Katalog źródeł

Rada miejska Lwowa nadaje swojemu koledze, rajcy Andrzejowi Wachlowiczowi, na piętnaście lat spustoszoną pasiekę w miejskiej wsi Zubrza wraz z prawem wykupu zastawionych gruntów chłopskich. Dokument zwalnia odbiorcę na sześć lat z opłat w zamian za odbudowę gospodarstwa, nakazując po tym czasie uiszczanie rocznego czynszu w wysokości sześciu złotych.

Rajcy miasta Lwowa potwierdzają przetłumaczony z języka niemieckiego na język polski statut czeladników cechu krawieckiego z 1491 roku, regulujący ich ustrój, regularne schadzki oraz składki do wspólnej puszki.

Krzysztof Lanckoroński prosi podsędka czernihowskiego o ulżenie miastu i zrzeczenie się reszty należności w wysokości 70 złotych od tamtejszych Żydów. Swoją prośbę motywuje skrajnym uciskiem mieszczan spowodowanym uciążliwymi ciężarami oboszczyzny.

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Teresa Madalińska, chorążyna wieluńska, zawiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o niespodziewanej śmierci męża. Prosi adresata i jego żonę o roztoczenie nad nią opieki oraz pamięć o niej w doznanym sieroctwie.

Król Jan Kazimierz potwierdza ogół praw, wolności, immunitetów i nadań miasta Lwowa, transumując przywilej generalny króla Władysława IV z 1633 roku. Wystawca dokumentu nagradza w ten sposób wierność i poświęcenie mieszczan wykazane podczas niedawnego buntu kozackiego oraz najazdu tatarskiego pod mury miejskie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Friderich Johann Maydell dziękuje kupcowi Arthurowi Forbesowi za uzgodnienia poczynione z jego synem i informuje o poleceniu wypłaty należnego kapitału przez swojego pełnomocnika. Odnosi się również do kwestii rocznych odsetek oraz prosi o uregulowanie wekslem funduszy mających nadejść z Wrocławia.

Król Jan Kazimierz zatwierdza artykuły ugody zawartej między mistrzami a towarzyszami cechu cieśli we Lwowie, wpisane do ksiąg i uwierzytelnione przez lwowski urząd radziecki. Dokument reguluje kwestie porządku, wzajemnych obowiązków, kar oraz dyscypliny pracy wewnątrz konfraterni.

Biskup chełmiński i podkanclerzy koronny Jan Małachowski daje świadectwo gorliwym zasługom syndyka Michała Grygowicza na rzecz Lwowa. Apeluje do władz miejskich o wypłacenie mu należnego wynagrodzenia oraz zaległości z sejmu grodzieńskiego.

Król Jan Kazimierz przyznaje społeczności Ormian lwowskich pełną swobodę prowadzenia handlu wszelkimi towarami, w tym suknem i korzeniami, oraz prawo do warzenia i szynkowania napojów alkoholowych na równi z innymi mieszkańcami miasta. Przywilej ten stanowi wynagrodzenie za wierność i ofiary poniesione przez lwowskich Ormian w czasie niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozacko-tatarskie.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza statut lwowskiego cechu iglarzy i nożowników, nadany i opieczętowany przez radę miejską Lwowa w 1649 roku. Przywilej zawiera artykuły regulujące organizację bractwa, wybór cechmistrzów, prawa mistrzów oraz zasady szkolenia czeladników i uczniów.

J. C. Magnanini informuje pana Dupré o zgodzie swego pryncypała na wymianę 500 złotych dukatów i ponagla go do jak najszybszego odbioru gotówki od pana Libowicza. Ostrzega przy tym, że zwłoka może skutkować przeznaczeniem tych monet na inne dworskie wydatki.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wpis z ksiąg radzieckich miasta Lwowa zawierający zreformowane artykuły cechowe połączonego cechu tokarzy i powroźników oraz dodatkowe punkty uchwalone przez radę miejską dotyczące sitarzy i grzebieniarzy.

Król Jan Kazimierz potwierdza przywileje lokacyjne na prawie magdeburskim dla miasteczka Podgrodzie w starostwie rohatyńskim, transumując dyplom króla Władysława IV z 1633 roku.

Ks. Marek wyjaśnia stolnikowej Annie Wróblewskiej przyczyny opóźnienia swego przyjazdu z powodu zatrzymania przez definitorium i obowiązków zakonnych. Zapewnia adresatkę o odprawianiu mszy w intencji pomyślności jej dóbr, odzyskania należności oraz ochrony inwentarza przed zarazą.

Król Jan Kazimierz zezwala miastu Lwowowi na ściąganie ciężarów miejskich lub opłat pieniężnych od obcych kupców przebywających z towarami ponad czternaście dni. W wypadku oporu nakłada na winnych karę stu florenów węgierskich, płatną po połowie na rzecz skarbu królewskiego i kasy miejskiej.

Kazimierz Markowski zdaje relację ze stanu zdrowia kulejącego konia oraz informuje o kłopotach z konowałem z powodu wyjazdu króla. Opisuje także koszty własnego leczenia po chorobie i usilnie prosi o przysłanie dodatkowych pieniędzy na pokrycie długów.

Król Jan Kazimierz uwalnia mieszkańców jurydyki św. Jana we Lwowie od wszelkich stacji, leż zimowych, noclegów, podwód i innych świadczeń wojskowych za ich wierność oraz ofiarność podczas obrony miasta. Za złamanie zakazu kwaterunku wyznacza rygorystyczne kary wojskowe i nakaz potrącania odszkodowań z żołdu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.

Król Jan Kazimierz potwierdza i zatwierdza statut oraz artykuły cechu kuśnierzy w Jaworowie. Dokument zawiera wcześniejsze konfirmacje królów Władysława IV, Zygmunta III Wazy i Stefana Batorego oraz pierwotny porządek cechowy nadany w 1554 roku przez starostę Łukasza Górnickiego.

Jakub Murray, żałując porzucenia kupiectwa na rzecz rujnującej służby wojskowej, prosi Artura Forbesa o wstawiennictwo u szwagra Frencha i pana Franklena. Liczy na wsparcie, które pozwoli mu powrócić do dawnego zajęcia, zarobić na chleb i spłacić wierzycieli.

Papież Innocenty X informuje duchowieństwo i lud diecezji lwowskiej o wyniesieniu Jana Tarnowskiego na urząd arcybiskupa metropolity po śmierci poprzednika. Nakazuje wiernym poddanie się jego władzy pasterskiej oraz okazywanie mu synowskiego szacunku i posłuszeństwa.

Jan Marchocki informuje Jana Swoszowskiego o napaści sługi rajców lwowskich na swojego czeladnika w gospodzie oraz o doznanej przez to zniewadze. Prosi pisarza o radę, zapowiadając odwet ze strony żołnierzy, jeśli miasto nie naprawi krzywdy.

Prowincjał dominikanów Jacek Terrarius upoważnia przeora Jacka Rzeczkowskiego do erygowania i objęcia opieką bractwa różańcowego przy kościele w Zubrzy w archidiecezji lwowskiej. Dokument zawiera późniejsze zatwierdzenia arcybiskupów lwowskich Konstantego Lipskiego z 1687 roku oraz Jana Skarbka z 1724 roku.

Stanisław Stefan Marcinowski odpowiada na pismo swojego gospodarza Jana Szraibera nakazujące mu wyprowadzkę z zajmowanego lokalu. Zapewnia o gotowości ustąpienia z domu, zastrzega jednak, że z ważnych przyczyn nie może tego zrobić od razu, i proponuje spotkanie w celu osobistego omówienia sprawy.

Król Jan Kazimierz, w uznaniu zasług wojennych m.in. pod Zbarażem i Iwanogrodem, potwierdza wolności wybranickie sołtysowi Hryćkowi Popowiczowi ze wsi Zniesienie. Zwalnia go także z wszelkich robocizn, opłat i ciężarów na rzecz króla oraz dzierżawców starostwa lwowskiego.

Rektor Akademii Krakowskiej Antoni Marciszowski odwołuje ze Lwowa bakałarza Leydmana, który popadł w konflikt z arcybiskupem, i prosi magistrat lwowski o podjęcie decyzji w sprawie obsady stanowiska rektora szkoły katedralnej. Dziękuje także za wsparcie w procesie prawnym oraz wspomina o planach nuncjusza apostolskiego dotyczących reedycji dzieł lwowianina Szymona Szymonowica.

Kapituła metropolitalna lwowska zawiera porozumienie z lwowskim cechem rzeźników, przyznając mu wyłączne prawo do handlu mięsem w jatkach na gruntach kapitulnych przy kościele św. Jana na Przedmieściu Krakowskim. W zamian cech zobowiązuje się do przestrzegania porządku cechowego, eliminowania partaczy oraz przyjmowania w swe szeregi wykwalifikowanych rzemieślników z tamtejszej jurysdykcji duchownej.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wewnętrzną ordynację kolegium ławników lwowskich, normującą ich obowiązki sądownicze, obrzędowe, zarząd wspólną puszką oraz dyscyplinę członków pod rygorem kar pieniężnych i utraty prawa do awansu do rady miejskiej.

Stanisław Karol Masalski prosi Marcina Anczewskiego o wstawiennictwo u władz Lwowa w sprawie wypłaty obiecanych 300 złotych, których posłowie lwowscy nie przekazali mu w Warszawie. Wyjaśnia, że przez brak tych funduszy nie zdołał uregulować własnych zobowiązań, i zapowiada przysłanie posłańca po odbiór należności.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację Aleksandra Zborowskiego i kanonicznie eryguje kościół oraz klasztor św. Marcina karmelitów dawnej obserwancji wraz ze szpitalem dla chorych żołnierzy szlacheckich na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Zabezpiecza przy tym dochody i uposażenie zakonu oraz nienaruszalność praw miejscowej parafii.

Jan Massari informuje przebywającego w Warszawie Marcina Rozwajera o sprawach majątkowych po zmarłym Kampianie. Prosi go także o interwencję u kanclerza koronnego w celu odroczenia wyroku w sporze o zapłatę za sukno na pogrzeb Prokopa Sieniawskiego.

Przeor krakowskich karmelitów interweniuje u władz Lwowa z prośbą o zaniechanie wrogich działań i uwięzienia zakonników dążących do osiedlenia się w mieście. Tłumaczy zwłokę prowincjała obowiązkami wizytacyjnymi, powołuje się na dawną przychylność przodków rajców oraz przestrzega przed karami kościelnymi za blokowanie fundacji klasztornych.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Jan Matejko dziękuje za zaszczytną propozycję zamieszkania u greckokatolickiego metropolity podczas wizyty we Lwowie, lecz ze względu na zły stan zdrowia i konieczność opieki ze strony dzieci rezygnuje z gościny. Zapowiada jednocześnie swój przyjazd do miasta w najbliższy wtorek.

Król Jan Kazimierz potwierdza Piotrowi Pilewiczowi i jego trzem synom prawo dożywotniego posiadania łanu wybranieckiego we wsi Hubice w starostwie drohobyckim, zwalniając ich od ciężarów wojskowych. W zamian posiadacze łanu zobowiązani są do wystawiania należycie uzbrojonego piechura wybranieckiego na każdą wyprawę wojenną.