Source catalogue

[Polish; translation pending] Polecenie starannego zabezpieczenia rzeczy po zmarłym kupcu tureckim do dalszych instrukcji. Roszczący sobie prawa mają przedłożyć królowi list od władcy tureckiego.

[Polish; translation pending] Król popiera prośbę Żydów lwowskich o przedłużenie wygasającej ugody z władzami miasta dotyczącej handlu. Według przekazanych mu wiadomości ugoda nie szkodzi miejskim prawom ani dochodom; zaleca jej dalsze utrzymanie i dopuszczanie handlu na dotychczasowych zasadach.

[Polish; translation pending] Król przypomina przywilej pozwalający jego słudze Dominikowi Montelupiemu handlować we wszystkich miastach Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego przez cały rok. Władze Lwowa ograniczają go na podstawie własnych praw i przywilejów. Król zaleca ugodę bez czekania na rozstrzygnięcie sądu królewskiego i ponownie żąda, aby nie zabraniano Montelupiemu sprzedaży zarówno podczas jarmarków, jak i poza nimi.

[Polish; translation pending] Król reaguje na skargę mieszczan lwowskich na nowe świadczenia wpisane do lustracji. Nakazuje nie obciążać kupców i rzemieślników ponad prawo oraz usunąć takie wpisy mimo wydania już wyciągów staroście.

[Polish; translation pending] Król nakazuje zwrócić Żydom lwowskim towary przywiezione na jarmark i zabrane przez magistrat, który nie zaczekał na rozstrzygnięcie sporu. Do czasu wyroku zabrania utrudniania im handlu.

[Polish; translation pending] Król relacjonuje skargę Żydów z przedmieścia na napady studentów i innych swawolnych osób, rabunek domów, towarów i pieniędzy. Nakazuje magistratowi zapewnić porządek i przykładnie karać sprawców.

[Polish; translation pending] Miasto ma wysłać do Warszawy na 27 maja 1643 r. przedstawicieli znających wartość towarów zagranicznych. Wesprą oni komisję sejmową współpracującą z podskarbimi przy ustalaniu cen.

[Polish; translation pending] Król dziękuje Lwowowi za opór wobec wojsk wojewody siedmiogrodzkiego i prosi o pożyczkę 100 000 złotych. Zabezpieczeniem mają być dochody celne pobierane w arendzie; szczegóły przekaże podskarbi.

[Polish; translation pending] Król zarzuca władzom Lwowa wspieranie osób szkodzących dochodom celnym, odpędzanie strażników i przepuszczanie towarów bez odprawy. Nakazuje zapobiec nadużyciom i karać również kupców działających pod ochroną panów. Grozi postępowaniem instygatora koronnego przed sądem królewskim.

[Polish; translation pending] Na podstawie relacji marszałka nadwornego koronnego, administratora ceł, król zarzuca tłumaczowi lwowskiemu Mikołajowi Bajdułowiczowi szkodzenie dochodom celnym i podburzanie innych. Żąda usunięcia go z urzędu i ustanowienia następcy; w razie zwłoki sam wyznaczy właściwą osobę.

[Polish; translation pending] Król nakazuje obu komisjom współdziałać w odzyskaniu sreber kościoła żółkiewskiego, zabranych z depozytu w katedrze lwowskiej podczas oblężenia tureckiego. Należy odzyskać przedmioty lub ich sprawiedliwy ekwiwalent i osądzić osoby winne bezprawnego handlu nimi.

[Polish; translation pending] Król zakazuje magistratowi samowolnych działań przeciw żydowskim kupcom, których sklepy zamknięto. Spór ma rozstrzygnąć sąd królewski.

[Polish; translation pending] Osobne pismo poleca staroście lwowskiemu powstrzymać działania miasta krzywdzące kupców przed wyrokiem sądu królewskiego.

[Polish; translation pending] Hospodar wysyła do Lwowa mytnika czerniowskiego po materiały na nadchodzące święta i prosi, aby pozwolono słudze wywieźć zakupy bezpiecznie i bez cła, tak jak pozwalano jego poprzednikom. Obiecuje wzajemne przysługi.

[Polish; translation pending] Jerzy Ghica prosi rajców Lwowa, by ogłosili kupcom cudzoziemskim i mieszkańcom miasta zbliżający się jarmark w Jazłowcu. Powiadamia o obawach kupców przed nowymi opłatami i o otrzymanym zapewnieniu ochrony, po którym polecił swoim kupcom wyruszyć. Prosi też o potwierdzenie i zachętę ze strony Lwowa.

[Polish; translation pending] Niemiecki regest z 1863 r. opisuje interwencję sułtana w sprawie Omara, agenta kupca dworskiego Mahmuda: odzyskania należności za towary sprzedane kupcom polskim podczas powrotu z Rosji. Pełny osmański oryginał nie został przetłumaczony.

[Polish; translation pending] Magistrat Brodów skarży się na zatrzymywanie towarów i pobór myta przez lwowian. Według skargi kilkudziesięciu uzbrojonych ludzi zatrzymało w Toporowie woły kupców, żądając 1300 zł; później we Lwowie zabrano 300 zł za zatrzymane towary. Prośba do chorążego koronnego o ochronę przywilejów miasta.

[Polish; translation pending] Władze Starej Warszawy współczują lwowianom obciążeń nakładanych przez Becala. Informują o powstrzymaniu u siebie opłaty 2 złotych od każdych 100 złotych, której żądał administrator ceł od kupców jadących na jarmark jarosławski. Opisują też samodzielną interwencję przeciw zwiększeniu hiberny, mimo braku współdziałania delegatów Lwowa i Krakowa.

[Polish; translation pending] Gdańsk przekazuje skargi własnych kupców handlujących we Lwowie: naruszanie dawnych praw, opłaty, zamykanie magazynów, oskarżenia o niedozwolone umowy i przeglądanie ksiąg mimo braku dowodów. Prosi o usunięcie nadużyć, zastrzegając możliwość zwrócenia się do króla. Prawdziwość skarg przedstawiono warunkowo.

[Polish; translation pending] W związku z potwierdzonymi wiadomościami o zarazie na Węgrzech, w Siedmiogrodzie i na granicach Polski Gdańsk ustanawia obowiązek wiarygodnych świadectw zdrowia dla osób i towarów wjeżdżających do miasta. Prosi Lwów o poinformowanie mieszkańców i sąsiadów, przestrzeganie rozporządzenia oraz o podobną troskę zapobiegawczą.

[Polish; translation pending] Gdańsk przypomina wcześniejsze ostrzeżenie o zarazie na Węgrzech i w Siedmiogrodzie oraz przekazuje wiadomości o jej początkach w niektórych pobliskich miejscach w Polsce. Żąda rzetelnych świadectw zdrowia dla przyjezdnych i towarów, określając warunki ich wystawiania.

[Polish; translation pending] Po otrzymaniu wiadomości o ponownej zarazie na Węgrzech Gdańsk odnawia zarządzenie sprzed około dwóch lat. Wjazd osób i dopuszczenie towarów uzależnia od wiarygodnych dokumentów pochodzenia z miejsc zdrowych i wolnych od podejrzenia zakażenia.

[Polish; translation pending] Gdańsk informuje o wiarygodnych według niego doniesieniach o początkach zarazy w niektórych częściach Polski. Ogłasza wymóg dokumentów pochodzenia osób i towarów z miejsc zdrowych oraz prosi Lwów o rozpowszechnienie zarządzenia i podjęcie środków zapobiegawczych.

[Polish; translation pending] Władze Kalisza poświadczają doręczenie królewskiego uniwersału o zebraniu stu tysięcy złotych na potrzebę króla i Rzeczypospolitej oraz towarzyszącego pisma władz Lwowa. Dokument nie potwierdza dokonanej wpłaty ani nie podaje udziału Kalisza.

[Polish; translation pending] Rajcy Kamieńca wracają do korespondencji i królewskiego rozstrzygnięcia w sprawie przechodzenia karawan, towarów kupców oraz praw składu Lwowa. Proszą o dotrzymanie uzgodnień i obecność ludzi strzegących kupców oraz towarów. Wspominają dołączany odpis pisma królewskiego pod własną pieczęcią; szczegółowe klauzule tranzytu pozostają częściowo nieczytelne.

[Polish; translation pending] Po redukcji wartości monety województwo podolskie ustanowiło komisję do ustalenia cen towarów i sprzętów. Kupcy prosili o odroczenie przedstawienia rejestrów i zamknęli sklepy. Komisja nakazała sprzedaż za połowę wcześniejszej ceny. Magistraty Kamieńca proszą Lwów o informacje o podobnej taryfie; dalsze rozstrzygnięcie pozostaje otwarte.

[Polish; translation pending] Kraków prosi o uwolnienie swego mieszczanina Ciamera od ponownego pobrania donatywy we Lwowie i o odpieczętowanie jego towarów. Argumentuje, że kupiec już zapłacił w Krakowie, a uniwersały wykluczają pobieranie tej samej daniny ponownie w innym mieście. Przytacza także relację kupca o dotychczasowej praktyce i jego stratach handlowych.

[Polish; translation pending] Kraków twierdzi, że kupcy szkoccy używają królewskich reskryptów i pism ochronnych do naruszania miejskich praw handlowych, uchylania się od ciężarów i jurysdykcji. Opisuje sprawę kupca Rijdta [?] oraz zabranych mu towarów. Prosi Lwów o wspólne działania i przekazanie podobnych rozstrzygnięć sądowych.

[Polish; translation pending] Magistrat Krakowa pyta, czy we Lwowie piwo mogą warzyć wyłącznie członkowie cechu, czy także inni mieszczanie na własne potrzeby i na sprzedaż. Prosi o zasady poboru czopowego oraz kopie praw lub dekretów przyznających wolność warzenia i wyszynku obywatelom, a nie cechowi. Pyta też o możliwość sprowadzania piwa z innych miejsc na potrzeby domowe.

[Polish; translation pending] Magistrat Krakowa wysyła swojego obywatela po dokładne wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu. Prosi Lwów o poinformowanie wysłannika, zatrzymywanie podróżnych i kupców ze stron dotkniętych zarazą, sprawdzanie paszportów oraz świadectw zdrowego pochodzenia podróżnych i towarów. Żąda uwierzytelnienia dobrego pochodzenia dokumentów urzędowym podpisem i pieczęcią miasta przed dopuszczeniem dalszego przejazdu.

[Polish; translation pending] Odpowiadając na pytanie Lwowa, Lublin podaje opłaty: od beczki wina złoty dla wojewody i trzy grosze dla podwojewodziego. Od innych towarów nie wskazuje analogicznego obciążenia. Wspomina pobór od żywności sprowadzanej ze wsi oraz składki kupców i cechów przy ustalaniu cen dwa razy w roku. Prosi, aby odpowiedź pozostała poufna.

[Polish; translation pending] Magistrat Lublina powołuje się na wiadomości o komisji królewskiej rozpatrującej sprawę między władzami Lwowa a handlującymi w mieście Żydami. Chce naśladować lwowskie działania i prosi o uwierzytelniony odpis dekretu, wyłącznie w punkcie dotyczącym usunięcia Żydów, aby posłużył jako precedens. Deklaruje pokrycie opłat kancelaryjnych.

[Polish; translation pending] Autor odnotowuje wysłanie panu Zaleskiemu kwitu pochodzącego od starościca kamienieckiego, dotyczącego Mikołaja Zająca [?] i kwoty 72 florenów 18 groszy za myto.

[Polish; translation pending] Magistrat relacjonuje, że Mikołaj Wilczek ciężko zranił cyrulika Lorenca, co wywołało wzburzenie mieszczan. Opisuje niechęć podstarościego do pomocy w zatrzymaniu sprawcy, wsparcie szlachty dla Wilczka i próbę uspokojenia sytuacji. Prosi o przedstawienie sprawy królowi. Dalej omawia niewydanie akt procesu o młyn, cztery protestacje, spór o prawidłowy tryb egzekucji i zasięganie kolejnej porady prawnej. Wspomina szkody w stadach i gruntach, komisję długów gdańskich oraz śmierć starego pisarza Jana.

[Polish; translation pending] Rajcy opisują upadek miast, zabicie jednego burmistrza i zawleczenie drugiego na zamek, uszczuplanie jurysdykcji i gruntów oraz utrudnienia handlowe. Wzywają Lwów do wspólnego działania przed sejmem i zapowiadają spotkanie29 grudnia. Zarzuty przedstawiono jako twierdzenia autorów.

[Polish; translation pending] Poznań odpowiada na otrzymaną pocztą wiadomość Lwowa o Becalu, któremu nadawcy zarzucają ucisk kupców chrześcijańskich pod pretekstem nowej konstytucji. Pismo wyraża obawę, że podobne działania dotkną także Poznania. Zapowiada przedstawienie sprawy osobom skłonnym do interwencji, aby dotarła do króla i podskarbiego koronnego.

[Polish; translation pending] Magistrat Rohatyna wysyła przedstawicieli na sejm do Krakowa, prosząc Wojciecha Zimnickiego o wsparcie potwierdzenia dawnych przywilejów oraz zwolnienia z myt w Koronie. Dopuszcza ograniczenie zasięgu ulgi, gdyby zwolnienie ogólne okazało się niemożliwe. Obiecuje wynagrodzenie pracy i zwrot kosztów.

[Polish; translation pending] Pisarz Rohatyna popiera prośbę delegatów o potwierdzenie przywilejów. Zapewnia, że miasto pokryje wydatki i wynagrodzi pracę Zimnickiego. Prywatnie prosi o radę w sprawie mieszkania, ponieważ nie ma pieniędzy na roczny czynsz.

[Polish; translation pending] Magistrat potwierdza odbiór wezwania do donatywy uchwalonej w Toruniu i prosi Lwów o interwencję w celu zwolnienia Rohatyna. Argumentuje zanikiem kupiectwa: retorycznie pyta o choćby jednego wołu sprzedanego w Jarosławiu, postaw sukna czy worek pieprzu; pieprzu miał przywieźć drobny kramarz ledwo jeden kamień. Wskazuje też na ciężary spowodowane przez wojsko.

[Polish; translation pending] Urząd Śniatyna poświadcza zeznanie woźnego o publicznym ogłoszeniu potwierdzenia przez króla lwowskiego prawa składu na sejmie piotrkowskim. Ostrzega przed omijaniem miasta składowego i szukaniem innej drogi. Przewiduje zatrzymanie kupca wraz z wołami i innymi towarami. Zeznanie wpisano do akt i potwierdzono pieczęcią; nie jest to relacja o dokonanym zajęciu towarów.

[Polish; translation pending] Na wniosek Krzysztofa, szklarza i mieszczanina lwowskiego działającego jako pełnomocnik rajców i pospólstwa Lwowa, odnotowano zeznanie woźnego o ogłoszeniu kupcom przyjezdnym rozkazu podstarościego. Ogłoszenie powołuje mandat królewski, konstytucję koronną i uniwersał dotyczące lwowskiego handlu. Zabrania kupowania towarów i wołów z pominięciem przepisów oraz omijania zwykłej drogi lwowskiej, pod groźbą konfiskaty dóbr po połowie na rzecz króla i Lwowa.

[Polish; translation pending] Rajcy Stryja zaświadczają, że9 kwietnia otrzymali uniwersał królewski i przypomnienie magistratu Lwowa o donatywie100000 zł. Na Stryj jako miasto kupieckie przypada200 zł, które mają zostać odesłane do Lwowa na15 maja. Potwierdzają ogłoszenie obowiązku mieszkańcom, nie jego opłacenie.

[Polish; translation pending] Władze Jazłowca poświadczają skargi kupców wschodnich na ciężary narzucane przez lwowskich tłumaczy. Według kupców opłaty wykraczają poza wpisane do rejestru cła, a kontrola jest powtarzana. Magistrat Jazłowca prosi władze Lwowa o powstrzymanie nadużyć, argumentując, że szkodzą również samemu miastu, i potwierdza pismo pieczęcią oraz podpisami.

[Polish; translation pending] W aktach sądu ławniczego Jarosławia zapisano relację woźnego o ogłoszeniu na czterech narożach rynku nakazu przyprowadzania towarów przez zwykłe drogi do Lwowa i respektowania prawa składu. Nakaz ogłoszono w czasie jarmarku na żądanie władz Lwowa, z upoważnienia stanów koronnych i Mikołaja Herburta z Fulsztyna. Przewiduje on zatrzymanie osób obchodzących prawo i zajęcie ich towarów.

[Polish; translation pending] Burmistrz i rajcy Jarosławia proszą radę Lwowa o ogłoszenie kupcom, że nadchodzący jarmark jarosławski odbędzie się w zwykłym czasie. Powołują się na wolę i powagę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz swojej dobrodziejki i zachęcają do przyjazdu z towarami bez obaw o działania nieprzyjacielskie. Jest to zapewnienie i zaproszenie nadawców, nie potwierdzenie przebiegu jarmarku.

[Polish; translation pending] Władze Jarosławia odpowiadają na pismo lwowskie dotyczące frekwencji kupców na jarmarku. Informują, że tego dnia poleciły woźnemu ogłosić podczas targu zaproszenie do bezpiecznego przyjazdu, bez obawy o nadzwyczajne wymuszenia. Powołują się na obiecaną ochronę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz składają życzenia noworoczne.

[Polish; translation pending] Zmiany kolorów 100 sztuk raszy mogą nadejść zbyt późno. Barker obiecuje także zamówić dwa zegarki u najlepszego wytwórcy w mieście i wyjaśnia ograniczenia sprawdzenia ich chodu.

[Polish; translation pending] Osobna karta z trzynastoma pozycjami kolorystycznymi zamówienia na 100 sztuk towaru i prośbą o szybkie zgłoszenie zmian.

[Polish; translation pending] Barker zapowiada zamówienie 100 sztuk barwnej raszy koronnej na Dominika oraz oczekuje pieniędzy od Roberta, syna Forbesa.

[Polish; translation pending] Prośba do Forbesa o wyprawienie do Mościsk pozostawionych towarów: dwóch skrzyń związanych powrozami i trzeciej wymagającej zabezpieczenia. Wosk ma na razie pozostać w sklepie.