Katalog źródeł

Książę opolski i pan Rusi Władysław Opolczyk nadaje biskupowi kijowskiemu Jakubowi, a po jego śmierci kościołowi św. Jana Chrzciciela we Lwowie i bazylianom, opuszczony dwór kanonicki oraz parcele miejskie. Nadane nieruchomości zostają jednocześnie zwolnione od wszelkich podatków, ciężarów i powinności na rzecz miasta Lwowa.

Jan z Tarnowa, wojewoda sandomierski i starosta ruski, poświadcza sprzedaż wsi Malechów w dystrykcie lwowskim przez lwowskiego mieszczanina Piotra zwanego Klork szlachcicowi Michałowi Łambackiemu. Zbycie nastąpiło za sumę kop groszy liczby ruskiej wraz z pełnią praw i przynależności.

Król przyznaje, że plac wcześniej nadany Ickowi nie należy do niego, lecz do miasta. Zwraca się do władz Lwowa o wydzielenie królewskiemu słudze połowy placu od frontu ulicy Żydowskiej w dziedziczne i wieczne używanie. Nakazuje wymierzyć go w obecności wysłanego komornika Jakuba Szczawińskiego[?]i zapowiada wynagrodzenie miasta królewską łaską.

Dokument notarialny poświadcza, że arcybiskup halicki Jakub Strepa odebrał bezprawnie dzierżawiony młyn w Zboiskach ruskiemu plebanowi Janowi i zwrócił go rajcom oraz pospólstwu miasta Lwowa. Arcybiskup zlecił swojemu kapelanowi Janowi de Haze formalne wprowadzenie władz miejskich w posiadanie młyna wraz z prawem do pobierania zeń wszelkich dochodów.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Zygmunt III poleca władzom Lwowa przekazać Jakubowi Pretficowi, staroście trembowelskiemu, zgromadzone na ratuszu pieniądze kwarciane na żołd Kozaków Niżowych. Żąda pomocy w szybkiej odprawie i dostarczenia koni do przewozu pieniędzy do Trembowli.

Jan z Tarnowa, kasztelan i starosta lwowski, rozstrzyga spór pomiędzy Dymitrem Wieczerzą z Leśniowic a Janem, rektorem kościoła św. Jana na przedmieściu lwowskim. Przysądza sporne barcie, łąki i zarośla w Jamnem oraz nad rzeką Hodowicą kościołowi św. Jana oraz wsi Hodowice, nakładając na Dymitra wieczyste milczenie.

Król dziękuje władzom Lwowa za wydanie z ratusza pieniędzy kwarcianych Jakubowi Pretficzowi, staroście trembowelskiemu, na zapłatę zasłużonego żołdu Kozakom Nizowym. Poleca kancelarii wydać miastu żądany dokument zabezpieczający, który wcześniej obiecał starosta.

Papież Bonifacy IX potwierdza na prośbę arcybiskupa halickiego zapis testamentowy zmarłej Anny zwanej Komicą, przekazujący młyn w Zboiskach kościołowi parafialnemu Najświętszej Maryi Panny we Lwowie. Dochody z corocznej dzierżawy młyna, zarządzanego przez rajców lwowskich, mają służyć utrzymaniu i odbudowie tej świątyni.

Król wysyła Jakuba Pretficza, starostę trembowelskiego, aby omówił z władzami Lwowa pilne sprawy królewskie i Rzeczypospolitej. Poleca uwierzyć wysłannikowi i zastosować się do przekazanej przezeń woli króla. Treść pilnych spraw nie została w liście ujawniona.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Piotr z Charbinowic, starosta halicki, poświadcza, że Agnieszka, wdowa po mieszczaninie halickim Pawle Siekierce, przekazała arcybiskupowi halickiemu Jakubowi i jego następcom wieś Mały Bolszów z wszelkimi pożytkami. Dobra te zostały na stałe wcielone do uposażenia arcybiskupstwa halickiego.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że mieszczanin Hanko Gebamyr wraz z wdową po Rodstoku sprzedali i prawnie odstąpili arcybiskupowi halickiemu Jakubowi oraz jego następcom sąsiadującą z jego domem działkę miejską za kwotę jedenastu grzywien lwowskich.

Arcybiskup halicki Jakub zatwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Stecherowi rezygnację i przekazanie części młyna pod Lwowem wraz z prawem patronatu i kolacji, dokonane przez Narcyza z Kłodna i Korzeniewa. Dochody z tej części młyna mają służyć uposażeniu i obsłudze ufundowanego ołtarza.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Król Władysław Jagiełło przenosi wsie Hodowice i Żydatycze, należące do oficjała halickiego i szpitalnika lwowskiego Jakuba, z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Nadaje sołtysom pełną jurysdykcję sądową nad mieszkańcami, uwalniając ich spod władzy urzędników królewskich.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Arcybiskup halicki Jakub transumuje i uwierzytelnia bullę papieża Grzegorza XI z 1374 roku dla braci Zakonu Kaznodziejskiego. Dokument papieski nadaje dominikanom udającym się na misje do ludów niewiernych oraz ich pomocnikom przywilej wyboru spowiednika i uzyskania zupełnego odpuszczenia grzechów w chwili śmierci.

Mikołaj, dziekan przemyski i sędzia subdelegowany z mandatu papieskiego, wzywa władze i mieszkańców Lwowa na sąd w Krakowie w sporze z proboszczem Janem Rusinem o dochody kościelne. Na odwrocie poświadczono doręczenie i ogłoszenie pozwu we Lwowie w obecności arcybiskupa halickiego Jakuba.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że kowal Jakub sprzedał Janowi Brennerowi część swojej parceli miejskiej za kwotę czternastu kóp groszy. Dokument gwarantuje kupującemu wieczyste i spokojne prawo do posiadania, użytkowania oraz swobodnego dysponowania nabytym gruntem.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Spytko z Tarnowa i Jarosławia, działając na prośbę rajców lwowskich realizujących testament zmarłego mieszczanina Leonarda, przejmuje patronat nad ufundowanym ołtarzem w katedrze lwowskiej i zabezpiecza na jego utrzymanie roczny czynsz w wysokości dziesięciu grzywien z cła jarosławskiego. W zamian nakłada na ołtarzystę ścisłe obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie cotygodniowych mszy za duszę fundatora i jego bliskich.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Michał zwany Zynko Soczewicz, sołtys w Czyszkach, za zgodą dziedzica Jana Dymitrowskiego sprzedaje i nadaje kmieciowi Janowi zwanemu Harma Languether karczmę sołecką wraz z placem, ogrodem i łąką na prawie magdeburskim w zamian za roczny czynsz oraz określone opłaty i świadczenia. Karczma zostaje zwolniona z obowiązku wyprawy wojennej, którą na siebie przyjmuje sołectwo.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Michał z Buczacza, starosta śniatyński i kołomyjski, uposaża ufundowany przez siebie kościół parafialny w Michałczu nadaniem wsi Repużyńce w powiecie koropieckim wraz z młynem na Dniestrze, łanem ziemi i dziesięcinami snopowymi. Dochody te przekazuje na rzecz plebana i jego następców w zamian za wieczyste modlitwy za dusze fundatora, jego żony oraz potomków.

Arcybiskup lwowski Jan Odrowąż potwierdza odbiór 337,5 grzywny polskiej z legatu testamentowego kupca Mikołaja Hechta, przekazanego przez rajców lwowskich. Sumę tę przeznacza na prace budowlane przy katedrze lwowskiej oraz na uposażenie kanoników w zamian za odprawianie dwóch cotygodniowych mszy świętych.

Sobór Bazylejski rozciąga na arcybiskupa lwowskiego Jana Odrowąża przywileje i łaski duchowe nadane uprzednio uczestnikom soboru w 1438 roku. Dokument pozwala mu na wybór spowiednika z uprawnieniem do udzielania rozgrzeszenia z grzechów i cenzur zastrzeżonych dla Stolicy Apostolskiej, zamiany ślubów oraz dyspensowania od nieprawidłowości kanonicznych.

Król Władysław III nadaje szlachcicowi Jaromowi Fedkowi z Młodowic królewską wieś Kuhajowce w ziemi ruskiej w dożywotnie i dziedziczne posiadanie w nagrodę za zasługi i wierną służbę na Węgrzech. Dobra te mają pozostać w rękach odbiorcy i jego następców ze wszystkimi pożytkami aż do momentu ewentualnego wykupienia zapisu przez monarchę lub jego następców.

Król Władysław Warneńczyk tymczasowo zezwala mieszczanom lwowskim na osadzenie osadników i czerpanie pożytków z szesnastu nadmiarowych łanów zwanych obszarami nad rzeką Brzuchowicą. Ostateczne rozstrzygnięcie kwestii własności tych gruntów król odkłada do czasu swego powrotu do Królestwa Polskiego i przeprowadzenia rewizji we Lwowie.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk oddala ponowne roszczenia Piotra Bączka i jego syna Jana przeciwko rajcom lwowskim, nakazując powodom wieczyste milczenie i zwalniając rajców z obowiązku stawiennictwa w tej sprawie. Monarcha unieważnia jednocześnie wszelkie ewentualne wyroki zaoczne i zakazuje nękania rajców lub zajmowania ich mienia.

Dokument stanowi poświadczony przez notariuszy publicznych transumpt dwóch przywilejów króla Władysława Jagiełły: zezwolenia dla Żyda Wołczka na lokację wsi Wierzbiż z 1425 roku oraz nadania tejże wsi kapitule metropolitalnej lwowskiej z 1433 roku. Czynności dokonano we Lwowie na wniosek kanonika i prokuratora kapituły Jana z Szamotuł przed oficjałem Janem z Buczacza.

Piotr z Branic, sędzia ziemski lwowski, oraz Jan z Wysokiego, podsędek lwowski, poświadczają, że Barnaba de Negrono z Genui zrzekł się na zawsze wsi Pikułowice na rzecz ufundowanego przez siebie ołtarza w katedrze lwowskiej. Wieś została przekazana jego synowi, prezbiterowi Grzegorzowi, oraz kolejnym ołtarzystom, z zachowaniem prawa kolacji dla fundatora i jego następców.

Magistrat prosi swych posłów o interwencje i poradę w sprawie miejskich lasów, powinności, Rusinów prowadzących wyszynk, zabranych ryb, nieruchomości, pastwisk, podwód, dochodzenia dotyczącego długów wobec gdańszczan i pogłosek tatarskich. Druga część relacjonuje spór o wykonanie orzeczenia dotyczącego młyna, złożenie sumy 1500 i sprzeciwy Hinków oraz Sieradzkiego. Autorzy skarżą się na postępowanie podstarościego i brak stałej pomocy prawnej; zapowiadają dalsze dokumenty i przesyłają odpis pisma sejmiku wiszeńskiego.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przekazuje kapitule katedralnej we Lwowie wieś królewską Kuhajów wraz z pełnymi immunitetami. Nadanie to stanowi zamianę za pole i las pod Wysokim Zamkiem we Lwowie, darowane wcześniej kanonikom przez króla Władysława Jagiełłę.

Stanisław Kasperinus dziękuje adresatowi za pomoc w sprawach miasta. Wspomina śmierć miejskiego syndyka i jego następcę, poparcie u sekretarza królewskiego oraz przesłanie plików dokumentów do sporów sądowych. Omawia spór przeciw rzeźnikom, w którym pojawiają się wdowa i ojcowie jezuici, apelację związaną z Ormianami i Kamieńcem oraz potrzebę wsparcia spraw miasta. Niepewne imiona i nazwiska pozostawiono z lukami.

Piotr z Branic i Jan z Wysokiego poświadczają wyrok wydany przed obliczem króla Kazimierza Jagiellończyka, zakazujący pobierania bezprawnych opłat celnych we wsi Jaryczów od kupców podążających na jarmark. Na sprawców nielegalnego cła nałożono wieczne milczenie.

Dokument poświadcza wyrok sądu królewskiego wydany w sporze Mikołaja Brzymuchy z Michałem Jazłowieckim o bezprawne pobieranie opłat celnych. Sąd uznał brak uprawnień Michała Jazłowieckiego i nałożył na niego wieczysty zakaz ściągania cła od kupców i współziemian w Jazłowcu.

Sąd królewski pod przewodnictwem Kazimierza Jagiellończyka, na skutek skargi prokuratora królewskiego Mikołaja Brzymuchy, zakazuje dziedzicom Kulikowa Janowi i Piotrowi Kulikowskim bezprawnego wybierania myta od kupców. Wystawcy dokumentu, sędziowie ziemscy lwowscy, poświadczają prawomocne nałożenie na pozwanych wieczystego milczenia w tej sprawie.

Sędzia lwowski Piotr z Branic i podsędek Jan z Wąsosza zaświadczają o wyroku królewskim zakazującym nieletnim synom zmarłego Procia z Wasiuczyna pobierania myta w Wasiuczynie pod karą wadium w wysokości 16 grzywien. Kwestia legalności poboru cła została odłożona do czasu osiągnięcia przez dzieci pełnoletności na skutek skargi Mikołaja Brzymuchy.

Dokument poświadcza wyrok króla Kazimierza Jagiellończyka, wydany podczas jego sądowniczego pobytu we Lwowie, zakazujący Elżbiecie ze Żmigrodu pobierania bezprawnych ceł od niepodlegających opłatom dóbr i bydła pasącego się w lasach królewskich. Sąd uznał, że pozwana nie posiada żadnych praw ani przywilejów uprawniających do ściągania owych opłat.

Komisarze haliccy poświadczają zawarcie ugody między arcybiskupem lwowskim Grzegorzem z Sanoka a Mikołajem Karnkowskim z Meduchy w sprawie budowy, użytkowania i naprawy grobli oraz stawów rybnych między Bybłem a Meduchą pod wadium 600 grzywien.

Komisarze królewscy dokonują pomiaru oraz usypania kopców granicznych rozdzielających wieś kapituły lwowskiej Basówkę od dóbr arcybiskupich, królewskich i dziekańskich. Wymierzone grunty i granice zostają przysądzone kapitule metropolitalnej we Lwowie.

Świecie ponawia skargę na żołnierzy i podaje straty miasta na pięćset złotych, a prezydenta na 58 złotych 20 groszy w zabranych fantach. Prosi Jana Jabłonowskiego o doprowadzenie do rozpatrzenia i potrącenia strat przy płaceniu wojsku na generalnej komisji lwowskiej. Osobno prosi o kwit pozwalający otrzymać drewno z puszczy starostwa świeckiego na most zagrożony zniszczeniem przez lody po ciężkiej zimie; dzierżawca nie przyjmuje wcześniejszych kwitów.

Prokop z Gwoźdźca, podczaszy halicki, funduje i uposaża kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP, św. Jana Chrzciciela i Znalezienia Krzyża Świętego w miasteczku Ostapkowce. Zapisuje świątyni i jej plebanowi ziemię, łąki, lasy, prawo połowu ryb i wyrębu drewna, a także dziesięciny i opłaty od mieszkańców Ostapkowiec i Gwoźdźca.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.