Katalog źródeł

Starosta ruski Jan Kmita nadaje wieś Hodowica kościołowi św. Jana oraz klasztorowi św. Bazylego na przedmieściu Lwowa za spokój duszy dawnej właścicielki. W zamian za przekazane dobra i dochody duchowni zobowiązani są do odprawiania nabożeństw mszalnych.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Książę Władysław Opolczyk nadaje szlachcicowi Denhartowi oraz jego prawowitym spadkobiercom wieś Dunajów w dystrykcie lwowskim na prawie dziedzicznym wraz ze wszystkimi przynależnościami i pożytkami. Dokument określa obowiązki czynszowe na dzień św. Marcina oraz zapewnia immunitet i nienaruszalność nadań.

Przeor klasztoru dominikanów pw. Bożego Ciała we Lwowie kwituje rajców lwowskich z odbioru czterech brył wosku, zapisanych klasztorowi w testamencie przez mieszczanina Marcina z Wiśni, i zwalnia ich z wszelkich dalszych roszczeń. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Mikołaja z Bytomia w lwowskim ratuszu.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Królowa Polski Jadwiga potwierdza i odnawia dokument niegdyś starosty ruskiego Jana z 1371 roku, nadający wieś Hodowica w dystrykcie lwowskim kaplicy św. Jana i klasztorowi bazylianów na przedmieściu Lwowa. Nadanie to zostało uczynione za spokój duszy zmarłego Piotra, dawnego posiadacza tej posiadłości.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że kowal Jakub sprzedał Janowi Brennerowi część swojej parceli miejskiej za kwotę czternastu kóp groszy. Dokument gwarantuje kupującemu wieczyste i spokojne prawo do posiadania, użytkowania oraz swobodnego dysponowania nabytym gruntem.

Król oczekuje polubownego rozwiązania sporów między doktorem Marcinem Campianem, członkiem władz Lwowa, a urzędami i osobami prywatnymi. Strony mają wspólnie wyznaczyć uczciwych mieszczan, którzy doprowadzą do ugody bez naruszenia praw miasta. Król informuje też o osobnym liście do arcybiskupa lwowskiego.

Mikołaj Dmytrowski funduje i uposaża kościół parafialny Wszystkich Świętych i NMP w Czyżkach, nadając mu ziemię, łąki, prawo do stawu rybnego, dziesięciny oraz osepy od kmieci. Zastrzega jednocześnie dla siebie i swoich sukcesorów prawo patronatu oraz prezenty plebana.

Ławnicy miasta Lwowa potwierdzają, że Jokusz Czypser sprzedał i odstąpił swój narożny dom położony naprzeciw cmentarza Najświętszej Marii Panny mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Czanferowi. Sprzedawca zagwarantował nabywcy pełne prawo do posiadania nieruchomości w jej dawnych granicach oraz ochronę przed roszczeniami prawnymi.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają rezygnację i zbycie przez szewca Pawła pół łanu roli koło góry św. Jerzego na rzecz lwowskiego mieszczanina Kaltarnosa. Sprzedający zagwarantował nabywcy i jego sukcesorom nienaruszalność posiadania gruntu pod jurysdykcją miejską.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Kardynał Jordan Orsini, biskup Albano i Penitencjariusz Większy, powagą papieską zezwala wdowie po Janie Czornpachu z diecezji krakowskiej na swobodny wybór odpowiedniego spowiednika. Wybrany kapłan uzyskuje prawo do wysłuchania jej spowiedzi i udzielenia należytego rozgrzeszenia.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Władze miejskie, cechmistrzowie oraz całe pospólstwo Lwowa składają hołd i przysięgę wierności królowi Władysławowi Jagielle, a po jego śmierci jego synowi Władysławowi lub córce Jadwidze. Zobowiązują się także do posłuszeństwa wobec królowej Zofii i wielkiego księcia Witolda jako wyznaczonych opiekunów małoletniego królewicza.

Król obejmuje ochroną Marcina Raniszewskiego, który poddał się władzy magistratu Lwowa, i poleca wybór go na miejscowe pisarstwo oraz ławę. Zachowany tekst urywa się przed zamknięciem listu.

Rada miasta Lwowa zleca mieszczaninowi Pawłowi Goldbergowi wykarczowanie i osadzenie kmieciami lasów miejskich zwanych odcinkami (abschnit), położonych między Zubrzą, Sokolnikami a Sknilowem. W zamian za przeprowadzenie lokacji zasadźca otrzymuje wolne łany i szósty denar z czynszów, a osadnikom przyznaje się szesnaście lat wolnizny.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowną ugodę zawartą między rajcą Mikołajem Sołtysem a Kasią Teuffelin w sporze o cztery ogrody położone przed Bramą Halicką. Ustalono warunki wypłaty rekompensaty oraz wieczyste przekazywanie rocznego czynszu na rzecz ubogich ze szpitala lwowskiego po śmierci Teuffelin.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają, że Jan ze Śniatyna poręczył za swego pasierba Michelina coroczne uiszczanie czynszu Janowi Zubrskiemu z dwóch i pół łanu we wsi Zubrza. W zamian właściciel wsi zwolnił te role od wszelkich powinności i robocizn z wyjątkiem podatków królewskich.

Michał zwany Zynko Soczewicz, sołtys w Czyszkach, za zgodą dziedzica Jana Dymitrowskiego sprzedaje i nadaje kmieciowi Janowi zwanemu Harma Languether karczmę sołecką wraz z placem, ogrodem i łąką na prawie magdeburskim w zamian za roczny czynsz oraz określone opłaty i świadczenia. Karczma zostaje zwolniona z obowiązku wyprawy wojennej, którą na siebie przyjmuje sołectwo.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Dokument notarialny zawiera orzeczenie sędziów polubownych w sporze pomiędzy arcybiskupem lwowskim Janem Odrowążem a starostą halickim Mikołajem Parawą. Ugoda reguluje kwestie spławu statków rzeką Dniestr oraz pobierania związanych z tym ceł.

Jan Gołąbek, dziedzic Zimnej Wody, sprzedaje szlachetnemu Stanisławowi z Kraśnika sołtystwo w Zimnej Wodzie za 30 grzywien polskich wraz z trzema łanami roli, łąką, prawem połowu ryb i wolnością osadzania zagrodników. Dokument ustanawia dochody sołtysa z kar sądowych i karczem, nadaje osadnikom 18 lat wolnizny oraz ściśle określa ich przyszłe daniny i wymiar pańszczyzny.

Rajcy odpowiadają na list wysłanników datowany w Warszawie 4 stycznia. Proszą o doprowadzenie do końca sprawy z panem Paczkiem, przesyłają dokumenty oraz 70 złotych przez sługę pisarza miejskiego Marcina. Naciskają, aby wysłannicy pozostali i zapobiegli szkodzie dla miejskich interesów.

Szlachta ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego zawiera przymierze z radą i mieszczanami Lwowa w celu obrony praw, porządku oraz wspólnego dobra publicznego. Dokument zobowiązuje obie strony do przeciwdziałania bezprawiu, grabieżom i krzywdom, a także gwarantuje udział rajców lwowskich w zjazdach szlacheckich.

Rajcy Przemyśla deklarują zawieszenie spraw miejskich, prywatnych i cechowych przeciw lwowianom do upływu trzech tygodni od rozpoczęcia przyszłego sejmu. Celem jest umożliwienie ugody; Lwów miał złożyć analogiczne zobowiązanie.

Ratno otrzymało od lwowskiego posłańca uniwersał królewski nakazujący przekazanie donatywy do Lwowa na 15 października. Autorzy podają, że uniwersał dotarł właśnie tego dnia, a oni natychmiast, pracując dzień i noc, wysłali świadczenie przez swojego sąsiada. Proszą o przychylne przyjęcie i potwierdzenie odbioru; tłumaczą opóźnienie późnym doręczeniem uniwersału, a nie niedbalstwem.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają zeznanie Elżbiety z Gołogór, która zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka 200 grzywien długu na wsi Wicyń. Zapis ten powiększył wcześniejszą sumę obciążającą tę majętność do łącznej kwoty 800 grzywien.

Prokop z Gwoźdźca, podczaszy halicki, funduje i uposaża kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP, św. Jana Chrzciciela i Znalezienia Krzyża Świętego w miasteczku Ostapkowce. Zapisuje świątyni i jej plebanowi ziemię, łąki, lasy, prawo połowu ryb i wyrębu drewna, a także dziesięciny i opłaty od mieszkańców Ostapkowiec i Gwoźdźca.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan Kocierzyński z żoną Magdaleną zastawili swój dziedziczny dział we wsi Soroki Janowi Łancy za kwotę pięćdziesięciu grzywien. Akt określa warunki posiadania dóbr, zamieszkania we dworze oraz zasady i terminy wykupu zastawionego majątku.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Judychim z Wysokiego poświadczają wpis z 1473 roku, na mocy którego Elżbieta z Gołogór zastawiła arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka swoją wieś Wiciń za sumę 600 grzywien. Zastawczyni zobowiązała się do obrony arcybiskupa przed wszelkimi roszczeniami prawnymi oraz do pokrycia ewentualnych szkód.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają dokonany w 1473 roku zapis zastawny wsi Wicyn, którą Elżbieta z Gołogór oddała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka w zamian za dług w wysokości 600 grzywien.

Autor donosi o zakończeniu sejmu w dzień św. Marii Magdaleny i o załatwieniu części spraw miejskich. Wspomina 5000 florenów w nie w pełni odczytanej klauzuli i prosi o zadłużenie miasta na 6000 florenów. Sprawa ormiańska pozostaje do osądzenia. Dalsza część dotyczy troski o żonę, żniw, służby, kupna mięsa i sprzedaży zboża.

Autor prosi o oddanie dołączonych listów żonie i kolegom oraz o szybkie dosłanie potrzebnych rzeczy. Wspomina złe drogi i niebezpieczne przeprawy wodne, lecz prosi, aby nie mówić o tym jego żonie.

Autor czeka w Jarosławiu na Haydera, rozważa przyjazd żony i zakup koni. Donosi o śmierci Samuela oraz o mandacie chroniącym dobra zmarłego, a także o spadku ceny towaru w Gdańsku.

Autor dziękuje za otrzymany list, opisuje koszty sprawy ormiańskiej i wydany dekret, prosi o pieniądze, w tym zwrot pożyczonego tysiąca złotych. Wspomina chorobę Samuela i podróż na jarmark w Jarosławiu. Końcowy dopisek planuje poufne spotkanie i zawiera prośbę o spalenie listu.

Autor chce wrócić do domu po przedłużającym się sejmie. Prosi Heydera o opiekę nad gospodarstwem, sprzedaż zboża i przekazanie żonie uspokajających słów. Nie chce przyjąć namów do podróży do Gdańska. W dopisku odmawia oddania niepewnie odczytanego przedmiotu lub rozliczenia Strzemboskiemu [?], przewidując jednak 20 talarów dla innej osoby.

Autor donosi o bezpiecznym dotarciu do Warszawy mimo niebezpieczeństw i o wręczeniu upominku królowej. Prosi o odzyskanie listu po przeczytaniu przez kolegów i zachowanie go do jego przyjazdu, aby nie trafił w obce ręce; zamieścił w nim poufne uwagi.

Autor skarży się na przeciąganie sprawy przez kanclerza i koszty pobytu. Prosi o pomoc finansową i o opiekę nad domem oraz zbiorami. Wspomina pieniądze z Gdańska, kwotę 200 i spłatę do jarmarku, lecz nie wszystkie szczegóły rachunku są czytelne.

Anczewski dziękuje za starania, pisze o towarze, cenie i obiegu pieniędzy, a także o stadninie i swoich sprawach domowych. Przekazuje nowiny dotyczące kanclerza, podróży do Gdańska i dworskich urzędów. Prosi o dwie funty dobrego cynamonu.

Marcin Anczewski usprawiedliwia swoją nieobecność we Lwowie koniecznością pozostania przy królu podczas kampanii ukraińskiej. Przekazuje rajcom dyspozycje dotyczące miejskich rozliczeń finansowych, uregulowania opłat kancelaryjnych oraz swojego zastępstwa w sprawowaniu urzędu burmistrza.

Marcin Anczewski wyrzuca rajcom lwowskim brak wdzięczności i niewypłacenie należnych mu sum za trudy i nakłady poniesione dla dobra miasta. Informuje o skierowaniu przeciwko magistratowi i pospólstwu pozwu do sądu królewskiego oraz wzywa do polubownego zwrotu pieniędzy przed terminem rozprawy.

Anczewski opisuje zabiegi o rozpatrzenie sprawy, oskarża przeciwników ormiańskich o dary i przekupstwo, skarży się na drożyznę w Warszawie. Podaje ceny owsa i siana, zamierza pożyczyć 200 czerwonych złotych, wspomina także 4000 florenów do zwrotu. Prosi o szybkie oddanie pieniędzy i troskę o jego domowników.

Autor zapomniał zabrać potrzebnych dokumentów. Prosi kolegę rajcę o pomoc w uzyskaniu i szybkim przesłaniu papierów dotyczących sprawy Campianowskiej, umowy z Szellami [?] oraz pozwów związanych ze sprawą Łaknowiców [?]. Pisze poufnie, deklarując brak zaufania do innych osób.