Каталог джерел

[Польською; переклад очікується] Magistrat Kamieńca poświadcza, że Szymon Łaminoty [?], sługa miejski Lwowa, przywiózł na podwodach pakunki związane z podkomorzym litewskim Mniszkiem, posłem Rzeczypospolitej do Porty. Potwierdza ich odbiór i uwierzytelnia dokument pieczęcią; niepewną część wykazu pozostawiono z lukami.

[Польською; переклад очікується] Po redukcji wartości monety województwo podolskie ustanowiło komisję do ustalenia cen towarów i sprzętów. Kupcy prosili o odroczenie przedstawienia rejestrów i zamknęli sklepy. Komisja nakazała sprzedaż za połowę wcześniejszej ceny. Magistraty Kamieńca proszą Lwów o informacje o podobnej taryfie; dalsze rozstrzygnięcie pozostaje otwarte.

[Польською; переклад очікується] Kraków prosi o uwolnienie swego mieszczanina Ciamera od ponownego pobrania donatywy we Lwowie i o odpieczętowanie jego towarów. Argumentuje, że kupiec już zapłacił w Krakowie, a uniwersały wykluczają pobieranie tej samej daniny ponownie w innym mieście. Przytacza także relację kupca o dotychczasowej praktyce i jego stratach handlowych.

[Польською; переклад очікується] Kraków twierdzi, że kupcy szkoccy używają królewskich reskryptów i pism ochronnych do naruszania miejskich praw handlowych, uchylania się od ciężarów i jurysdykcji. Opisuje sprawę kupca Rijdta [?] oraz zabranych mu towarów. Prosi Lwów o wspólne działania i przekazanie podobnych rozstrzygnięć sądowych.

[Польською; переклад очікується] Kraków ostrzega, że zaraza na Węgrzech przybliża się do polskiej granicy i według świeżych wiadomości wystąpiła w miastach Orawy. Niepokój budzi przemieszczanie się Węgrów, polskich robotników z winnic, rzemieślników i dezerterów. Magistrat podaje też, że w Białym Dunajcu w dwóch domach zmarło osiem osób po przybyciu kopacza, ale od pięciu tygodni nie odnotowano tam dalszych zgonów. Zaleca Lwowowi ostrożność i ostrzeżenie miast przygranicznych.

[Польською; переклад очікується] Magistrat Krakowa wysyła swojego obywatela po dokładne wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu. Prosi Lwów o poinformowanie wysłannika, zatrzymywanie podróżnych i kupców ze stron dotkniętych zarazą, sprawdzanie paszportów oraz świadectw zdrowego pochodzenia podróżnych i towarów. Żąda uwierzytelnienia dobrego pochodzenia dokumentów urzędowym podpisem i pieczęcią miasta przed dopuszczeniem dalszego przejazdu.

[Польською; переклад очікується] Leżajsk potwierdza otrzymanie od władz Lwowa królewskiego uniwersału o donatywie stu tysięcy złotych, uchwalonej na ostatnim sejmie, z odniesieniem do województwa ruskiego. W klauzuli dotyczącej udziału miasteczka wymieniono 60 złotych. Pismo poświadcza doręczenie uniwersału, nie dokonanie wpłaty.

[Польською; переклад очікується] Odpowiadając na pytanie Lwowa, Lublin podaje opłaty: od beczki wina złoty dla wojewody i trzy grosze dla podwojewodziego. Od innych towarów nie wskazuje analogicznego obciążenia. Wspomina pobór od żywności sprowadzanej ze wsi oraz składki kupców i cechów przy ustalaniu cen dwa razy w roku. Prosi, aby odpowiedź pozostała poufna.

[Польською; переклад очікується] Magistrat Lublina skarży się, że cech rzeźników odmawia płacenia pogłównego, powołując się na zamieszkiwanie poza miejską jurysdykcją, i wystawił miastu pozwy przed sądami kapturowymi. Prosi magistrat Lwowa o autentyczny dokument potwierdzający, czy tamtejsze cechy płacą ciężary Rzeczypospolitej i miasta również wtedy, gdy ich członkowie mieszkają pod innymi jurysdykcjami. W postscriptum pyta o organizację sądu lwowskiego, rolę sędziów duchownych oraz miejsce odbywania sądów.

[Польською; переклад очікується] Prezydent i radni Lublina oznajmiają, że wybrali spośród siebie delegatów do Warszawy na 1 września 1738 roku, zgodnie z pisemnym poleceniem podskarbiego wielkiego koronnego. Delegaci mają uczestniczyć w przygotowaniu instruktarza skarbu koronnego. Autorzy wyrażają nadzieję, że magistrat Lwowa również spełni wolę podskarbiego.

[Польською; переклад очікується] Magistrat Lublina powołuje się na wiadomości o komisji królewskiej rozpatrującej sprawę między władzami Lwowa a handlującymi w mieście Żydami. Chce naśladować lwowskie działania i prosi o uwierzytelniony odpis dekretu, wyłącznie w punkcie dotyczącym usunięcia Żydów, aby posłużył jako precedens. Deklaruje pokrycie opłat kancelaryjnych.

[Польською; переклад очікується] Magistrat prosi swych posłów o interwencje i poradę w sprawie miejskich lasów, powinności, Rusinów prowadzących wyszynk, zabranych ryb, nieruchomości, pastwisk, podwód, dochodzenia dotyczącego długów wobec gdańszczan i pogłosek tatarskich. Druga część relacjonuje spór o wykonanie orzeczenia dotyczącego młyna, złożenie sumy 1500 i sprzeciwy Hinków oraz Sieradzkiego. Autorzy skarżą się na postępowanie podstarościego i brak stałej pomocy prawnej; zapowiadają dalsze dokumenty i przesyłają odpis pisma sejmiku wiszeńskiego.

[Польською; переклад очікується] Magistrat relacjonuje, że Mikołaj Wilczek ciężko zranił cyrulika Lorenca, co wywołało wzburzenie mieszczan. Opisuje niechęć podstarościego do pomocy w zatrzymaniu sprawcy, wsparcie szlachty dla Wilczka i próbę uspokojenia sytuacji. Prosi o przedstawienie sprawy królowi. Dalej omawia niewydanie akt procesu o młyn, cztery protestacje, spór o prawidłowy tryb egzekucji i zasięganie kolejnej porady prawnej. Wspomina szkody w stadach i gruntach, komisję długów gdańskich oraz śmierć starego pisarza Jana.

[Польською; переклад очікується] Stanisław Kasperinus dziękuje adresatowi za pomoc w sprawach miasta. Wspomina śmierć miejskiego syndyka i jego następcę, poparcie u sekretarza królewskiego oraz przesłanie plików dokumentów do sporów sądowych. Omawia spór przeciw rzeźnikom, w którym pojawiają się wdowa i ojcowie jezuici, apelację związaną z Ormianami i Kamieńcem oraz potrzebę wsparcia spraw miasta. Niepewne imiona i nazwiska pozostawiono z lukami.

[Польською; переклад очікується] Rajcy przesyłają Wachlowiczowi list instygatora koronnego i polecają stosować się do jego rad w sporze ze starostą łomżyńskim. Proszą też o poznanie zdania instygatora w sprawie sumy tatarskiej oraz o dopilnowanie pozwu. Dopiski wspominają doręczenie dokumentów i koszty posłańca; ich część pozostaje nieodczytana.

[Польською; переклад очікується] Rajcy podtrzymują gotowość dostarczenia królowi stu tysięcy złotych w związku z kontraktem dotyczącym dzierżawy akcyzy lwowskiej i ceł ruskich. Wyjaśniają, że odjazd opata wąchockiego oraz działania nieprzyjaciela opóźniły rokowania. Proszą administratora skarbu, aby z tej sumy przydzielono prowiant załodze Lwowa, ponieważ jego brak grozi bezpieczeństwu miasta.

[Польською; переклад очікується] Autor żałuje, że musi pozostawać poza ratuszem i nie uczestniczy w pracach publicznych. Jego obecności wymaga sprawa z panem Podgórskim. Prosi kolegów o przechowanie materiałów procesu na wypadek jego rozpatrywania przed sądem królewskim i o ochronę praw związanych ze zmarłym panem Żydkiewiczem [?].

[Польською; переклад очікується] Rajcy Lwowa proszą hetmana o ochronę miejskich wsi Zubrzy i Sichowa oraz zwolnienie ich poddanych z przymusowego wożenia dębów. Twierdzą, że wsie zostały już wyniszczone przez wojsko, a reszta mieszkańców może odejść. Proponują wykorzystanie furmanów artyleryjskich, którzy dysponują końmi i wozami.

[Польською; переклад очікується] Prezydenci rady Lwowa zapewniają podsędka Łosia, że w sprawie kamienicy Osmulskiej wszczętej przez starostę kaniowskiego nie dopuszczą do uszczerbku w jego prawach. Obiecują traktowanie zgodne ze sprawiedliwością i godnością adresata; list nie zawiera rozstrzygnięcia sporu.

[Польською; переклад очікується] Rajcy opisują upadek miast, zabicie jednego burmistrza i zawleczenie drugiego na zamek, uszczuplanie jurysdykcji i gruntów oraz utrudnienia handlowe. Wzywają Lwów do wspólnego działania przed sejmem i zapowiadają spotkanie29 grudnia. Zarzuty przedstawiono jako twierdzenia autorów.

[Польською; переклад очікується] Magistrat Przemyśla zarzuca władzom Lwowa przyjęcie do służby ich miejskiego mistrza (kata) bez testimonium. Według nadawców odszedł bez zawiadomienia urzędu, pozostawiając żonę i dzieci. Żądają odmowy zatrudnienia i odesłania go tą samą podwodą z tym samym woźnicą, ponieważ mają kilku więźniów. List nie opisuje ich spraw ani wyroków.

[Польською; переклад очікується] Poznań odpowiada na otrzymaną pocztą wiadomość Lwowa o Becalu, któremu nadawcy zarzucają ucisk kupców chrześcijańskich pod pretekstem nowej konstytucji. Pismo wyraża obawę, że podobne działania dotkną także Poznania. Zapowiada przedstawienie sprawy osobom skłonnym do interwencji, aby dotarła do króla i podskarbiego koronnego.

[Польською; переклад очікується] Poznań wyraża współczucie wobec krzywdy prezydenta i całego magistratu Lwowa, odniesionej według pisma 5 stycznia 1738 roku. Deklaruje wspólną obronę praw miejskich i wysłanie wiadomości do kanclerza oraz na dwór królewski, prosi o dalsze informacje i życzy prezydentowi poprawy zdrowia. Oryginał nie wymienia sprawców ani dokładnego przebiegu wydarzenia.

[Польською; переклад очікується] Świecie ponawia skargę na żołnierzy i podaje straty miasta na pięćset złotych, a prezydenta na 58 złotych 20 groszy w zabranych fantach. Prosi Jana Jabłonowskiego o doprowadzenie do rozpatrzenia i potrącenia strat przy płaceniu wojsku na generalnej komisji lwowskiej. Osobno prosi o kwit pozwalający otrzymać drewno z puszczy starostwa świeckiego na most zagrożony zniszczeniem przez lody po ciężkiej zimie; dzierżawca nie przyjmuje wcześniejszych kwitów.

[Польською; переклад очікується] Magistrat Starej Soli prosi prezydenta Lwowa o przysłanie kata do wykonania wyroku na niewymienionym z nazwiska skazanym. Jako poręczyciela pozostawia we Lwowie Piotra Staromiejskiego, dawnego burmistrza, do czasu powrotu kata. Zapewnia o zapłacie, bezpieczeństwie i zdrowiu mieszkańców Starej Soli oraz rosyjskich posterunków wojskowych. Planowany przyjazd ma nastąpić w czwartek, wykonanie wyroku w sobotę, a powrót na święta; list nie potwierdza realizacji tych zamiarów.

[Польською; переклад очікується] Rajcy Stryja zaświadczają, że9 kwietnia otrzymali uniwersał królewski i przypomnienie magistratu Lwowa o donatywie100000 zł. Na Stryj jako miasto kupieckie przypada200 zł, które mają zostać odesłane do Lwowa na15 maja. Potwierdzają ogłoszenie obowiązku mieszkańcom, nie jego opłacenie.

[Польською; переклад очікується] Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

[Польською; переклад очікується] Piotr Abramowicz zwraca się do Stanisława Suskiego, podstarościego mościskiego. Czytelne urywki dotyczą ryb, braku czegoś i słabej nadziei; pojawia się też wzmianka o Żydach i księciu. Znaczne trudności odczytu nie pozwalają pewnie odtworzyć warunków ani kierunku transakcji. Data, podpis i adres są znacznie czytelniejsze niż treść.

[Польською; переклад очікується] Augustynowicz wstawia się za dzierżawcą sadu Szymonem. Konkurent, oferujący 20 zamiast 40 zł, miał później nachodzić sad i zabierać jabłka.

[Польською; переклад очікується] Augustynowicz potwierdza otrzymanie listu z 8 bieżącego miesiąca. Odpowiedź wysyła ustnie przez konnego posłańca, który ma wyprzedzić pieszego.

[Польською; переклад очікується] Prośba o wniesienie pisemnego podania dotyczącego pogorzeliska Zamarstynowa pod obrady rady miejskiej. Autor nalega na szybkie załatwienie z powodu innych interesów.

[Польською; переклад очікується] Autor odpowiada na żądanie zapłaty, powołuje się na wcześniejszą uchwałę i wysyła Łagockiego. Uzasadnia trudności szkodami w dobrach po obozowaniu Duńców i kolejnych przemarszach; choroba uniemożliwia mu udział w posiedzeniu.

[Польською; переклад очікується] Autor informuje, że interweniował zgodnie z poleceniem chorążego w sprawie arendarza magierowskiego i jego teścia. Mowa o zaspokojeniu roszczenia, zobowiązaniach wpisanych do ksiąg w Jarosławiu i kwicie odbioru pieniędzy podpisanym przez królową. W drugiej części przekazuje wiadomości o wojsku szwedzkim, moskiewskim i wyjeździe króla na Litwę; są to doniesienia epistolarne.

[Польською; переклад очікується] Anikini kwestionuje grzywny nałożone przez Lorendowicza na Szmuklerza i drugiego oskarżonego w sprawie rzekomej ciąży córki pierwszego z kuzynem. Twierdzi, że relacja ciężarnej wskazuje innego mężczyznę, i prosi wojewodę o złagodzenie postępowania. Wyjaśnia, że powstrzymał zainteresowanych przed natychmiastowym odwołaniem się do adresata.

[Польською; переклад очікується] Autor otrzymał dwa listy, dokumenty oraz przekaz z Warszawy mniejszy od zapowiedzianego: 54 dukaty, odpowiadające 27 dukatom węgierskim, zamiast 30. Przekazuje sprawę Stefanoniemu, do którego należy kierować dalszą korespondencję. Wyjaśnia, że kapituła może poprzeć arcybiskupa, oraz wspomina pismo informacyjne złożone do Kongregacji.

[Польською; переклад очікується] Autor chce wrócić do domu po przedłużającym się sejmie. Prosi Heydera o opiekę nad gospodarstwem, sprzedaż zboża i przekazanie żonie uspokajających słów. Nie chce przyjąć namów do podróży do Gdańska. W dopisku odmawia oddania niepewnie odczytanego przedmiotu lub rozliczenia Strzemboskiemu [?], przewidując jednak 20 talarów dla innej osoby.

[Польською; переклад очікується] Armand zapewnia o służbie i o przekazaniu królowej treści listu. Przypomniał jej, że wojewoda był wśród pierwszych proszących o miejsce w domu królowej we Lwowie. Trwa pakowanie przed podróżą; autor podkreśla niebezpieczeństwo, powołując się na pogłoski o Tatarach nad Dniestrem. Ma nadzieję spotkać adresata i jego rodzinę.

[Польською; переклад очікується] Długi list omawia trudności z pieniędzmi i pośrednikami, podróże przez Kraków, sprawy brata Forbesa oraz wysyłkę korespondencji obiema pocztami: jarosławską i warszawską.

[Польською; переклад очікується] Bałaban zapewnia, że bronił rajców przed wojewodą krakowskim wobec przeciwnej relacji pana Tarnawskiego. Zaleca przygotowanie się do komisji we Lwowie, która ma zbadać sprawę.

[Польською; переклад очікується] Francuski informator atakuje cesarskie doniesienia o bitwie i opisuje nieudany szturm na Chiari, straty własne oraz zasłyszane duże straty przeciwnika. Przytacza protest księcia Mantui przeciw dekretowi cesarskiemu.

[Польською; переклад очікується] Relacja przedstawia francuskie pozycje pod Urago i Chiari, przygotowanie mostów, dróg i faszyny oraz ruch księcia Sesto nad Addę. Opisuje zasłyszane ruchy przeciwnika i skargi jego dezerterów na brak chleba.

[Польською; переклад очікується] Autor wyjaśnia sprawę niezwróconych listów do markizy de Béthune i zamówienia luster. Relacjonuje wyjazd posła francuskiego do króla w Birżach, pogłoski o powrocie dworu oraz pokoju ze Szwecją i obawy o sytuację wewnętrzną.

[Польською; переклад очікується] Nowiny przedstawiają przyjęcie neutralności Italii jako francuski sukces po oblężeniu Valenzy. Opisują wymianę zakładników, nadzieje na pokój, nominację Callières’a i informacje dworskie oraz kościelne.

[Польською; переклад очікується] De Baluze cieszy się z poprawy relacji adresata z królową. Przekazuje wersję oświadczeń straconych uczestników spisku przeciw Wilhelmowi Orańskiemu, zaczerpniętą z gazety holenderskiej, i broni Jakuba II oraz Francji przed zarzutem współudziału. Wspomina ruchy flot francuskich oraz stan zdrowia króla i odłożony wyjazd dworu na Ruś.

[Польською; переклад очікується] De Baluze opisuje sześć pakunków wysłanych przez bankiera Helissanta: obrazy, przedstawienia koszy z owocami, odzież i rozłożone drewniane łóżko. Wspomina weksel, pobyt markiza przy armii i ruchy wojsk we Włoszech, Flandrii oraz nad Renem.

[Польською; переклад очікується] Rękopiśmienne nowiny przedstawiają działania wojsk francuskich w Niderlandach, nad Renem i w Piemoncie. Zawierają pogłoski o śmierci królowej wdowy hiszpańskiej oraz tajnych rokowaniach Callières’a; autor wyraźnie rozróżnia pogłoski i informacje, które uważa za pewne.

[Польською; переклад очікується] Baranowski zapewnia władze Lwowa, że dopuszczenie urzędu grodzkiego do sprawy Żyda nie miało uszczuplać ich praw. Wyjaśnia je nieobecnością wojewody ruskiego, któremu podlegało sądzenie Żydów. Ze względu na zaawansowanie postępowania poleca wspólne ukończenie sprawy, jednocześnie wskazując królewskie napomnienie, by urząd grodzki nie nadużywał dopuszczenia do niej.

[Польською; переклад очікується] Baranowski donosi, że starał się o królewskie zatwierdzenie przesłanego przez Lwów testamentu, lecz król odmówił, obawiając się oszukańczych zapisów mogących krzywdzić jego prawo do kaduków. Pisarz wskazuje zarazem na wcześniejsze nadanie określonego kaduka Lwowowi na budowę szkoły i przypomina, że zabiegał o nie po otrzymaniu pisma arcybiskupa oraz próśb. Szczegóły wcześniejszego wnioskodawcy i jedna klauzula pozostają niepewne.

[Польською; переклад очікується] Bartsch oczekuje odpowiedzi kanclerza na miejski projekt i omawia dokumenty potrzebne do potwierdzenia praw miasta dotyczących wagi i jurysdykcji. Przypomina potrzebę wcześniejszego dekretu podskarbiego i przygotowania rozliczenia długu Żydów. Pisze też o planowanej pomocy biskupa na sejmie i ponawia prośbę o środki na koszty pobytu.

[Польською; переклад очікується] Bartsch dziękuje za deklarację wynagrodzenia i wyjaśnia konieczność odpowiedzi magistratu na list kanclerza. Informuje o dekrecie dotyczącym miejskich sum, sprawach plebana Hołoskiego i Macieja oraz procesie z dominikanami. Prosi o autentyczne odpisy, honorarium patrona i środki na pobyt w Warszawie. Zaleca ostrożność przy drukowaniu projektów sejmowych, zapowiada interwencje w sprawie ulicznych kramów i składu oraz prosi o szerokie pełnomocnictwo.