Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki potwierdza dzieciom zmarłego wójta lwowskiego Macieja prawo dziedziczne do młyna pod Lwowem oraz wsi Małe Winniki wraz z folwarkiem, nadanych pierwotnie ich dziadowi Bertoldowi przez księcia Lwa. Dokument wyjmuje ludność majątku spod jurysdykcji sędziów ziemi ruskiej, nakładając obowiązek wystawiania jednego kusznika na wyprawy wojenne.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Król nakazuje magistratowi Lwowa pilnie przestrzegać uniwersałów monetarnych. Wymienia Żydów, Szkotów i innych trudniących się pieniądzem, którym nie wolno wbrew prawom obracać czerwonymi złotymi i talarami ani skupować ich na wywóz. Zakazuje przywożenia oraz zbywania wskazanej obcej monety. Urząd ma bezzwłocznie karać sprawców; za zaniedbanie lub tolerowanie naruszeń grozi odpowiedzialnością samym władzom miasta.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowny podział majątku po Janie Sommersteinie i jego matce Jadwidze, dokonany przez rozjemców pomiędzy Mikołajem Sołtysem starszym i jego żoną Jadwigą a Mikołajem Sołtysem młodszym i jego żoną Anną. Ugoda precyzuje podział kamienic w lwowskim Rynku, folwarku przy młynie Katschela, czynszów chłopskich, stawów, ogrodów oraz ruchomości.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Król Władysław Warneńczyk nadaje Janowi z Sienna, podkomorzemu przemyskiemu i staroście sandomierskiemu, kamienicę we Lwowie przy ulicy Żydowskiej obok synagogi, niegdyś należącą do celnika Wołczka Żyda. Nadanie to następuje z pełnym prawem własności na wieczność w uznaniu wiernych zasług i trudów wojennych w sprawach Królestwa Węgier.

Król Władysław Warneńczyk poddaje obcych i zamiejscowych kupców we Lwowie wyłącznie jurysdykcji sądu miejskiego oraz potwierdza przymus składu towarów. Ustanawia także zasady ważności testamentów sporządzanych przez mieszczan lwowskich oraz wymóg sprzedaży zapisanego majątku nieruchomego w ciągu roku.

Król Władysław Warneńczyk zezwala władzom i pospólstwu miasta Lwowa na wzniesienie nowej szkoły w obrębie murów miejskich przy szpitalu kościoła Świętego Ducha. Ponadto przyznaje rajcom wyłączne prawo obsadzania i odwoływania nauczycieli oraz sprawowania zarządu nad szkołą.

Gdańsk odpowiada na lwowską skargę z 10 maja dotyczącą zatrzymania krawca Jana Kocha po upływie rocznego kontraktu. Przytacza odmienną relację księżnej Jabłonowskiej, wojewodziny bracławskiej: Koch ma przebywać na wolności i móc wrócić do Lwowa na początku września. Miasto nie rozstrzyga sprawy, która toczy się w sądach królewskich.

Burmistrz i radni Drohobycza zwracają się do władz Lwowa z pokorną prośbą o przysłanie miejskiego kata do uwięzionej przestępczyni. Zapewniają przy tym o należytym ugoszczeniu, wynagrodzeniu i odesłaniu mistrza sprawiedliwości po wykonaniu wyroku.

Kraków twierdzi, że kupcy szkoccy używają królewskich reskryptów i pism ochronnych do naruszania miejskich praw handlowych, uchylania się od ciężarów i jurysdykcji. Opisuje sprawę kupca Rijdta [?] oraz zabranych mu towarów. Prosi Lwów o wspólne działania i przekazanie podobnych rozstrzygnięć sądowych.

Piotr z Branic i Jan z Wysokiego poświadczają wyrok wydany przed obliczem króla Kazimierza Jagiellończyka, zakazujący pobierania bezprawnych opłat celnych we wsi Jaryczów od kupców podążających na jarmark. Na sprawców nielegalnego cła nałożono wieczne milczenie.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan Kocierzyński z żoną Magdaleną zastawili swój dziedziczny dział we wsi Soroki Janowi Łancy za kwotę pięćdziesięciu grzywien. Akt określa warunki posiadania dóbr, zamieszkania we dworze oraz zasady i terminy wykupu zastawionego majątku.

Autor informuje, że interweniował zgodnie z poleceniem chorążego w sprawie arendarza magierowskiego i jego teścia. Mowa o zaspokojeniu roszczenia, zobowiązaniach wpisanych do ksiąg w Jarosławiu i kwicie odbioru pieniędzy podpisanym przez królową. W drugiej części przekazuje wiadomości o wojsku szwedzkim, moskiewskim i wyjeździe króla na Litwę; są to doniesienia epistolarne.

Autor czeka w Jarosławiu na Haydera, rozważa przyjazd żony i zakup koni. Donosi o śmierci Samuela oraz o mandacie chroniącym dobra zmarłego, a także o spadku ceny towaru w Gdańsku.

Marcin Anczewski donosi ze zjazdu sejmowego w Warszawie o przedłużających się obradach królewskich oraz prosi Macieja Haydera o opiekę nad chorą małżonką i dopilnowanie żniw we wsi. Informuje również o załatwieniu sprawy z panem Kapłanem i zaleca powstrzymanie się od ugody ze Strzembińskim.

Marcin Anczewski relacjonuje z Warszawy zabiegi o audiencję w sporze z Ormianami, narzekając na ogromną drożyznę oraz zniecierpliwienie towarzyszy podróży chcących wracać do domów. Prosi również adresata o pilne pozyskanie funduszy na zwrot zaciągniętej pożyczki w celu ratowania wiarygodności delegacji.

Arnaud informuje wojewodę wołyńskiego o rozmowie z królową Marią Kazimierą na temat pretensji do sufragana oraz o braku nadesłanego do monarchini obszernego listu. Donosi także o stanie zdrowia królowej, niepokojących wieściach ze Lwowa oraz podróży królewiczów z Paryża.

Armand otrzymał list tuż przed odejściem poczty. Zapewnia o przyjaźni królowej dla adresata i jego małżonki, lecz tłumaczy, że jej sprawy i planowany wyjazd do Lwowa za kilka dni utrudniają spełnienie wszystkich próśb. Ponawia zapewnienie o swoich usługach.

Starszy kupiec prosi o odzyskanie lub ustalenie miejsca przechowywania jego czarnych koronek. Wspomina brak odpowiedzi Jamesa Chalmersa i apeluje o pomoc na stare lata.

Kolejna prośba o wyjaśnienie, gdzie znajdują się czarne koronki i o wstawiennictwo u Jamesa. Autor opisuje złe czasy, zamiar przyjazdu do Krakowa i Jarosławia, dług 400 talarów oraz obawę przed kłopotami.

Jan Achenkif wyraża zaniepokojenie wiadomością o chorobie Artura Forbesa i życzy mu szybkiego powrotu do zdrowia. Przesyła adresatowi listy oraz nowiny z poczty.

Jan Achenkiph donosi Arturowi Forbesowi o oczekiwaniu na wieści od Roberta Taita w sprawie furmanów oraz przesyła zgodnie z prośbą listy. Zapewnia o swojej życzliwości i przekazuje pozdrowienia od żony.

Jan Achenkif informuje Artura Forbesa o bezskutecznych staraniach odzyskania od pana Brisa należnych pieniędzy i przesyła otrzymaną od dłużnika odpowiedź. Wspomina także o odjeździe kilku kupców z Zamościa oraz przesyła pozdrowienia od żony.

Jan Achenkif przesyła Arturowi Forbesowi listy od kontrahentów i omawia kwestie rozliczeń finansowych w Gdańsku oraz u Krzysztofa Minasowicza. Wyraża również oburzenie niedyskrecją pana Prisa w kwestii obiecanych pieniędzy.

Ksiądz od tygodnia choruje. Donosi o poprawie, lecz pozostaje we Lwowie do odzyskania sił i poprawy drogi. Żałuje, że nie posłuchał dobrodzieja; obiecuje wdzięczność i modlitwę.

Wiadomość opisuje eskadrę de Pointisa, wyposażenie oblężnicze i trzy tysiące żołnierzy. Rozróżnia zapowiadany cel amerykański i pogłoski o Irlandii oraz Szkocji; wymienia też przygotowania eskadry Château-Renault.

J. C. Baluze informuje o wydarzeniach wojennych we Flandrii i zbliżających się rokowaniach pokojowych w Delft. Tłumaczy się również ze swych doniesień o elekcji i z żalem wspomina o wymówkach ze strony królowej, wynikłych z braku dyskrecji odbiorcy.

Dokument zawiera ostatnią wolę ciężko chorej szlachcianki Anny Kulikowskiej, która przekazuje konwentowi dominikanów we Lwowie 60 grzywien oraz dwie zagrody kmiece we wsi Przedrzymiechy. Zapis ten został przeznaczony na wieczyste msze oraz nabożeństwo rocznicowe za duszę testatorki i jej zmarłego męża.

Autorzy podjęli w Warszawie starania o sprawę odzyskania należnej miastu sumy. Bartsch relacjonuje uzyskanie dekretu na podstawie dostarczonych odpisów, żądanie zestawienia przychodów miasta oraz memoriał do kanclerza obejmujący spór z garnizonem, kwatery oficerskie, sprawę pewnego mieszczanina i roszczenia wobec Rzeczypospolitej. Prosi o dodatkowe dokumenty, pomoc towarzyszącego mu Cyruliego i pokrycie wydatków.

Józef Baczyński prosi Jana Łatynowicza o pomoc dla gospodarza pałacowego, przysłanie naczynia dobrego wina oraz obiecuje uregulować wydatki związane z trunkiem i więźniem. Pismo uzupełnia dołączone pokwitowanie Łatynowicza, poświadczające odebranie wspomnianego więźnia z polecenia komisarza.

Baillie relacjonuje kontakty z Hiltznerem, Thomsonem i Burnettem oraz oczekiwanie na spłatę. Zamierza dochodzić pieniędzy w Gdańsku. Opisuje uciążliwy ból żołądka oraz przyjęcie przez przyjaciela, który częstował dobrym węgierskim winem.

Becke wysyła Forbesowi proklamację króla dotyczącą Szkocji. Informuje o innym tekście ogłoszonym w Anglii, którego kopii jeszcze nie otrzymał, i uważa go za łagodniejszy. Wspomina o wcześniejszym liście w sprawie zmiany dotyczącej Wonoskiego[?], przypomina o zakupie swojej przesyłki i prosi o pokazanie proklamacji Charlesowi Painowi.

Odpis szkockiej proklamacji tolerancyjnej: zezwolenie umiarkowanym prezbiterianom na nabożeństwa tylko w prywatnych domach, odrębna ulga dla kwakrów, zawieszenie przepisów przeciw katolikom i warunkowa amnestia. Dokument zachowuje zakaz nabożeństw na otwartym terenie, wprowadza nową przysięgę bezwzględnego posłuszeństwa oraz zarządza ogłoszenie i opieczętowanie. Nie jest to angielska deklaracja z4kwietnia1687.

Jan F. Beker informuje Artura Forbesa o kwestiach handlu wołami, losach weksla na Teodora Czernowicza oraz windykacji długów od zmarłego Jurika, Daniela i innych dłużników. Przekazuje także podziękowania za otrzymane wiadomości oraz komentuje doniesienia o walkach wojsk cesarskich z Turkami i planach króla polskiego.

Jan Stanisław Bełżecki informuje Franciszka Głogowskiego o trudnościach w swatawaniu panny sędziny mielnickiej z panem Mikołajem ze względu na jej uczucie do pana Komorzyńskiego. Donosi również o pogłoskach o potajemnym ślubie we Lwowie oraz odradza to niedobrane wiekiem i majątkiem małżeństwo.

Jan Stanisław Bełżecki informuje Franciszka Głogowskiego o udanym pokrzyżowaniu planów małżeńskich podstoliny mielnickiej z panem Kośmińskim i nakłania do szybkiego podjęcia starań na rzecz pana Mikołaja. Zwraca również pożyczone pięćdziesiąt złotych oraz deklaruje dalsze wsparcie i przychylność.

Andreas Bell donosi z Jarosławia o uzgodnieniach z gospodarzem dotyczących przygotowania i przebudowy kwatery dla Forbesa oraz o trudnościach z ugodzeniem się w kwestii kosztów. Informuje również o sprawach finansowych, wiadomościach od znajomych oraz wyjeździe grupy Szkotów na komunię do Radzięcina.

Robert Bell donosi ze Lwowa o oporze magistratu jarosławskiego przed uznaniem przywileju królowej i o próbach podważenia go na dworze królewskim. Prosi Forbesa o interwencję u starosty i zapowiada, że pozostanie na miejscu, by obserwować dalszy rozwój wypadków.

Robert Bell prosi Arthura Forbesa o utrzymanie aresztu na sporne towary w Lipsku i wstrzymanie ich wydania panu Westowi aż do jego osobistego przybycia pod koniec miesiąca. Podkreśla przy tym swoje roszczenia finansowe oraz zapowiada rychłe spotkanie.

Józef Bem domaga się od prezydenta Lwowa wypłaty zaległych dwustu złotych za kwaterę udostępnioną kapitanowi Rożnowskiemu na mocy kontraktu miejskiego. Uprzedza również, że nie może dłużej gościć oficera, i prosi o wskazanie mu nowego lokum.

Józef Brzeźnicki prosi wojewodę ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego o interwencję u chorążego krakowskiego w sprawie wypłaty zaległego żołdu z uchwalonych podatków. Zwraca uwagę na niechęć podkomorzego krakowskiego do uregulowania dawnych należności i w razie wyjazdu dygnitarza prosi o przesłanie listu polecającego pocztą.

Markiza odpowiada zięciowi po przedwczesnym porodzie córki i śmierci ich dziecka. Prosi o opiekę i częstsze wiadomości. Opisuje też własne dolegliwości, silną chrypkę i niemożność opuszczenia łóżka.

W odpowiedzi na list z 15 sierpnia markiza chwali uczucia zięcia wobec żony i królowej. Uzależnia pełnię swej życzliwości od ich trwałości; wzywa go do jedności rodziny i popierania interesów królowej.

Radość z powrotu zięcia i porodu córki łączy się z troską o portrety i przesyłki. Markiza prosi o przeciwdziałanie posunięciom korzystnym dla cesarza kosztem Francji oraz listy do pokazania na dworze. Wypomina zięciowi przemilczenie słów królowej na jej temat.

Markiza przesyła córce list przez panów de Laforest i Brugere. Prosi o częstsze wiadomości, pozdrawia wielkiego generała, męża i dzieci adresatki. Donosi o zwiększeniu swojej pensji przez króla o 5000 liwrów.