Katalog źródeł

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Król Zygmunt I Stary ogranicza Żydom lwowskim oraz obcym prawo handlu wyłącznie do dorocznych jarmarków oraz do transakcji wołami, woskiem i surowymi skórami za gotówkę lub sukno cięte na łokcie. Zabrania im prowadzenia handlu obnośnego po miasteczkach i wsiach pod rygorem konfiskaty towarów na rzecz zamku lwowskiego.

Król Zygmunt I zapewnia rajcy lwowskiemu magistrowi Michałowi oraz jego starszym dzieciom, Michałowi i Annie, dożywotnie i niezakłócone posiadanie lwowskiego młyna wodnego zwanego piekarskim. Władca zobowiązuje się pod słowem królewskim, w imieniu własnym i następców, że młyn nie zostanie wykupiony ani przez poddanych, ani na stół królewski za życia któregokolwiek z tych trojga posiadaczy.

Autor przesyła adresatowi 150 florenów za pośrednictwem innej osoby; drugie 150 florenów przekazał osobie trzeciej na zakup lub obrót [określenie niepewne]. Potwierdza otrzymanie srebrnej szpady. Nazwiska pośredników i dalsze szczegóły rozliczeń pozostają częściowo nieczytelne.

Władze miasta Rygi poświadczają ustanowienie przez ryskiego mieszczanina Tilemanna Herseforta pełnomocników do ściągnięcia długu od lwowianina Jana Brody. Jednocześnie proszą radę miasta Lwowa o pomoc prawną dla wierzyciela, aby uniknąć konieczności stosowania aresztu towarów kupieckich.

Król Zygmunt I ratyfikuje i zatwierdza sprzedaż rocznego czynszu z prawem wykupu, dokonaną bez wcześniejszej zgody królewskiej przez podstarościego lwowskiego Zygmunta Bartoszewskiego na trzeciej części młyna lwowskiego na rzecz wikariuszy katedry lwowskiej za sto grzywien. Czynsz ten zostaje objęty jurysdykcją sądu kościelnego, z zachowaniem nienaruszonych praw monarchy do młyna.

S. Białobrzeski dziękuje Magistratowi lwowskiemu za przysłane ryby i odnosi się do propozycji objęcia miejskiej plenipotencji w Warszawie. Wyraża gotowość podjęcia się tej funkcji, zaznaczając jednak, że proponowana pensja roczna jest zbyt niska, i dopytuje o dodatkowe gratyfikacje za prowadzenie spraw sądowych.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy władzami i pospólstwem miasta Lwowa a dziedzicem wsi Zboiska Piotrem Odnowskim, zakazując pobierania od kmieci myta grobelnego z produktów wiezionych na targ lwowski. Właściciel Zboisk zachowuje natomiast prawo pobierania cła grobelnego od furmanów i innych podróżnych zgodnie z przysługującymi mu przywilejami.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.

Christian Weiß prosi Arthura Forbesa o wydanie przechowywanej paczki Jacobowi Marlinowi dopiero po pobraniu od niego należności 43 talarów rzeskich. Autor instruuje adresata, aby odebrane pieniądze przekazał wskazanemu pośrednikowi.

Friedrich Weiß potwierdza uregulowanie rachunku przez pana Ebmüllera na kwotę 292 talarów oraz informuje o wysłaniu zamówionych towarów, w tym jedwabnych tkanin terzanella. Załącza stosowne rozliczenia, oferuje na sprzedaż szafran i deklaruje gotowość do dalszych transakcji przed jarmarkiem św. Michała.

Król Zygmunt I Stary przyznaje urzędującym rajcom miasta Lwowa połowę wpływów z czopowego jako rekompensatę za zaniedbywanie prywatnych spraw na rzecz służby publicznej. Pozostała połowa dochodu z tego podatku ma być wedle wcześniejszych zarządzeń przeznaczana na naprawę miasta.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają przedłożone im artykuły porządkowe i statutowe lwowskiego cechu garncarzy. Dokument reguluje kwestie powinności rzemieślniczych, wyrobu i sprzedaży towarów.

Burgrabia zamku lwowskiego Andrzej Jordan Zakliczyński zwraca się do burmistrza Mikołaja Boima w związku ze skargą kanonika na cieślę, który porzucił powierzone mu prace ze szkodą dla zamku. Prosi miejskiego urzędnika o ujęcie niesumiennego rzemieślnika i osadzenie go w ratuszu.

Karmelita Walenty prosi prezydenta Lwowa o urzędowe wydanie rzeczy i papierów Górskiego przechowywanych u Herbuta. Szabla pozostaje sporna z powodu roszczenia o jeden złoty; zakonnik obiecuje pokwitowanie odbioru.

Hospodar mołdawski Stefan V gwarantuje władzom oraz kupcom miasta Lwowa bezpieczny wjazd i swobodny handel na terenie Mołdawii pod warunkiem uiszczenia należnego cła. Potwierdza zarazem ważność wcześniejszych przywilejów handlowych i zobowiązuje się do nienaruszania złożonych obietnic.

Król Zygmunt I Stary ogranicza wykonywanie rzemiosła szewskiego na przedmieściach Lwowa wyłącznie do dwóch szewców zamkowych oraz zabrania kupcom skupowania skór od przybyszów poza obrębem miasta. Ponadto nakazuje staroście Stanisławowi z Chodcza i władzom miejskim bezwzględne przestrzeganie praw cechowych szewców.

Rektor dziękuje magistratowi za życzenia. Kandydat Belli powinien jeszcze doskonalić wykształcenie; rektor wolałby wysłać inną osobę, ale zgodzi się, jeżeli miasto podtrzyma wybór. Chwali utrzymywanie szkoły akademickiej.

Ksiądz Waluniecki wzywa Samuela Stana do bezzwłocznego sfinalizowania sprawy w bieżącym tygodniu z uwagi na jego własne bezpieczeństwo, mimo wcześniejszej zgody biskupa przemyskiego na odroczenie terminu. Apeluje o jego przybycie do Brzozowa lub wystawienie prezenty, sugerując powierzenie jej polecanemu kaznodziei sanockiemu, księdzu Kuligremcowi.

Król Zygmunt I przenosi należące do Lwowa wsie Zubrza i Sichów z prawa ziemskiego na prawo magdeburskie, podporządkowując je władzy burmistrza i rady miejskiej. Zwalnia mieszkańców i rajców z jurysdykcji urzędników ziemskich i grodzkich oraz z wszelkich powinności i wypraw wojennych, zobowiązując ich wyłącznie do opłacania miejskiego szosu wraz ze Lwowem.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Registrator prosi o potrącenie 34 złotych z należności wypłacanej przez kasę Lwowa Herszce Lachmanowiczowi. To zaległa opłata za wypisy i uwierzytelnienia; po otrzymaniu pieniędzy obiecuje pokwitowanie.

Wójt Jarosławia zawiadamia o udzieleniu satysfakcji rzemieślnikowi skarżącemu się na czeladź. W postscriptum prosi prezydenta Lwowa o tekst ustawy dotyczącej wartości obiegowej monety i obiecuje wzajemną pomoc.

Ławnicy lwowscy pod przewodnictwem wójta sądowego Andrzeja Stefana uznają uprawnienia i intromisję kanonika Mikołaja Błażejowskiego do folwarku przy ulicy Głyńskiej na Przedmieściu Halickim. W dokumencie oblatowano wcześniejszy akt radziecki z 1520 roku, regulujący zobowiązania majątkowe zmarłego ławnika Stanisława Lamka i jego żony Agnieszki.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza organizację i zwyczaje cechów lwowskich oraz wyjmuje lwowskich mistrzów, czeladników i uczniów spod zwierzchnictwa cechmistrzów krakowskich. Zezwala lwowskim rzemieślnikom na swobodne kształcenie uczniów i nadawanie godności mistrzowskich, gwarantując im pełnię praw w całym Królestwie, a jurysdykcję nad nimi powierza starszym cechowym z prawem apelacji do rady miejskiej Lwowa.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między władzami Lwowa a szlachtą posiadającą w mieście domy, nakazując, by ich dzierżawcy lub mieszkańcy ponosili wszelkie opłaty i ciężary miejskie oraz podlegali jurysdykcji magdeburskiej. W przypadku niewypłacalności nieosiadłych lokatorów za zobowiązania oraz wyrządzone szkody odpowiadać ma sama nieruchomość szlachecka.

Król Zygmunt I zezwala rajcom lwowskim, opiekunom szpitala św. Ducha, na sprzedaż narażonej na zatargi wsi Malechów i przejście jej pod prawo ziemskie. Pieniądze ze sprzedaży mają zostać przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub czynszów dla ubogich, objętych immunitetem kościelnym.

Wasilkowski zawiadamia o pożegnaniu rotmistrza, prosi o ochronę reputacji i wskazówki dotyczące dokumentów oraz rozliczeń towarzyszy. Wspomina chorobę i odradza przedwczesny wybór deputatów.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza i nadaje miastu Lwowowi jego dotychczasowy herb przedstawiający bramę o trzech wieżach ze stojącym lwem. Ponadto monarcha przyznaje władzom miejskim zaszczytny przywilej pieczętowania wszelkich dokumentów i pism czerwonym woskiem.

Król Zygmunt I Stary nadaje dożywotnio rajcy lwowskiemu Michałowi oraz jego dzieciom, Michałowi i Annie, wszelkie dochody z pytla zainstalowanego w lwowskim młynie Piekarskim. Wcześniej monarcha zapewnił im dożywotnie czerpanie zysków z trzeciej miarki tegoż młyna.

Piotr Wast informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o odbiorze sukna od kupca de Albertiego na polecenie generała Brandta. Wyjaśnia różnicę w liczbie postawów sukna czerwonego i błękitnego oraz donosi o spakowaniu i opieczętowaniu towaru.

Król Zygmunt I ustala zasady corocznego zdawania przez urzędujących rajców lwowskich rachunku z dochodów miejskich przed dawnymi rajcami, czterema ławnikami i sześcioma przedstawicielami pospólstwa. Nakazuje jednocześnie wszystkim uczestnikom rewizji zachowanie uzyskanych informacji w ścisłej tajemnicy pod przysięgą wierności królowi.

Stanisław z Chodcza poświadcza wyciąg z lwowskich ksiąg grodzkich, w którym Małgorzata Tłusta Mieszczynowa wraz z synem Erazmem kwitują kanoników katedry lwowskiej z zapłaty za młyn przed bramą halicką. Dokument zwalnia kapitułę z dalszych roszczeń finansowych i majątkowych do tej nieruchomości.

Wacławowicz obiecuje zabiegać o mandat bez wzmianki o moratorium i odrzuca twierdzenie o niemożności wydania przeciwnego pisma z kancelarii. Opisuje zabiegi kanclerza i utrudniony dostęp do dostojnika.

Król Zygmunt I Stary gwarantuje prełatom i kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie nienaruszalne posiadanie trzeciej części młyna królewskiego na Przedmieściu Halickim przez okres 15 lat. Władca zobowiązuje się, że ani on, ani jego następcy, ani nikt inny nie dokona w tym czasie wykupu owego młyna.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a starostą lwowskim Stanisławem z Chodcza dotyczący poboru opłat celnych i targowych od ryb solonych. Ustanawia procedurę składania przysięgi przez kupców oraz potwierdza prawo mieszczan lwowskich do bezcłowego zakupu ryb w Busku.

Autor poleca burmistrzowi sprawę Kazimierza Paprockiego, starszego cechu siodlarzy i rymarzy lubelskich, oskarżonego o zniewagę siodlarzy lwowskich. Prosi o sprawiedliwe rozpoznanie oraz naprawienie krzywdy.

Król Zygmunt I kasuje swój wcześniejszy przywilej handlowy wydany Żydom z przedmieść Lwowa i potwierdza wyłączne prawo mieszczan lwowskich do handlu w mieście, zabraniając go mieszkańcom przedmieść. Dla umożliwienia likwidacji towarów i spłaty długów monarcha wyznacza Żydom przedmiejskim dwuletni okres przejściowy z ograniczonym prawem handlu.

Król Zygmunt I Stary zabrania kupcom podróżującym między Turcją i Wołoszczyzną a Litwą i Moskwą omijania lwowskiego prawa składu oraz ceł poprzez przejazd przez Kamieniec i drogi poboczne. Nakazuje starostom oraz władzom miejskim Rusi i Podola bezwzględne aresztowanie naruszających zakaz kupców i udzielanie pomocy wysłannikom miasta Lwowa.