Katalog źródeł

Król Zygmunt I Stary zatwierdza przywilej króla Aleksandra Jagiellończyka zezwalający kapitule katedralnej we Lwowie na wykupienie wsi Czerkasy od dzierżawców. Potwierdzone dobra zostają na wieczność inkorporowane do uposażenia lwowskiej kapituły metropolitalnej.

Król Zygmunt I pozwala Janowi Odrowążowi ze Sprowy, wojewodzie bełskiemu i staroście samborskiemu, na zapisanie królewskiej wsi Łuka w powiecie samborskim szlachcicowi Piotrowi Mączyńskiemu w sumie 200 florenów. Akt określa warunki dzierżenia dóbr przez wierzyciela oraz zastrzega prawo ich wykupu przez króla bądź starostę.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę między lwowską kapitułą katedralną a prepozytem Stanisławem Wilczkiem dotyczącą przyznania mu dożywotnio pierwszego miejsca w kościele, kapitule i przy stole jako kanonikowi. Porozumienie zastrzega prawa przyszłych następców na prepozyturze lwowskiej do dochodzenia swoich uprawnień.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Komendant prosi starostę w Janowie o odzyskanie i natychmiastowy zwrot lwowskich podwód zabranych przez posłów tureckiego i tatarskiego. Miały wrócić bezzwłocznie, a są potrzebne do prac przy fortyfikacjach Lwowa.

Komisarze króla Zygmunta I rozstrzygają spór rzeźników lwowskich ze szlachtą i mieszczaństwem, zezwalając na wolny handel mięsem we Lwowie w każdą sobotę. Ustanowiono zasady poboru opłaty targowej, zwanej sochaczne, gromadzonej w skrzynce o trzech kluczach, z której część przeznaczono na pomoc rzeźnikom w opłacaniu czynszu królewskiego.

Rafał Bojm relacjonuje trudności związane z konwojowaniem miejskich pieniędzy przez Jarosław do Rzeszowa oraz informuje o konieczności wręczenia podarunku pułkownikowi Hornowi w zamian za eskortę chroniącą przed Wołochami. Zapowiada dalszą drogę do Rzeszowa w celu uzyskania dyspozycji i glejtu od generała Stenbocka, dodając bieżące pogłoski o ruchach wojsk.

Arcybiskup Bernard Wilczek potwierdza, że kanonicy kapituły lwowskiej sprzedali na wyderkauf kamienice fundacji polskiego kaznodziei, przeznaczając uzyskane 300 florenów na wykup wsi Czerkasy. W zamian kapituła zobowiązała się do wypłacania kaznodziei rocznego czynszu w wysokości 6 grzywien w zamian za odprawianie dwóch mszy tygodniowo.

Pułkownik występuje za Szymonem Hrebionką, sługą stolnika krakowskiego. Prosi magistrat o korzystną zmianę wyroku w sporze z ks. Felicjanem Kubińskim, któremu zarzuca dążenie do przejęcia majątku Hrebionki.

Ławnicy miasta Lwowa pod przewodnictwem wójta Jana Panaszka poświadczają, że Stanisław Hryczko i Jerzy Wojnar sprzedali i wieczyście odstąpili Kapitule Metropolitalnej Lwowskiej ogród położony za mostem Wołoskim. Nieruchomość została przeznaczona na użytek kapituły i doprowadzenie wody do jej młyna.

Bonawentura poświadcza przekazanie kanonikowi lwowskiemu relikwii męczenników z rzymskich katakumb przy kościele św. Pankracego. Prosi ordynariuszy o ich uwierzytelnienie dla publicznego kultu. Część imion pozostaje niepewna.

Dr Józef Awin przekazuje dyrektorowi Czołowskiemu dokument o relikwiach z 1698 r., odnaleziony wśród gruzu na strychu budynku przy ul. Sebastjańskiej 5 we Lwowie. Jest to późniejsze świadectwo odnalezienia i przekazania zabytku.

Komisarze królewscy pod przewodnictwem arcybiskupa Bernarda Wilczka rozstrzygają wieloletnie spory między kapitułą metropolitalną a władzami miasta Lwowa, regulując kwestie kaznodziejów polskiego i niemieckiego, szkoły katedralnej oraz urzędu zakrystiana. Ugoda normuje również zarząd majątkiem i zapisami testamentowymi, funkcjonowanie młyna miejskiego oraz zaopatrzenie katedry w wodę.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Papież Leon X wydaje zarządzenia w sprawie dyscypliny duchowieństwa, reformy obyczajów oraz zwalczania błędów i herezji w Królestwie Polskim, Czechach i na Węgrzech. Wykonanie i uprawnienia jurysdykcyjne powierza arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janowi Łaskiemu.

Piotr Borsuk apeluje od wyroku rajców samborskich w sporze o dom. Prosi Wojciecha Zimnickiego o poparcie, powołując się na więź rodzinną przez żonę. Przedstawia własną wersję kolejnych sprzedaży i odzyskania nieruchomości.

Król Zygmunt I Stary przeznacza pierwszą opróżnioną mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Dolnym we Lwowie na uposażenie niemieckiego kaznodziei, którego kandydaturę rajcy miejscy mają przedstawiać królowi celem prezentowania arcybiskupowi lwowskiemu. Dokument nakazuje kaznodziei zachowanie tradycyjnego obowiązku odprawiania służby chórowej osobiście bądź przez zastępcę.

Komisarze królewscy Stanisław z Chodcza i Mikołaj Lanckoroński wydają Janowi Woleczkowi transumpt przywileju króla Władysława III z 1440 roku na lokację wsi Izdebnik na prawie magdeburskim oraz nadanie wójtostwa Włodkowi ze Swemicz. Dokument potwierdza uposażenie sołtysie w dwa łany ziemi, łąki, młyn i karczmę oraz obowiązek konnej służby wojskowej z kuszą.

Boczkowski omawia dekret w sporze Lwowa z panem Szymonem, granice miasta i grunty królewskie koło Zubrzy. Przywołuje właściwość sądu oraz wcześniejsze rozgraniczenia. Znaczna część argumentacji prawnej pozostaje nieodczytana.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek na prośbę altarysty Stanisława Vitelliusa ponawia i zatwierdza erekcję oraz uposażenie ołtarza śś. Mikołaja, Stanisława, Krzysztofa i Jerzego w katedrze lwowskiej, transumując dawniejszy dokument Spytka z Jarosławia, który ufundował czynsz z cła jarosławskiego na mocy zapisu mieszczanina Leonarda. Arcybiskup potwierdza prawo patronatu dziedziców Jarosławia oraz precyzuje obowiązki mszalne każdorazowego altarysty.

Hetman Jan Klemens Branicki wyraża wdzięczność prezydentowi i radzie miasta Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji minionych świąt wielkanocnych. Zapewnia władze miejskie o swojej nieustannej życzliwości oraz składa im wzajemne życzenia wszelkiej pomyślności.

Hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki dziękuje prezydentowi i radzie Lwowa za życzenia noworoczne, odwzajemniając powinszowania pomyślności. Informuje również o ponowieniu poleceń dla miejscowego komendanta garnizonu w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa miastu.

Jan Klemens Branicki odpowiada na pismo władz Lwowa, obiecując wyjednanie na dworze królewskim nakazu przeprowadzenia śledztwa w sprawie gwałtów popełnionych przez chorążego Koca. Zapewnia o osobistym dostarczeniu ordynansu i przeciwdziałaniu próbom ingerencji w sprawę.

Hetman Jan Klemens Branicki informuje władze Lwowa o powołaniu komisji wojskowej do rozstrzygnięcia zatargu z chorążym Kocem. Apeluje także o zakwaterowanie garnizonu wewnątrz murów miejskich, argumentując to potrzebami bezpieczeństwa oraz ochroną żołnierzy przed trudami stacjonowania na przedmieściach.

Hetman Jan Klemens Branicki prosi prezydenta i radę miasta Lwowa o dokładniejsze wyjaśnienie, w jaki sposób komendant lwowski poprzez protegowanie Żydów działa na szkodę władz miejskich. Pyta również, jakie dodatkowe polecenia powinien wydać wojskowemu ponad wcześniejsze ordynanse wystawione na rzecz mieszczan.

Hetman Jan Klemens Branicki wstawia się u prezydenta i rady Lwowa za obywatelem warszawskim Bartschem w jego sporze z radcą Nuszczyńskim o spadek oraz straty handlowe. Prosi o rychłe i sprawiedliwe rozsądzenie sprawy przed urzędem radzieckim.

Hetman Jan Klemens Branicki zwraca się do władz Lwowa z prośbą o interwencję na rzecz orientalnych kupców Linchów. Domaga się wyegzekwowania od lwowskiego kupca Ignacego Greczyna zwrotu powierzonej mu sumy ponad trzech tysięcy czerwonych złotych.

Branicki dziękuje władzom Lwowa za świąteczne życzenia i życzy im pomyślności od nowo narodzonego Pana.

Hetman Jan Klemens Branicki odpowiada na skargi władz Lwowa, oddalając zarzuty wobec komendanta garnizonu dotyczące incydentów z Ormianami i kadetem Radziejowskim. Nakazuje powołanie komisji śledczej oraz apeluje do magistratu o bardziej ugodowe i przyjazne traktowanie żołnierzy.

Hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki dziękuje prezydentowi oraz radzie miasta Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji Nowego Roku. W odpowiedzi odwzajemnia się uprzejmymi życzeniami wszelkiej pomyślności.

Dokument poświadcza dokonanie przed lwowskim sądem ławniczym zamiany nieruchomości pomiędzy Katarzyną Bieczarką a rajcą lwowskim Stanisławem Wilczkiem i jego żoną Zofią. Na mocy umowy Bieczarka przekazuje kamienicę w lwowskim Rynku w zamian za dom małżonków Wilczków położony przy ulicy Piekarskiej.

Brinck pisze o bliskim marszu ku Gdańskowi i chęci wyjazdu króla. Przytacza pogłoski o przybyciu królowej, księcia brandenburskiego i cara, zaznaczając, że trudno o pewne wiadomości.

Arcybiskup metropolita lwowski Bernard Wilczek potwierdza odbiór przez wikariuszy katedralnych kwoty 200 florenów od wykonawców testamentu zmarłego Stanisława Vitelliusa z Przedborza. W zamian za przekazany legat wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowych nabożeństw rocznicowych i mszy requiem za duszę zmarłego proboszcza.

Brodzicki przekazuje pochwałę wojewody bełskiego za opór Lwowa wobec nieprzyjaciela i radzi podziękować mu wizytą. Prosi też o sprawiedliwe rozpatrzenie krzywdy poddanych z Żurawki [?], poleconych przez tego wojewodę.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę i oświadczenie wikariuszy katedry lwowskiej oraz wykonawców testamentu zmarłego Stanisława z Przedborza odnośnie do sumy dwustu florenów i czynszu na kamienicy. Pismo zawiera późniejsze adnotacje z wizytacji generalnych dotyczące kamienicy Grygrowiczowskiej.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odbiór 100 grzywien przez wikariuszy katedry lwowskiej od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu wieczystego. W zamian za otrzymane fundusze wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowej mszy za zmarłego oraz corocznych nabożeństw żałobnych w rocznicę jego pochówku.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza, że wikariusze katedry lwowskiej otrzymali 100 grzywien od wykonawców testamentu zmarłego Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu. W zamian duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowej mszy oraz dorocznych wigilii z mszą śpiewaną za duszę zmarłego i jego żony.

Johan Bruis zawiadamia Artura Forbesa o pomyślnym przekazaniu listów panom Aikenhead oraz wyprawieniu ich przez Jakuba Thomsona do Gdańska. List kończą pozdrowienia od dziecka oraz szwagierki adresata.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza odebranie przez wikariuszy katedry lwowskiej kwoty 100 grzywien od wykonawców testamentu Mikołaja Wagleńskiego z przeznaczeniem na zakup czynszu wyderkafowego. W zamian za legat duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowych mszy oraz dorocznych wigilii żałobnych za duszę testatora i jego małżonki.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór we Lwowie, skazując rajców Macieja Mikulkę, Jana Kochna i Jana Frayborga na uwięzienie w wieży za bezprawne podburzenie pospólstwa. Nakazuje radzie miejskiej zdanie rachunku z dochodów publicznych i funduszy fortyfikacyjnych przed komisarzami królewskimi oraz delegatami gminy i cechów.

Władze miasta Lwowa, za zgodą cechów i pospólstwa, sprzedają wspólnocie wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej roczny czynsz w wysokości dziesięciu florenów, zabezpieczony na wszelkich dochodach miejskich, za kwotę dwustu florenów z prawem odkupu. Warunkiem wykupienia czynszu przez miasto jest uprzednie powiadomienie kapituły i wikariuszy z co najmniej ośmiomiesięcznym wyprzedzeniem.

Burkhart dziękuje Forbesowi za troskę i rekomendację. Wspomina zmarłego ojca i sprawę kondycji (zajęcia); dokładny etap jej objęcia pozostaje niepewny.

Burkhart dziękuje za troskę i polecenie doktorowi. Wspomina poszukiwanie innej kondycji, otrzymane 40 jednostek pieniężnych oraz prosi o dalszą informację i rekomendację.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Semen Białecki zawiadamia rajcę lwowskiego Macieja Haydera o niespodziewanym zgonie Lorenza Feiera w Warszawie na skutek nieudanego upustu krwi, przez co zmarły nie zdążył sporządzić testamentu. Omawia także bieżące sprawy finansowe, kwestię przekazania funduszy pannie Curticy oraz losy pozostawionego majątku.

Władze miasta Rygi poświadczają ustanowienie przez ryskiego mieszczanina Tilemanna Herseforta pełnomocników do ściągnięcia długu od lwowianina Jana Brody. Jednocześnie proszą radę miasta Lwowa o pomoc prawną dla wierzyciela, aby uniknąć konieczności stosowania aresztu towarów kupieckich.

Jan Białobrzeski odradza władzom Lwowa zabieganie u króla o prolongatę terminu sądowego, zalecając terminowe stawiennictwo z zaprzysiężonymi zeznaniami poszkodowanych i zgłoszenie oficjalnej protestacji. Deklaruje przy tym gotowość do dalszej pomocy miastu oraz informuje o odesłaniu dokumentów procesowych.

Jan Białobrzeski informuje władze Lwowa o pomyślnym wstawiennictwie u pana krakowskiego i przesyła rajcom wydane po ich myśli uniwersały. Upewnia także adresatów o braku pozwów przeciwko nim oraz deklaruje swą stałą życzliwość i pomoc.

Jan Białobrzeski informuje lwowskiego syndyka Andrzeja Wacławika o zuchwałym postępowaniu pana Tańskiego i radzi, aby rajcy miejscy wystosowali oficjalne poświadczenie wyjaśniające całą sprawę. Apeluje także o jak najszybsze wyznaczenie obrońcy w toczącym się sporze.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.