdzie Pan posiadane przez nas wiadomości; nie są one nazbyt złe. Można mieć nadzieję na dość dobre wieści z Piemontu: albo pan de Catinat przedsięweźmie coś przeciw Turynowi, albo zawrze korzystny pokój z księciem sabaudzkim, jak się podejrzewa. Krąży pogłoska, że książę Eugeniusz i markiz de Savoie opuścili Wiedeń niezadowoleni, ponieważ cesarz odmówił posiłków w ludziach i pieniądzach, o które prosili w imieniu księcia sabaudzkiego. Mówi się nawet, że odmówiono dlatego, iż w Wiedniu utrzymywano, że Jego Wysokość dopuścił armię francuską na równinę, aby uzyskać dogodny pretekst do zawarcia pokoju. Wszystko to są pogłoski, z których często nic nie wynika. Przekazuję je jednak Waszej Ekscelencji, aby wiedział Pan o wszystkim. Jeden z naszych przyjaciół donosi, że otrzymał listy z Wiednia, w których pisano mu o bardzo tajnych rokowaniach pokojowych. Istotnie pojawiły się tu warunki przesłane z Wiednia, rzekomo zaproponowane przez Francję. Są jednak tak niedorzeczne, że nie mają najmniejszego pozoru prawdy. Także w wiadomościach włoskich pojawiły się warunki pokoju między Francją a księciem sabaudzkim. One również są osobliwe — takie, jakie można by przyjąć po przegraniu dwóch lub trzech bitew. Nadal mówi się o wojskach gromadzonych przez króla szwedzkiego w Inflantach. Szacuje się je na sześćdziesiąt tysięcy ludzi. Z Gdańska donoszą, że zaniepokojeni mieszkańcy Prus Książęcych przewożą najcenniejszy dobytek do tego najważniejszego miasta Prus Królewskich. W ciągu sześciu dni przybyła tam flota holenderska. Pan Bart mógłby ją odwiedzić w drodze powrotnej, jeśli nie będzie miała silniejszej eskorty niż ostatnia, którą pobito. Z wielkim szacunkiem pozostaję najpokorniejszym i posłusznym sługą Waszej Ekscelencji, de Baluze. [Adres:] Jego Ekscelencji Panu Wojewodzie Wołyńskiemu, we Lwowie.

[Transkrypcja wybranych miejsc; pełny przekład poniżej.] À Varsovie le 5[?] Juillet 1696. Monseigneur, Je me doutois bien que Vostre Excellence seroit sensible à la perte du Roy, et qu'elle donneroit des marques de son attachement pour la Reyne qui a grand besoin de consolation dans l'estat douloureux où elle se trouve. [...] Tout cela sont des discours qui n'aboutissent souvent à rien; je me donne pourtant l'honneur de les mander à V.E. afin qu'elle soit informée de tout. [...] elles sont si absurdes qu'elles ne peuvent avoir la moindre apparence de vérité [...]. [...] des troupes que le Roy de Suède assemble en Livonie, on les fait monter à60mil hommes [...] les habitans de la Prusse Ducale alarmez transportent leurs meilleurs effets dans cette ville la plus considérable de la Royale [...]. [...] de Baluze.