Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/664 · 664-001

List Jana Krukowieckiego do dostojnika w sprawie nieobecności Zamoyskiej na koronacji

Jan Krukowiecki Nieznany z nazwiska dostojnik dworski / senator (wg inwentarza: dworzanin; w tekście: „Jasnie Wielmożny Mości Dobrodzieiu”)
11 7bris [września] 1697 · Zamość

Jan Krukowiecki usprawiedliwia nieobecność pani Zamoyskiej i jej syna na koronacji królewskiej z powodu jej nagłej i ciężkiej choroby, polecając interesy rodu opiece wpływowego adresata. Informuje również o odrzuceniu przez Zamoyską rad senatorów, którzy nakłaniali ją do bojkotu uroczystości.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[S. 2] W Zamościu, 11 września 1697 Jaśnie Wielmożny Mości Dobrodzieju, Jakkolwiek Jejmość Dobrodziejka po wyprawieniu Jegomości Pana Ordynata do cudzych krajów, za usilnym naleganiem i gorącym wezwaniem Ichmościów Panów opiekunów, już niezłomnie postanowiła, aby swą osobą oraz osobą najmłodszego pana starszego Zamoyskiego wziąć udział w akcie koronacji szczęśliwie obranego króla, to jednak Bóg powstrzymał te zamiary, trapiąc Jejmość Dobrodziejkę niebezpieczną chorobą. Opanowawszy ona nadzwyczajnie głowę, twarz i gardło oraz gnębiąc nieznośnymi katarami, według zdania [S. 3] samych lekarzy grozi bliskim niebezpieczeństwem. Aby jednak to, choć przymusowe, uchylenie się od tak godnego aktu i pierwszych posług dla nowego Pana nie ściągnęło nagany i posądzenia o brak owego wiernego i ochotnego poddaństwa, jakie tak wielkiemu monarsze się należy, składa Jejmość Dobrodziejka zupełnie sprawę swoją i [...] na łaskawe względy Waszej Mości, Mego Pana i Dobrodzieja. Im większy ma do Niego przystęp, tym bezpieczniej powierza wszelkie swe interesy tej ręce, która – chociaż dźwiga ciężar i sprawy królestwa – przygarnie i ten dom, [S. 4] sprawy, które cisną się do Waszej Mości, Mego Pana i Dobrodzieja. Niedawno nadszedł pilny list od pana wojewody kijowskiego i pana wojewody sieradzkiego, w którym ci senatorowie perswadują Jejmości Dobrodziejce, aby nie tylko sama nie jechała do Krakowa, ale i pana starszego nie posyłała, jeśli mieliby trzymać się odmiennych postanowień. Lecz wszystkie te racje, których oni użyli do perswazji, [...] jako wielka heroina pragnąca [...], chociaż wystrzega się wszelkich uchybień i pozwów, aby Ichmość Panowie Opiekunowie nie mieli przeciwko Jejmości pretekstu do działania, postanowiła tu i teraz ich rady nie słuchać. [S. 5] Czyż to wielkie niebezpieczeństwo życia nie zniweczyło pretensji pana starosty? Cokolwiek jednak mogłoby powstać z niezadowolenia nowego Pana i podejrzeń, łaska Waszej Mości, Mego Pana i Dobrodzieja, w którego ręku spoczywa serce królewskie, utrzyma i skłoni ku temu domowi serce pańskie; dom ten zawsze był wolnym obrońcą swoich praw, a chociaż [...] oddalenia od asystencji króla Jegomości Dobrodzieja, ordynata, nie traci. Dziękuje Dobrodziejka, nosząc w sercu wielkie imię Waszej Mości, Mego Pana i Dobrodzieja, za [...] bezpiecznie ze swymi synami, kiedy nie tylko w imieniu swym wielcy, lecz i w godnych siebie ćwiczeniach zyskują powagę, służyć będą Majestatowi i Ojczyźnie. To, co jest [...] Dobrodziejkę [...]. Na [...] zaś dosyć upewniać kiedy będę. Waszej Mości Miłościwego Mojego Pana i Dobrodzieja Najuniżeńszy sługa Jan Krukowiecki własnoręcznie.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[S. 2] W Zamoysciu 11 7bris 1697 Jasnie Wielmożny Mości Dobrodzieiu Jubo Jeymość Dobrodzieyka po expedytowanym Jegomości Panu Ordynacie do cudzych Kraiow usilną instancyą y gorącą rekwizycyą Ichmościow Panow opiekunow iuż była niezmiennie determinowała, aby osobą swoią y osobą y naymłodszego Pana starszy Zamoyskiego asystowała Aktowi Koronacyi szczęśliwie obranego Krola. Ale zatrzymał Bog intencyą, niebespieczną Jeymść Dobrodzieykę trapiący afekcyą, ktora głowę ad prodigium twarz y gardło opanowawszy, y nieznośnemi defluxyami skorywszy, bliskim niebespieczenstwem według zdania [S. 3] samychże medikow grozi. Żeby iednak ten choć poniewolny od tak godnego Aktu y pierwszych nowemu Panu usług recess, nie padł na censurę y notę nie tak wiernego y ochotnego poddanstwa, iakie tak wielkiemu Regnantowi należy, składa Jeymść Dobrodzieyka zupełnie swoiey et [...] negotium na łaskawą W[aszey] M[ości] M[ego] Pana y Dobrodzieia serię, do ktorego im ma większy przystęp tym bespieczni[ey] wszelkich swoich powierza interesow tey ręcę, ktora lubo pondus et negotia regni sustinet! przyimie y ten Dom [S. 4] rzeczy, ktory się do W[aszey] M[ości] M[ego] Pana y Dobrodzieia ciśnie. Novissime przyszedł gorący List od Pana Wojewody Kiiowskiego [y] Pana Wojewody Sieradzkiego, w ktorym ci Senatorowie perswaduią Jeymści Dobrodzieyce aby nietylko sama nie iechała do Krakowa, ale y Pana starszy nie posyłała, ieśliby barie[rę] in diversis mieli determinacyą trzymaiąc!; ale tę wszystkę racyę, ktorą oni na perswazyą przenieśli, takowych iako wielka Heroina życzący tać [...], lubo przestrzega wszelkich skaz y terminow, żeby o nich nie mieli ansam agendi przeciwko Jeymści Ichmść Panowie Opiekunowie, determinowała się hic et nunc radę ich nie słuchać. [S. 5] Iakoby to niebespieczenstwo wielkie zycia, nie wyrzygało pretense Pana Starosty? Cokolwiek by iednak niewkontentowania nowego Pana y suspicyi mogło bydź, łaska W[aszey] M[ości] M[ego] Pana y Dobrodzieia in cuius manu Cor Regis utrzyma, y do tego Domu skłoni serce Panskie, ktory dom zawsze byt wolno sui propugnatorem, a lubo [...] oddalenia od Asystencyi Krola Jmść Dobrodzieia, Ordynata, nie traci. Dziękuie Dobrodzieycka serca maiąc zaprzęgą Imię wielkie W[aszey] M[ości] M[ego] Pana y Dobrodzieia, za Wotym bespiecznie z synami swemi, kiedy nietylko w Imieniu swym wielcy, ale y godnych siebie Cwiczeniach zyskuią po uwagi, służyć Maiestatowi, y Oyczyźnie będą. To co jest [...] Dobrodzieyke co ver bavi stangency. Na ning zas dosc upewniać kiedy będę. W[aszey] M[ości] M[iłościwe]go M[ojego] Pana y Dobrodzieia Nayuniższy sługa Jan Krukowiecki ss.

Uwagi do odczytu

List Jana Krukowieckiego tłumaczący nieobecność wojewodziny Zamoyskiej (Anny Franciszki z Gnińskich, wdowy po Marcinie Zamoyskim) oraz jej syna na koronacji Augusta II w Krakowie ciężką chorobą gardła i głowy. Wspomniany 'Pan Ordynat' wyprawiony za granicę to Tomasz Józef Zamoyski. W liście przywołani są także wojewoda kijowski (Marcin Kątski) oraz wojewoda sieradzki (Jan Pieniążek) jako doradzający powstrzymanie się od wyjazdu.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 2026-10-15 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/664 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.