Katalog źródeł

Podkanclerzy koronny Tomasz Zamoyski wstawia się u podkomorzego czernihowskiego za Jeremim Wiśniowieckim, którego dobra graniczą z Carstwem Rosyjskim. Prosi o dopilnowanie, aby sejmowa komisja graniczna nie naruszyła praw majątkowych kniazia.

Król Zygmunt August przywraca ośmioletnie zwolnienie z podatków publicznych dla mieszczan lwowskich dotkniętych pożarem i zarazą, uchylając wobec nich skutki unieważnienia immunitetów z sejmu lubelskiego. Ponadto deklaruje, że miasto Lwów obowiązane jest płacić poborcom podatkowym wyłącznie szos oraz czopowe według dawnego zwyczaju.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Franciszek Zamoyski donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o zjeździe starosty szczurowieckiego z ludźmi szkalującymi króla. Zapewnia również o zamiarze uregulowania zaległych pretensji finansowych po przybyciu do Lwowa.

Franciszek Zamoyski zwraca się do adresata z prośbą o protekcję w skarbie królewskim w Krakowie dla deputowanych wojskowych starających się o wypłatę zaległego żołdu. Zależy mu na sprawnym załatwieniu sprawy, aby żołnierze z pieniędzmi bezpiecznie i szybko powrócili do macierzystych chorągwi.

Franciszek Zamoyski prosi wojewodę ruskiego o poparcie u skarbu królewskiego deputatów przysłanych przez stolnika pruskiego. Apeluje o wyznaczenie przedstawiciela, który pomoże im w bezzwłocznym załatwieniu sprawy.

Adres listu Franciszka Zamoyskiego do wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego. Zawiera tytulaturę adresata z wymienieniem pełnionych przez niego starostw.

Franciszek Zamoyski dziękuje wojewodzie Jabłonowskiemu za słowa pociechy i kondolencje nadesłane po śmierci jego rodzonego brata. Zapewnia o szacunku, jakim zmarły darzył adresata, oraz deklaruje własne uniżenie i oddanie.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej Zygmunta I z 1543 roku wydany dla władz, kupców, krawców i kuśnierzy lwowskich. Dokument ponawia zakaz szycia i sprzedawania opasznic, odzieży sukiennej oraz futrzanej przez Żydów i pozacechowych partaczy na terenie Lwowa, Rusi i Podola.

Marcin Zamoyski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, że z powodu ciężkiej choroby Jejmości Dobrodziejki nie może wraz z braćmi wziąć udziału w koronacji królewskiej. Prosi adresata o wykorzystanie swoich wpływów u monarchy, by usprawiedliwić ich nieobecność i polecić rodzinę królewskiej łasce.

Król Zygmunt II August potwierdza dawny przywilej króla Władysława Jagiełły uwalniający miasto Lwów od obowiązku dostarczania podwód i opłat z tego tytułu pomimo uchwały sejmu warszawskiego. Jednocześnie król umarza proces wytoczony władzom miejskim przez instygatora koronnego o zaległe kontrybucje.

Marcin Zamoyski ostro sprzeciwia się represjom władz Lwowa wobec kupców zamojskich, w tym bezprawnemu uwięzieniu ich faktorów oraz nakładaniu nielegalnych opłat. Apeluje o poszanowanie dekretu królewskiego i zapowiada obronę swoich poddanych przed sądami monarszymi.

Król Zygmunt II August zatwierdza dwa wcześniejsze dokumenty z 1417 i 1499 roku dotyczące rozgraniczenia Lwowa z posiadłościami Zubrza i Sychów oraz zasad korzystania z tamtejszych lasów. Akt nadaje wieczystą moc prawną dawniejszym ugodom i wytyczonym kopcom granicznym.

Jan Zamoyski interweniuje u władz Lwowa w sprawie napaści i rabunku mienia dokonanego przez żołnierzy na żydowskich kupcach z jego dóbr. Wzywa magistrat do ukrócenia bezprawia i zapowiada dochodzenie odszkodowań dla poszkodowanych na drodze sądowej.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy miastem Lwowem a spadkobiercami Kazimierza Hynka, nakazując im zwrot dokumentów i ustąpienie z posiadania trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego przed Bramą Krakowską po wypłaceniu należnej sumy. Władca wyznacza woźnego ziemskiego do dokonania intromisji na rzecz miasta pod zakładem 1000 grzywien i z pomocą starosty lwowskiego.

Jan Zamoyski domaga się od władz Lwowa zwrotu niesłusznie pobranych opłat oraz uwolnienia towarów zamojskiego kupca ormiańskiego Krzysztofa Balejowicza. Ostrzega, że w razie dalszych represji wobec jego poddanych zastosuje odwet i nakaże zatrzymywanie lwowskich kupców oraz ich dóbr w Zamościu.

Mikołaj Narajowski, sędzia, i Jan Brzozdowski, podsędek lwowski, poświadczają przebieg procesu granicznego między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leszniowskiego o dobra Glinna. Wobec niestawiennictwa pozwanych i przedłożenia mandatu króla Zygmunta Augusta sąd wydaje orzeczenie na korzyść kapituły.

Biskup Jan Zamoyski odpowiada kanonikowi krasnostawskiemu na list dotyczący interdyktu na ciało zmarłego pana Szemiota, powątpiewając w zasadność i prawną celowość takiego kroku wobec prawdopodobnego wywiezienia zwłok do Podhorzec. Do listu załącza odpowiedź skierowaną do miejscowych wikariuszy z prośbą o pilne jej doręczenie.

Mikołaj Narajowski, sędzia, oraz Jan Brzozdowski, podsędek ziemski lwowski, poświadczają przebieg procesu i przyznanie intromisji w dobra Glinna i Zimna Woda Baltazara Leśniowskiego na rzecz Andrzeja, karczmarza ze wsi Basiówka.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski wstawia się u władz Lwowa za mieszkańcami ponoszącymi ciężary na rzecz wspólnoty, a doznającymi ucisku i strat materialnych. Wzywa magistrat do niezwłocznego, sprawiedliwego załatwienia sporu i nieprzedkładania własnych korzyści nad dobro uboższych obywateli.

Sąd ziemski lwowski przysądza pracowitemu Albertowi z Basówki, poddanemu kapituły lwowskiej, wwiązanie (intromisję) w dobra Zimna Woda i Glinna należące do szlachetnego Baltazara Leśniowskiego w wyniku wygranego procesu o bezprawne zagarnięcie mienia.

Hetman Jan Zamoyski zwraca się do burmistrza i rajców Lwowa z prośbą o wypożyczenie miejskich armat, prochu, kul oraz skierowanie puszkarzy, cieśli i furmanów wobec zagrożenia najazdem tatarskim. Zapewnia przy tym o terminowym zwrocie sprzętu i pełnym pokryciu wszelkich kosztów, ewentualnych strat oraz żołdu dla rzemieślników.

Zamoyski pisze o obawie przed Tatarami, którzy mogą nadciągnąć od Rusi w stronę Lwowa. Prosi adresatów, by byli przygotowani, i wspomina o Jabłońskim, który ma służyć jako pośrednik. List kończy deklaracją życzliwości.

Jan Zamoyski prosi burmistrza i rajców Lwowa o nadanie probostwa przy kościele Świętego Ducha plebanowi bełskiemu w przypadku śmierci ciężko chorego dziekana lwowskiego. Podkreśla, że rajcy dobrze znają przymioty i godność polecanego duchownego.

Jan Zamoyski interweniuje u burmistrza i rajców lwowskich, prosząc o wstrzymanie procesu sądowego przeciwko panu Kamienieckiemu oraz podległym mu celnikom z Kołomyi. Apeluje o rozwiązanie sporu zgodnie z wcześniejszym porozumieniem dotyczącym opłat celnych.

Jan Zamoyski wstawia się u burmistrza i rajców lwowskich za ormiańskimi kupcami Tyroszewiczami, którzy napotkali urzędowe trudności po zakupieniu kramiku od rajcy Justa Narosta. Autor listu apeluje o polubowne i braterskie załatwienie zatargu, podkreślając uczciwość kupców oraz słuszność ich sprawy.

Jan Zamoyski zapowiada swój rychły przyjazd do Lwowa w celu załatwienia spraw żołnierskich i wysyła przodem sługę Oleszka. Prosi burmistrza i rajców o okazanie posłańcowi życzliwości oraz wszelkiej potrzebnej pomocy.

Jan Zamoyski wstawia się u burmistrza i rajców lwowskich za Andrzejem Giklem z Kandii, prosząc o przyjęcie go w poczet obywateli miasta. Podkreśla majętność protegowanego i jego gotowość do ponoszenia ciężarów miejskich, deklarując radzie wdzięczność za pozytywne załatwienie sprawy.

Jan Zamoyski upomina burmistrza i rajców lwowskich w związku ze sprawą pana Dzieduszyckiego, wskazując na straty i zwłokę, jakich ten doznaje w swoim folwarku. Apeluje do władz miejskich o zaniechanie dalszego niepokojenia szlachcica.

Jan Zamoyski zwraca się do burmistrza i rajców lwowskich z prośbą o przychylne rozpatrzenie praw przedstawionych przez mieszczanina Michała Greka oraz jego towarzyszy. Apeluje o utrzymanie ich przy tych prawach, o ile nie godzi to w przywileje miasta.

Hetman Jan Zamoyski dziękuje burmistrzowi i rajcom lwowskim za przygotowanie i podarowanie wyobrażeń Ukrzyżowania oraz Zmartwychwstania do kościoła w Zamościu. Zapewnia władze miejskie o modlitwach zanoszonych w ich intencji oraz deklaruje gotowość do odwzajemnienia okazanej życzliwości.

Sąd ziemski lwowski potwierdza przebieg wieloletniego procesu i przyznaje pracowitym Stanisławowi i Marcinowi z Basiówki intromisję w dobra szlachetnego Baltazara Leśniowskiego w Glinnej i Zimnej Wodzie za szkody i niestawiennictwo. Wypis zawiera relacje z poszczególnych roczków ziemskich oraz wzmianki o mandatach królewskich Zygmunta Augusta.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o królewskich dążeniach do odrodzenia miast i naprawy praw w Rzeczypospolitej. Wzywa magistrat do sporządzenia i przesłania szczegółowego wykazu bezprawi, ucisku oraz szkód majątkowych, jakich doznaje miasto, obiecując podjęcie starań w celu ich usunięcia.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski poleca władzom Lwowa szybkie i sprawiedliwe rozpatrzenie sporu pana Filimonowicza ze spadkobiercami Filipowicza o zaległe długi. Interwencja ma zapobiec szkodom finansowym, na jakie powód byłby narażony w wypadku przeciągania się procesu.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski wstawia się u władz Lwowa za radcą Bartschem, domagając się zwrotu wydatków i zapłaty za jego misję rzymską oraz odzyskanie miejskich funduszy. Podkreśla, że należyte wynagrodzenie zapewni miastu jego dalsze oddanie i zachęci innych do rzetelnej służbie publicznej.

Kanclerz Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o decyzji królewskiej w sprawie przesunięcia terminu rozprawy asesorskiej z panem Chmielewskim oraz o procedurach przed Komisją Skarbową i Wojskową. Zapewnia jednocześnie o królewskim i własnym poparciu dla skarg i potrzeb miasta.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski nakazuje magistratowi lwowskiemu niezwłoczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie spraw pani Bieńczewskiej dotyczących kamienicy i folwarku. Upomina przy tym rajców, że nie widzi żadnego uzasadnienia dla dotychczasowej przewlekłości postępowania sądowego.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje magistrat lwowski o suplice żony Hilarego Signio, która oskarża zdziecinniałego na starość męża o rozrzutność i rujnowanie rodziny. Nakazuje przeprowadzić dochodzenie i ustanowić kuratorów spośród osiadłych mieszczan w celu zabezpieczenia resztek majątku.

Sędzia Mikołaj Narajowski i podsędek Jan Brzozdowski poświadczają przebieg postępowania przed sądem ziemskim lwowskim między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leśniowskiego. Sprawa dotyczyła dóbr we wsi Glinna oraz rozgraniczenia z dobrami Hodowica.

Franciszek Jan Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o obawach związanych z posunięciami wojsk szwedzkich, przygotowaniach do sejmików oraz uciążliwościach czynionych przez wojska saskie. Informuje również o planach biskupa warmińskiego i swoim zamiarze spędzenia zimy w Toruniu.

Franciszek Jan Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o niepokojach na prowincji, ostatnich decyzjach personalnych dotyczących laski wielkiej oraz pobożnej postawie króla w Toruniu. Kończy list pośpiesznymi powinszowaniami pomyślności na nadchodzący nowy rok.

Franciszek Jan Załuski powiadamia Jana Stanisława Jabłonowskiego o przemieszczeniu się króla do Malborka oraz o własnych zamiarach wyjazdu do Wielunia i odesłania żony do Królewca. Wspomina również o podróży swojego brata na dwór królewski oraz wszechobecnych podejrzeniach panujących w Rzeczypospolitej.

Franciszek Jan Załuski dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za powinszowania, opisując zniszczenia kraju, powolny bieg sesji pod Warszawą oraz zagrożenie ze strony nadciągających wojsk wroga. Donosi również o złym stanie zdrowia podkanclerzego i kanclerza, którzy z powodu wyczerpania pracą planują udać się na krótki odpoczynek na wieś.

Franciszek Jan Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o śmierci podskarbiego wielkiego koronnego i wynikłym z tego rozdaniu urzędów senatorskich. Donosi także o ruchach dworu królewskiego, pismach prymasa oraz obawach związanych z rozdwojeniem politycznym Rzeczypospolitej.

Adam Siemuszowski, surrogat starosty lwowskiego, wydaje kanonikom lwowskim wypis z akt z 1510 roku potwierdzający wykupienie młyna przed bramą Halicką od Małgorzaty Tłustej Marciszowej i jej syna Erazma. W dokumencie Małgorzata z synem kwitują odbiór zapłaty i zobowiązują się do zachowania wiecznego milczenia w sprawie owego młyna.

Sufragan Marcin Załuski informuje wojewodę wołyńskiego o natychmiastowym wydaniu polecenia zarządcy lwowskiemu w sprawie udostępnienia kamienicy na komisję. Zastrzega jednak, że budynek musi być wolny, ponieważ królowa wcześniej zezwoliła na korzystanie z niego biskupowi płockiemu.

Sufragan płocki Marcin Załuski zapewnia wojewodę wołyńskiego o swojej nieustannej wierności i zabieganiu o jego łaskę. Tłumaczy się z trudności związanych z przemieszczeniem stad koni na Żółkiewszczyznę oraz wyjaśnia starania o kontrakt od królowej.

Sufragan płocki Marcin Załuski deklaruje wojewodzie wołyńskiemu gotowość wyświadczenia przysługi w sprawie omówionej przez pana Halickiego. Zastrzega przy tym, że warunkiem koniecznym jest wcześniejsze podpisanie kontraktu przez królową.

Jan Janusz Jabłonowski wyrzuca Marcinowi Załuskiemu przewlekanie sprawy dzierżawy i niestosowne spory o warunki umowy wbrew woli królowej. Domaga się niezwłocznego spisania oraz odesłania kontraktu według inwentarza, aby mógł przekazać go monarchini do podpisu.