Katalog źródeł

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że Mikołaj Schulterbeyn uznał przed sądem swoje zobowiązania dłużne wobec małoletnich dzieci Jerzego Czepnera oraz syna sołtysa Mikołaja. Jako zabezpieczenie spłaty dłużnik oddał w zastaw swoje dobra dziedziczne oraz jatkę mięsną.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że wójt i burmistrz lwowski Jan Tłumacz zrezygnował sądownie z połowy łanu ziemi na rzecz mieszczanina Andrzeja Kloppera. Nadana nieruchomość, położona w oprawie posagowej Anny, małżonki Mikołaja Rycerza, ma przypaść Klopperowi i jego następcom na prawie miejskim.

Mikołaj Dmytrowski funduje i uposaża kościół parafialny Wszystkich Świętych i NMP w Czyżkach, nadając mu ziemię, łąki, prawo do stawu rybnego, dziesięciny oraz osepy od kmieci. Zastrzega jednocześnie dla siebie i swoich sukcesorów prawo patronatu oraz prezenty plebana.

Ławnicy miasta Lwowa potwierdzają, że Jokusz Czypser sprzedał i odstąpił swój narożny dom położony naprzeciw cmentarza Najświętszej Marii Panny mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Czanferowi. Sprzedawca zagwarantował nabywcy pełne prawo do posiadania nieruchomości w jej dawnych granicach oraz ochronę przed roszczeniami prawnymi.

Rafał ze Soboty poświadcza rozstrzygnięcie sporu i zawarcie polubownej ugody między rajcami miasta Lwowa a szlachcicami Stanisławem Sulimowskim, jego bratem Wyczkiem i burgrabią lwowskim Hrymkiem z Bogusławic. Na mocy orzeczenia arbitrów poszkodowanym ma zostać wypłacone odszkodowanie w wysokości 140 grzywien.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają rezygnację i zbycie przez szewca Pawła pół łanu roli koło góry św. Jerzego na rzecz lwowskiego mieszczanina Kaltarnosa. Sprzedający zagwarantował nabywcy i jego sukcesorom nienaruszalność posiadania gruntu pod jurysdykcją miejską.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król potępia finansowanie okupu za miasto majątkami nieobecnych mieszkańców. Nakazuje rozdzielić koszt według zamożności i zwrócić dobra Mikołajowi Boimowi; konfiskatę zastrzega dla sądu królewskiego.

Rajcy i stara rada miasta Lwowa poświadczają stan posiadania gruntów odziedziczonych przez Jana Zimmersteyna i jego matkę Katarzynę koło młyna Grzegorza Fischera. Dokument reguluje wymierzenie działek oraz wyznacza wolną drogę miejską biegnącą przez te dobra w stronę Hołoska i gościńca do Zboisk.

Król krytykuje pośpiech w postępowaniu przeciw staroście łomżyńskiemu. Zapewnia mu glejt i nakazuje wysłać do Lublina pełnomocników, rozliczyć należności oraz po ich zaspokojeniu wydać pokwitowanie.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Dominikanie kupili dom obok klasztoru i chcą połączyć go z murem klasztornym. Król żąda od miasta zgody, argumentując, że dobrowolne przyzwolenie nie naruszy jego przywilejów.

Król Władysław II Jagiełło nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Janowi Rzeszowskiemu oraz katedrze lwowskiej wsie Radszyn i Zdutyn w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. Dokument ustanawia wieczyste posiadanie i zarząd tymi dobrami z wszelkimi przynależnościami i pożytkami.

Król Jan Kazimierz nakazuje podkomorzemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze przymuszenie arendarza Icka do niezwłocznego wypłacenia magistratowi lwowskiemu 10 000 złotych z podatku czopowego. Monarcha zaznacza, że mimo wcześniejszego reskryptu miasto dotychczas nie otrzymało należnych mu pieniędzy.

Kardynał Jordan Orsini, biskup Albano i Penitencjariusz Większy, powagą papieską zezwala wdowie po Janie Czornpachu z diecezji krakowskiej na swobodny wybór odpowiedniego spowiednika. Wybrany kapłan uzyskuje prawo do wysłuchania jej spowiedzi i udzielenia należytego rozgrzeszenia.

Jan Kazimierz nakazuje Stanisławowi Lanckorońskiemu uczestniczyć w kontroli rachunku wydatków z czopowego na fortyfikacje Lwowa. Zabrania wysyłania piechoty miejskiej na pospolite ruszenie; ma ona zostać jako załoga miasta.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Król dziękuje Lwowowi za wierność w czasie wojny, zapowiada zebranie wiernych mu i cudzoziemskich wojsk oraz pomoc. Poleca władzom uzgodnić z gubernatorem zaopatrzenie regimentów, zwłaszcza Butlera, pozostawionych na zimę; zapewnia uwzględnienie wydatków w rachunkach skarbu.

Starosta generalny ruski Piotr z Charbinowic poświadcza ugodę polubowną oraz oświadczenie szlachcica Stanisława Ślidzenia z Sulimowa, który potwierdził otrzymanie od rajców Lwowa odszkodowania za zranienie jego i brata. W zamian poszkodowany zobowiązał się do zaniechania wszelkich dalszych sporów i roszczeń wobec władz i mieszkańców miasta.

Król Jan Kazimierz nakazuje władzom Lwowa zorganizowanie transportu trzystu pozostawionych w mieście kopii i dostarczenie ich do Lublina. Szczegółowych informacji w sprawie przewozu broni oraz przynależnych do niej proporców ma udzielić Krzysztof Bernatowicz.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Król dziękuje Lwowowi za opór wobec wojsk wojewody siedmiogrodzkiego i prosi o pożyczkę 100 000 złotych. Zabezpieczeniem mają być dochody celne pobierane w arendzie; szczegóły przekaże podskarbi.

Władze miejskie, cechmistrzowie oraz całe pospólstwo Lwowa składają hołd i przysięgę wierności królowi Władysławowi Jagielle, a po jego śmierci jego synowi Władysławowi lub córce Jadwidze. Zobowiązują się także do posłuszeństwa wobec królowej Zofii i wielkiego księcia Witolda jako wyznaczonych opiekunów małoletniego królewicza.

Król nakazuje magistratowi Lwowa rozliczyć z Janem Torosowiczem nieodebrane należności i poniesione przez niego koszty, zgodnie z umową opata wąchockiego, pisarza skarbu koronnego.

Król obejmuje ochroną Marcina Raniszewskiego, który poddał się władzy magistratu Lwowa, i poleca wybór go na miejscowe pisarstwo oraz ławę. Zachowany tekst urywa się przed zamknięciem listu.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Jan Studnicki i Andrzej Zdelejzyk skarżą się na uwięzienie oraz sekwestr mimo niewygasłej trzyletniej dzierżawy dochodów Lwowa. Król nakazuje ich zwolnić, uwzględnić klęski i miejskie zwolnienie oraz utrzymać kontrakt do końca terminu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia mieszkańców Lwowa z ogólnego obowiązku dostarczania wozów podwodowych oraz koni. Zastrzega jedynie powinność dawania wozu [...] i nie więcej niż dwunastu koni wedle dawnego zwyczaju podczas pobytu króla lub królowej.

Król zatwierdza trzyletni kontrakt dotyczący Tłumaczek, dopuszcza zastępcę Baydułtowicza na czas jego wyjazdu w służbie królewskiej i przyznaje pierwszeństwo na kolejne trzy lata. Przeciwne reskrypty uznaje za nieważne.

Rada miasta Lwowa zleca mieszczaninowi Pawłowi Goldbergowi wykarczowanie i osadzenie kmieciami lasów miejskich zwanych odcinkami (abschnit), położonych między Zubrzą, Sokolnikami a Sknilowem. W zamian za przeprowadzenie lokacji zasadźca otrzymuje wolne łany i szósty denar z czynszów, a osadnikom przyznaje się szesnaście lat wolnizny.

Król prosi kardynała Virginio Orsiniego o uzyskanie od papieża komisji sądowej w sprawie między burmistrzem Lwowa a franciszkanami. Spór wynika z zatrzymania sprawcy śmiertelnego zranienia oraz zakwestionowania jurysdykcji świeckiej pod zarzutem naruszenia immunitetu kościelnego.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają polubowny podział majątku spadkowego po zmarłym Janie Zimmersteinie, zawarty przez wyznaczonych opiekunów między wdową Jadwigą a jej córką Anną. Dokument szczegółowo reguluje podział kruszców, folwarków podmiejskich, domów, ogrodów, wierzytelności oraz sumy zabezpieczonej na czynszu.

Król poleca władzom Lwowa zachować wdowę i dzieci Andrzeja Dalczyńskiego, doktora i rajcy lwowskiego, przy umowie o wieś szpitalną Malechów. Nakazuje nie odbierać im wsi ani nie zawierać umowy z innym dzierżawcą.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Król gani opóźnienie dostawy potrzeb artyleryjskich i żąda przygotowania furmanów w porozumieniu z kapitanem pozostawionym przy armatach we Lwowie. Koszty ma pokryć generał artylerii; dalsze opóźnienie obciąży odpowiedzialnością adresatów.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król ponownie nakazuje władzom Lwowa dostarczyć potrzebną liczbę furmanów do przewozu pozostałej w mieście amunicji. Kapitan artylerii ma płacić gotówką. Król grozi, że dalszą zwłokę uzna za upór miasta i zastosuje egzekucję przeciw osobom oraz majątkom władz.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Król potępia władze Lwowa za niezastosowanie się do jego rady i dopuszczenie zabójstw oraz rabunków. Żąda surowego śledztwa, zatrzymania wszystkich sprawców i wspólników oraz osadzenia ich do przyjazdu komisji. Podkreśla, że nie wolno wyrządzać krzywdy Żydom i niewierzącym ani przelewać niewinnej krwi, i przewiduje karanie winnych jako przykład dla innych.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Król powierza pełną komendę nad miastem i zamkiem lwowskim Olewińskiemu, wojskiemu lwowskiemu. Magistrat ma porozumiewać się z komendantem w sprawach bezpieczeństwa, stosować się do przekazywanej przez niego woli króla i okazywać mu posłuszeństwo.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Po najazdach Tatarów i Kozaków król powierza obronę Lwowa Janowi Berensowi, podpułkownikowi regimentu wojewody ruskiego. Nakazuje przyjąć go z żołnierzami, odebrać przysięgę, zapewnić pomoc w obronie i wydać środki z czopowego na potrzeby garnizonu. Wydatki mają zostać rozliczone przy podatkach miasta.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.