Katalog źródeł

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Wacław Kostka Zubczewski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o planowanym pojednaniu rokoszan z królem oraz o ruchach wojsk i porażce Ogińskiego na Litwie. Informuje także o biegu spraw w lubelskim Trybunale Koronnym i świątecznej przerwie w obradach deputatów.

Król Stefan Batory rozstrzyga wieloaspektowy spór pomiędzy pospólstwem a magistratem Lwowa, regulując m.in. kwestie dochodów z dóbr miejskich, składania rachunków, wyboru rajców i kolegium czterdziestu mężów oraz przestrzegania prawa składu. Nakazuje obu stronom zachowanie zgody i posłuszeństwa pod rygorem kary tysiąca grzywien.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Król Stefan Batory zatwierdza i odnawia dawne artykuły oraz zwyczaje połączonego cechu tokarzy i grzebieniarzy miasta Lwowa. Dokument szczegółowo reguluje zasady składania majstersztyku, przyjmowania uczniów i mistrzów, funkcjonowania władz cechowych oraz kary za naruszenie porządku rzemieślniczego.

Król Stefan Batory potwierdza akt komisarski ustalający granice między wsiami lwowskiego konwentu dominikanów Bożego Ciała (Zarudce, Kościejów, Zaszków) a dobrami królewskimi i miejskimi. W dokumencie przytoczono ustalenia komisarzy królewskich oraz transumowano królewski list powołujący komisję, powołujący się na dawne rozgraniczenia księcia Władysława Opolczyka.

Thomas Cuming dopytuje Arthura Forbesa o zamówione bele wrocławskiego płótna pakowego oraz usprawiedliwia opóźnienie w zwrocie pieniędzy przedłużającą się sprzedażą towarów. Prosi również o przekazanie listu panu Maitlandowi i pobranie od niego 1000 florenów na poczet swojego rachunku.

Thomas Cuming informuje Arthura Forbessa o przekazaniu jego słudze stu florenów na opłacenie ośmiu wozów. Przeprasza za trudności i prosi o cierpliwość, tłumacząc się zastojem handlowym i brakiem zysków ze sprzedaży wina.

Jan Kamocki relacjonuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Jabłonowskiemu uroczystości w Paryżu z okazji zawarcia pokoju z Sabaudią oraz pogłoski o hiszpańskim dworze i poparciu Francji dla kandydatury Jakuba II na tron Polski. Informuje również o stanie zdrowia Ludwika XIV, który mimo bolesnego zabiegu nacięcia ropnia nieprzerwanie kieruje sprawami państwa.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Król Stefan Batory dokonuje transumptu i potwierdzenia szesnastu dekretów z 1578 roku wydanych w sporach między radą i pospólstwem Lwowa a starostą lwowskim Mikołajem Herburtem z Fulsztyna. Dokument rozstrzyga m.in. kwestie wyboru rajców, jurysdykcji miejskiej i zamkowej, kluczy do bram, kwaterunku, powinności podatkowych oraz korzystania z młynów.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Samuel Benedict Kessler zaprasza Arthura Forbesa na swój ślub z Elżbietą, córką gdańskiego kupca Roberta Lauendela, który ma się odbyć 15 lutego 1686 roku w Gdańsku. Prosi adresata o zaszczycenie uroczystości swoją obecnością, modlitwę w intencji nowożeńców oraz udział w przyjęciu weselnym.

Król Zygmunt III Waza potwierdza zapis z ksiąg ziemskich lwowskich, na mocy którego Anna z Molfków Rosnowska darowała Mikołajowi, dawnemu słudze Kazimierza Hynka, i jego żonie Annie dom na lwowskim Podzamczu oraz łąki. Monarcha nadaje tej wieczystej darowiźnie wieczystą moc prawną.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dziesięć artykułów statutu lwowskiego cechu chirurgów, określających m.in. zasady uzyskiwania mistrzostwa, wykonywania zawodu, prawa wdów oraz obowiązki obronne i medyczne wobec miasta. Ponadto nakazuje władzom Lwowa dopuszczanie chirurgów do posiedzeń i narad miejskich pod rygorem wysokiej kary pieniężnej.

Dokument potwierdza sprzedaż praw i udziałów w ogrodzonym lesie Tambir przez Jana Ribullo z Padoli na rzecz notariusza Jakuba Glerio z Candide i jego brata za kwotę 4 lirów i 10 soldów. Odpis aktu został poświadczony z protokołu ojca przez notariusza Baptystę de Tullio.

M. Koźniowski domaga się od magistratu lwowskiego naprawienia szkód wyrządzonych przez samowolne skierowanie wód miejskich na teren jego dworku. Odrzuca propozycję śledztwa i apeluje o polubowne załatwienie sprawy, aby uniknąć procesu sądowego obciążającego władze miasta.

Jacob Koller relacjonuje Peterowi Forbesowi odprawę celną i rewizję transportu sukna w Toruniu, przedstawiając szczegółowe rozliczenie opłat i doszacowań dokonanych przez pisarza celnego. Informuje o pomyślnym przepuszczeniu części ładunku bez cła oraz przesyła przekaz pieniężny na 390 złotych i 24 grosze.

Dokument króla Zygmunta III Wazy ustala i zatwierdza jednolite stawki opłat pobieranych przez magistrat lwowski od przywożonych win greckich, małmazyjskich, węgierskich, morawskich i dalmatyńskich. Wzorując się na przywilejach krakowskich, monarcha przeznacza te dochody na utrzymanie urzędu miejskiego oraz określa kary za nieprzestrzeganie przepisów.

Rajcy lwowscy ograniczają liczbę członków cechu sukienników do dwudziestu wyłącznie wyznania katolickiego, ustalając wymóg posiadania obywatelstwa miejskiego do przyjęcia nowego mistrza. Zobowiązują się ponadto zatwierdzać wewnętrzne wilkierze cechowe oraz rozstrzygać nierozstrzygnięte spory braci cechowych.

Król Zygmunt III Waza potwierdza ugodę zawartą między radą miejską a gminą Lwowa w sprawach zarządu finansami, dochodów miejskich, trybu wyboru i wakatów rajców oraz praw handlowych. Monarcha wprowadza przy tym zastrzeżenia dotyczące częstotliwości zebrań pospólstwa, kontroli wwożonych towarów oraz praw ustępujących rajców.

Jan Krasiński zdaje relację z zakończonego sejmiku relacyjnego, uchwalenia podatków oraz apelu do kardynała w obronie wolności i o nakłonienie króla do szybkiego powrotu. Informuje także o swoich przygotowaniach do podróży do Rzymu, prosząc wojewodę ruskiego o pamięć i opiekę pod swoją nieobecność.

Stanisław Krasiński przesyła swojemu wujowi, wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, uroczyste powinszowania z okazji Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Zapewnia go o swoim przywiązaniu oraz prosi o dalszą opiekę i łaskę.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza przedłożone mu artykuły cechowe bractwa kotlarzy z Przedmieścia Halickiego we Lwowie, regulujące zasady organizacji cechu, powinności religijne, przyjmowanie uczniów i towarzyszy, prawa wdów, standardy rzemieślnicze oraz kary porządkowe. Zapiski na odwrocie wskazują na oblatę dokumentu w aktach grodzkich lwowskich, a następnie na jego unieważnienie z powodu uzyskania go bez wiedzy magistratu wbrew dekretowi królewskiemu.

Rajca lwowski Jerzy Boim wraz z żoną Jadwigą i rodziną przeznacza sumę 2100 florenów ulokowaną na kamienicach lwowskich na uposażenie ufundowanej przez siebie kaplicy Trójcy Świętej i Męki Pańskiej przy cmentarzu katedralnym we Lwowie. Dokument określa prawo patronatu, zasady zarządzania funduszem, obowiązki czterech kapłanów z seniorem na czele, porządek nabożeństw oraz prawo pochówku.

A. Kromolicki pisze do Kazimierza Wolskiego, ubolewając nad niesłusznymi oskarżeniami o niestosowne wypowiedzi, które ktoś przekazał adresatowi. Zapewniając o swojej stałości i życzliwości, usilnie prosi Wolskiego o osobisty przyjazd i gościnę w Hrymałówce.

Król Zygmunt III Waza potwierdza fundację klasztoru dominikanów w Smoleńsku i nadaje mu dobra ziemskie na wieczystą własność.

Dokument zatwierdza fundację nowego kapłana-mansjonarza oraz legaty czynszów wyderkafowych na kamienicach lwowskich ufundowane przez ks. Krzysztofa Sikorskiego na rzecz kolegium mansjonarzy katedry lwowskiej. Precyzuje zarazem obowiązki liturgiczne beneficjentów, a prawo patronatu nad ufundowaną prebendą powierza magistratowi lwowskiemu.

Rajcy miasta Lwowa wpisują do swoich akt miejskich dokument prepozyta szpitala bełskiego ks. Marcina Strykowskiego ustanawiający prebendę przy kościele szpitalnym w Bełzie, uposażoną m.in. na lwowskich kamienicach i dobrach pod Bełzem. Fundator przekazuje prawo patronatu nad tą prebendą po swojej śmierci magistratowi lwowskiemu.

Król Zygmunt III Waza przekazuje magistratowi lwowskiemu pobór dochodów starościńskich w zamian za stałą opłatę roczną 2100 florenów oraz zezwala na pobór opłaty składkowej od kupców na budowę nowych umocnień miejskich. Dokument jednocześnie ogranicza kompetencje starosty lwowskiego na rzecz jurysdykcji miejskiej oraz reguluje kwestię kwaterunków.

Kapituła metropolitalna lwowska oraz władze miejskie Lwowa zatwierdzają sprzedaż dotychczasowej siedziby prepozyta szpitala św. Ducha jezuitom pod budowę kolegium i nabycie nowej kamienicy od Kosmy Salwago przy ulicy Szewskiej za kwotę 10 800 florenów polskich. Nowo zakupiony budynek przeniesiono pod immunitet kościelny, zastrzegając nienaruszalność praw patronackich miasta i kapituły oraz zakaz prowadzenia w nim szynku i rzemiosła.

Dokument potwierdza ugodę pomiędzy kapitułą metropolitalną a radą miasta Lwowa dotyczącą zakupu kamienicy Kosmy Salvago na mieszkanie prepozyta szpitala Świętego Ducha w zamian za dom sprzedany jezuitom, wraz z wyłączeniem nowej posesji spod jurysdykcji miejskiej i objęciem jej immunitetem kościelnym. Akt precyzuje warunki dysponowania tą nieruchomością oraz zasady zachowania praw patronackich i ewentualnej przyszłej zamiany budynku.

Autorka żali się bratu na rozłąkę przed zbliżającą się elekcją oraz nalega na odesłanie przysłanego mu zaufanego przyjaciela, który jest jej pilnie potrzebny. Zapewnia przy tym o swojej cierpliwości i niezmiennym siostrzanym przywiązaniu.

Król Władysław IV nadaje miastu Lwowowi na wieczne czasy prawo pobierania opłaty zwanej sztukowym lub węzłowym od towarów obcych kupców, przedłużając przywilej Zygmunta III w celu wsparcia zrujnowanych miejskich finansów. Z dochodów z tego cła król przeznacza ponadto 200 florenów polskich rocznie na rzecz burmistrza i rajców lwowskich.

Jan Lisowski pisze w pośpiechu do pisarza lwowskiego Wojciecha Zimnickiego, prosząc go gorąco, by podróżując przez Lublin do Warszawy nie omijał jego domu i zapowiedział wcześniej swój przyjazd. Przesyła także ukłony małżonce Zimnickiego oraz zapewnia o swoim dobrym zdrowiu.

Stanisław Łubieniecki pisze do pisarza lwowskiego Wojciecha Zimnickiego o rozbieżnościach z archidiakonem co do wyglądu pokojów oraz prosi o dokładne spisanie potrzeb mularzy pracujących na budowie.

Wojewoda ruski Stanisław Lubomirski ponagla władze Lwowa do przekazania akt śledztwa pod jurysdykcję urzędu podwojewodzińskiego oraz do natychmiastowego zwolnienia z aresztu poszkodowanej kobiety, aby mogła wnieść oskarżenie przeciwko sprawcy gwałtu. Ostrzega radców, że w przypadku dalszego blokowania procesu i braku formalnego oskarżyciela będzie zmuszony wypuścić przetrzymywanego od dwudziestu tygodni więźnia na wolność.

Franciszek Lupis informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o staraniach w Paryżu zmierzających do odbioru obrazów od malarza de Troy. Wyjaśnia, że z powodu przedłużających się prac artysty oraz świeżości płócien nie mógł ich osobiście zabrać, lecz spodziewa się ich nadesłania z późniejszym transportem.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają ugodę i ordynację zawartą za pośrednictwem delegatów radzieckich między mistrzami a towarzyszami lwowskiego cechu ciesielskiego, regulującą m.in. płace, warunki pracy, wspólne schadzki oraz opiekę nad ołtarzem w kościele farnym.

Dokument ustanawia wilkierz cechu krawieckiego we Lwowie, szczegółowo regulując zasady funkcjonowania gospody, składek, czasu i higieny pracy, dyscypliny oraz kasy zapomogowej dla towarzyszy i czeladników. Potwierdza pierwotne artykuły z lat 1491/1501 oraz ich oficjalne odnowienie przez starszych cechu w 1646 roku.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Friderich Johann Maydell dziękuje kupcowi Arthurowi Forbesowi za uzgodnienia poczynione z jego synem i informuje o poleceniu wypłaty należnego kapitału przez swojego pełnomocnika. Odnosi się również do kwestii rocznych odsetek oraz prosi o uregulowanie wekslem funduszy mających nadejść z Wrocławia.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Stanisław Małachowski tłumaczy przebieg negocjacji w Karłowicach oraz przyczyny, przez które opieszałość posłów weneckich i tureckich uniemożliwiła wcześniejsze uchronienie Pokucia przed tatarskim spustoszeniem. Odnosi się także do kłopotliwego postępku swego brata, dziękując adresatowi za powściągliwość i cierpliwość w tej kwestii.

Król Jan Kazimierz zezwala miastu Lwowowi na ściąganie ciężarów miejskich lub opłat pieniężnych od obcych kupców przebywających z towarami ponad czternaście dni. W wypadku oporu nakłada na winnych karę stu florenów węgierskich, płatną po połowie na rzecz skarbu królewskiego i kasy miejskiej.

Król Jan Kazimierz, w uznaniu zasług wojennych m.in. pod Zbarażem i Iwanogrodem, potwierdza wolności wybranickie sołtysowi Hryćkowi Popowiczowi ze wsi Zniesienie. Zwalnia go także z wszelkich robocizn, opłat i ciężarów na rzecz króla oraz dzierżawców starostwa lwowskiego.

Wojewoda ruski Marek Matczyński odpowiada na skargi władz Lwowa po pożarze przedmieść, odnosząc się do napaści pana Łowickiego na żołnierzy oraz podejrzanej działalności Tatarów wykupujących jeńców. Zapowiada także interwencję administratora starostwa żółkiewskiego w sprawie nadużyć osób podlegających jurysdykcji królewskiej.

Król Jan Kazimierz potwierdza dawne przywileje cechu krawców we Lwowie oraz zakazuje Żydom, kramarzom i kuśnierzom nieuprawnionego szycia i sprzedaży odzieży oraz czapek wełnianych pod rygorem konfiskaty towarów. Władca nakazuje władzom miejskim bezwzględne egzekwowanie cechowego monopolu krawieckiego.