Katalog źródeł

Król nakazuje magistratowi Lwowa pilnie przestrzegać uniwersałów monetarnych. Wymienia Żydów, Szkotów i innych trudniących się pieniądzem, którym nie wolno wbrew prawom obracać czerwonymi złotymi i talarami ani skupować ich na wywóz. Zakazuje przywożenia oraz zbywania wskazanej obcej monety. Urząd ma bezzwłocznie karać sprawców; za zaniedbanie lub tolerowanie naruszeń grozi odpowiedzialnością samym władzom miasta.

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Król Zygmunt III Waza instruuje swojego posła Adama Kisiela przed sejmikiem powiatowym w Żytomierzu. Wzywa go do nakłonienia tamtejszej szlachty do zgody z innymi województwami oraz do podjęcia działań na rzecz ratowania Ojczyzny w obliczu pilnej potrzeby państwowej.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Król oczekuje polubownego rozwiązania sporów między doktorem Marcinem Campianem, członkiem władz Lwowa, a urzędami i osobami prywatnymi. Strony mają wspólnie wyznaczyć uczciwych mieszczan, którzy doprowadzą do ugody bez naruszenia praw miasta. Król informuje też o osobnym liście do arcybiskupa lwowskiego.

Spytko z Tarnowa i Jarosławia, działając na prośbę rajców lwowskich realizujących testament zmarłego mieszczanina Leonarda, przejmuje patronat nad ufundowanym ołtarzem w katedrze lwowskiej i zabezpiecza na jego utrzymanie roczny czynsz w wysokości dziesięciu grzywien z cła jarosławskiego. W zamian nakłada na ołtarzystę ścisłe obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie cotygodniowych mszy za duszę fundatora i jego bliskich.

Na prośbę Rusinów unickich i nieunickich król wyznacza generalny synod we Lwowie na 28 października 1629. Władze miasta mają zapewnić uczestnikom bezpieczeństwo, zapobiegać zamieszkom, współpracować z królewskim posłem i pomagać metropolicie kijowskiemu. Powinny wcześnie wyznaczyć kwatery oraz miejsca pobytu duchownych i pozostałych uczestników.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że Mikołaj Schulterbeyn uznał przed sądem swoje zobowiązania dłużne wobec małoletnich dzieci Jerzego Czepnera oraz syna sołtysa Mikołaja. Jako zabezpieczenie spłaty dłużnik oddał w zastaw swoje dobra dziedziczne oraz jatkę mięsną.

Król rozpatruje skargę mieszczan Lwowa na komisarzy lustracyjnych, którzy pod pozorem nowej kwarty nakładają nieznane wcześniej ciężary i obowiązki wobec zamku. Wyjaśnia, że lustracji podlegają dobra starostów i dzierżawców, a nie miejska własność oraz jej dochody. Nakazuje usunąć bezprawne obciążenia albo wyjaśnić powody ich nałożenia, przypominając wcześniejsze upomnienia.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że wójt i burmistrz lwowski Jan Tłumacz zrezygnował sądownie z połowy łanu ziemi na rzecz mieszczanina Andrzeja Kloppera. Nadana nieruchomość, położona w oprawie posagowej Anny, małżonki Mikołaja Rycerza, ma przypaść Klopperowi i jego następcom na prawie miejskim.

Król reaguje na skargę mieszczan lwowskich na nowe świadczenia wpisane do lustracji. Nakazuje nie obciążać kupców i rzemieślników ponad prawo oraz usunąć takie wpisy mimo wydania już wyciągów staroście.

Mikołaj Dmytrowski funduje i uposaża kościół parafialny Wszystkich Świętych i NMP w Czyżkach, nadając mu ziemię, łąki, prawo do stawu rybnego, dziesięciny oraz osepy od kmieci. Zastrzega jednocześnie dla siebie i swoich sukcesorów prawo patronatu oraz prezenty plebana.

Król zezwala na użycie gotówki z depozytu wojewody kijowskiego do uzupełnienia brakujących pieniędzy na wojsko. Wydanie wymaga zabezpieczenia przez komisarzy i zgody podkomorzego koronnego jako tutora; klejnoty i pozostałe przedmioty mają zostać w depozycie.

Ławnicy miasta Lwowa potwierdzają, że Jokusz Czypser sprzedał i odstąpił swój narożny dom położony naprzeciw cmentarza Najświętszej Marii Panny mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Czanferowi. Sprzedawca zagwarantował nabywcy pełne prawo do posiadania nieruchomości w jej dawnych granicach oraz ochronę przed roszczeniami prawnymi.

Królewicz przyjmuje płatnerza Stanisława Sołtysowicza do swoich sług. Prosi o życzliwość władz miasta, swobodę dodatkowego utrzymania z szynku i obniżenie czynszu za miejską szlifiernię, której pracę przerywają spusty stawu, brak wody i naprawy wału.

Rafał ze Soboty poświadcza rozstrzygnięcie sporu i zawarcie polubownej ugody między rajcami miasta Lwowa a szlachcicami Stanisławem Sulimowskim, jego bratem Wyczkiem i burgrabią lwowskim Hrymkiem z Bogusławic. Na mocy orzeczenia arbitrów poszkodowanym ma zostać wypłacone odszkodowanie w wysokości 140 grzywien.

Królewicz nakazuje wydać Stanisławowi Kazanowskiemu dwie powierzone miastu armaty, prosi o krótkoterminowe użyczenie 200 kul i potrzebnej ilości prochu oraz o pomoc w transporcie.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Król Władysław IV instruuje komisarza w kwestii negocjacji granicznych z Moskwą, nakazując zachowanie stanowczości wobec żądań strony moskiewskiej, a zarazem roztropności, aby nie zaogniać sporów przed wiosną. Zwraca również uwagę na problem samowolnego zajmowania spornych uroczysk, co dawało stronie moskiewskiej powody do składania skarg i pogróżek.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Król poleca staroście udostępnić drewno z lasów starostwa na palisadę i kobylice. Żąda skutecznej pomocy magistratowi w poborze składek na fortyfikację także od mieszkańców domów szlacheckich i duchownych.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król nakazuje zwrócić Żydom lwowskim towary przywiezione na jarmark i zabrane przez magistrat, który nie zaczekał na rozstrzygnięcie sporu. Do czasu wyroku zabrania utrudniania im handlu.

Dokument poświadcza ugodę majątkową zawartą przed radą Lwowa między Mikołajem Sołtysem a czworgiem dzieci zmarłego Jerzego Czepnera w sprawie podziału spadku po ich rodzicach. Ustala on spłatę kwot pieniężnych w gotówce, wosku i suknie, a także przyznaje dzieciom kamienicę w rynku oraz wyznaczone dobra ruchome.

Wobec zagrożenia ze strony nieprzyjaciół król wysyła do Lwowa artylerię z wyposażeniem. Prosi o tymczasowe przechowanie prochu, kul i sprzętu w arsenale miejskim oraz o działkę pod własny arsenał według planu Pawła Grodzieckiego.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław IV nakazuje władzom Lwowa zatrzymywanie i aresztowanie wszelkich transportów saletry wywożonych wbrew obowiązującemu prawu i bez królewskiego zezwolenia. Towar ma pozostać pod strażą miejską aż do nadesłania dalszych dyspozycji monarszych.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Król zaleca pomoc augustianom, którzy nabyli plac dawnego klasztoru zakonnic św. Katarzyny Sieneńskiej za Bramą Halicką. Wskazuje uzyskaną zgodę arcybiskupa i prosi o poparcie miejskie oraz brak przeszkód w budowie.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Król relacjonuje skargę Żydów z przedmieścia na napady studentów i innych swawolnych osób, rabunek domów, towarów i pieniędzy. Nakazuje magistratowi zapewnić porządek i przykładnie karać sprawców.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają rezygnację i zbycie przez szewca Pawła pół łanu roli koło góry św. Jerzego na rzecz lwowskiego mieszczanina Kaltarnosa. Sprzedający zagwarantował nabywcy i jego sukcesorom nienaruszalność posiadania gruntu pod jurysdykcją miejską.

Król Władysław IV Waza upomina magistrat lwowski w związku ze skargą tamtejszych Ormian, którzy doznają uszczerbku w swoich prawach i przywilejach nadanych przez monarchów. Nakazuje władzom miejskim nienaruszanie ormiańskich swobód oraz powstrzymanie się od czynienia im jakichkolwiek krzywd i przeszkód.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Miasto ma wysłać do Warszawy na 27 maja 1643 r. przedstawicieli znających wartość towarów zagranicznych. Wesprą oni komisję sejmową współpracującą z podskarbimi przy ustalaniu cen.

Rajcy i stara rada miasta Lwowa poświadczają stan posiadania gruntów odziedziczonych przez Jana Zimmersteyna i jego matkę Katarzynę koło młyna Grzegorza Fischera. Dokument reguluje wymierzenie działek oraz wyznacza wolną drogę miejską biegnącą przez te dobra w stronę Hołoska i gościńca do Zboisk.

Król potępia finansowanie okupu za miasto majątkami nieobecnych mieszkańców. Nakazuje rozdzielić koszt według zamożności i zwrócić dobra Mikołajowi Boimowi; konfiskatę zastrzega dla sądu królewskiego.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Król Jan Kazimierz wyraża zdziwienie z powodu skazania starosty łomżyńskiego przez władze Lwowa na karę za sprzeniewierzenie. Informuje o wydaniu mu listu żelaznego i nakazuje magistratowi wysłanie do Lublina pełnomocników w celu rozliczenia się i wystawienia pokwitowania.

Król Władysław II Jagiełło nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Janowi Rzeszowskiemu oraz katedrze lwowskiej wsie Radszyn i Zdutyn w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. Dokument ustanawia wieczyste posiadanie i zarząd tymi dobrami z wszelkimi przynależnościami i pożytkami.

Dominikanie kupili dom obok klasztoru i chcą połączyć go z murem klasztornym. Król żąda od miasta zgody, argumentując, że dobrowolne przyzwolenie nie naruszy jego przywilejów.

Kardynał Jordan Orsini, biskup Albano i Penitencjariusz Większy, powagą papieską zezwala wdowie po Janie Czornpachu z diecezji krakowskiej na swobodny wybór odpowiedniego spowiednika. Wybrany kapłan uzyskuje prawo do wysłuchania jej spowiedzi i udzielenia należytego rozgrzeszenia.

Król Jan Kazimierz nakazuje podkomorzemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze przymuszenie arendarza Icka do niezwłocznego wypłacenia magistratowi lwowskiemu 10 000 złotych z podatku czopowego. Monarcha zaznacza, że mimo wcześniejszego reskryptu miasto dotychczas nie otrzymało należnych mu pieniędzy.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Król Jan Kazimierz poleca wojewodzie Stanisławowi Lanckorońskiemu przewodniczenie komisji odbierającej od mieszczan lwowskich rachunki z funduszy czopowych przeznaczonych na fortyfikacje. Jednocześnie monarcha zwalnia mieszkańców Lwowa i podległych mu dóbr z obowiązku wyprawiania piechoty na pospolite ruszenie, nakazując zatrzymanie ludzi na miejscu w charakterze miejskiej załogi.

Starosta generalny ruski Piotr z Charbinowic poświadcza ugodę polubowną oraz oświadczenie szlachcica Stanisława Ślidzenia z Sulimowa, który potwierdził otrzymanie od rajców Lwowa odszkodowania za zranienie jego i brata. W zamian poszkodowany zobowiązał się do zaniechania wszelkich dalszych sporów i roszczeń wobec władz i mieszkańców miasta.

Król Jan Kazimierz dziękuje władzom Lwowa za wierność koronie i obiecuje rekompensatę za poniesione straty wojenne. Poleca także zorganizowanie wraz z gubernatorem zimowej odzieży dla stacjonujących żołnierzy, zapewniając o zwrocie wyłożonych funduszy ze skarbu państwa.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Król Jan Kazimierz nakazuje władzom Lwowa zorganizowanie transportu trzystu pozostawionych w mieście kopii i dostarczenie ich do Lublina. Szczegółowych informacji w sprawie przewozu broni oraz przynależnych do niej proporców ma udzielić Krzysztof Bernatowicz.

Władze miejskie, cechmistrzowie oraz całe pospólstwo Lwowa składają hołd i przysięgę wierności królowi Władysławowi Jagielle, a po jego śmierci jego synowi Władysławowi lub córce Jadwidze. Zobowiązują się także do posłuszeństwa wobec królowej Zofii i wielkiego księcia Witolda jako wyznaczonych opiekunów małoletniego królewicza.