Katalog źródeł

Oficjał generalny lwowski Stanisław Męda, z prezentacji rady miejskiej Lwowa, nadaje Stanisławowi Wilczkowi ołtarz w kaplicy Strumiłłowej w katedrze lwowskiej, wakujący po śmierci Jana Drohobycza. Wystawca nakazuje wikariuszom wieczystym wprowadzenie nowego altarysty w posiadanie beneficjum i przynależnych mu dochodów.

Gabriel Wyhowski informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o odnalezieniu i naprawieniu jego karetki, której odesłanie zablokował jednak pan de Béthune. Prosi również o wsparcie dla brata prowadzącego pertraktacje z chorążym koronnym.

Król Zygmunt I zatwierdza dekret burmistrza i rajców lwowskich z 1528 roku, przysądzający sporne łąki powstałe na osuszonych stawach w Zamarstynowie Marcinowi Schöngregerowi, opiekunowi wdowy i dzieci zmarłego Bernarda Tyczki. Mieszkańcom wsi Zamarstynów nakazano wieczne milczenie w tej sprawie.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.

Wyhowski wyjaśnia milczenie trudnościami, zapewnia Keményego o trwałej przyjaźni i zapowiada poselstwo hetmana do księcia Siedmiogrodu po zakończeniu wesela jego syna w Mołdawii.

Król Zygmunt I potwierdza kapitułom katedry lwowskiej dokument komisarzy króla Kazimierza Jagiellończyka z 1474 roku. Akt ten ustalał szczegółowy przebieg granic i usypanie kopców granicznych między kapitulną wsią Wierbiż a królewskimi wsiami Drohowyże i Uście.

Wyhowski dziękuje za życzliwość przekazaną przez Michała Gunażewskiego i ludzi księcia. Prosi Keményego o jej zachowanie i obiecuje wzajemne oddanie zarówno jemu, jak księciu Siedmiogrodu.

Wyhowski zapewnia o przyjaźni i łasce hetmana, zachęca do wysłania delegacji po dalszą odpowiedź. Fragment o ludziach i przysiędze pozostaje niepełny.

Zapowiedź pewniejszej odpowiedzi hetmana następnego dnia i dalszych starań o pomyślne zakończenie rozmów. Dopisek mówi o odprawieniu wysłanników.

Po odroczeniu układów hetman i starszyzna oczekują nazajutrz duchownych, szlachty i mieszczan, aby przedstawiciele różnych stanów wysłuchali warunków.

Jan Wyhowski zawiadamia władze Lwowa, że hetman Bohdan Chmielnicki zakończył pilne narady wojskowe i oczekuje niezwłocznego przybycia delegacji miejskiej. Zachęca rajców do rychłego stawienia się w kozackim taborze w celu omówienia wszelkich potrzebnych spraw.

Wyhowski obiecuje dalsze pośrednictwo, informuje o ustnym przekazaniu warunków hetmana i wzywa do ponownego wysłania delegacji nazajutrz.

Wyhowski przesyła odpowiedzi pułkowników, informuje o przedstawieniu ich hetmanowi i wspomina honorarium. Szczegóły żądania i rola pełnomocnika wymagają kontroli.

Wyhowski ponawia zapewnienie o niezmiennej życzliwości i prosi, aby magistrat całkowicie zdał się na łaskę hetmana.

Zajęcia wojskowe uniemożliwiły dzisiejsze spotkanie z hetmanem. Wyhowski zaprasza magistrat na następny dzień, jak najwcześniej rano.

Plamisty list ostrzega przed zwłoką w odpowiedzi, wspomina powstrzymanie rozlewu krwi i zachęca do pośpiechu z ostateczną deklaracją. Liczne fragmenty nieczytelne.

Król Zygmunt I przenosi należącą do kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Żydatycze z prawa ziemskiego na prawo kościelne. Równocześnie uwalnia tę posiadłość od obowiązku wypraw wojennych, poborów podatkowych oraz wszelkich innych ciężarów prawa świeckiego.

Król Zygmunt I zatwierdza zakup placu we Lwowie dokonany przez lwowską kapitułę metropolitalną od księdza Antoniego Kłopota. Monarcha nadaje nabytej nieruchomości immunitet kościelny i zwalnia ją z wszelkich podatków oraz ciężarów świeckich.

Król Zygmunt I potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1456 roku zabezpieczający kwartalne wypłaty dla arcybiskupa i kapituły lwowskiej z ceł lwowskich i gródeckich oraz z żup drohobyckich. Nakazuje poborcom ceł i żupnikom terminowe uiszczanie tych sum pod rygorem kar i przymusu ze strony starosty lwowskiego.

Jan Wyszycki donosi wojewodzie ruskiemu o chorobie biskupa, listach królewskich posłanych do senatorów oraz o groźbach rzucanych przez Trzembeckiego pod adresem kasztelana bełskiego. Zapowiada także przekazanie kolejnych wieści z podróży do Zamościa i poleca się dalszej opiece adresata.

Jan Wyszycki przesyła wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu uniżone uszanowanie przy okazji poselstwa księdza nominata. Zapewnia adresata o swej bezwzględnej gotowości do wypełniania wszelkich rozkazów i prosi o zachowanie w niezmiennej łasce.

Król Zygmunt I zezwala podsędkowi lwowskiemu Janowi Dzieduszyckiemu i jego sukcesorom na pobieranie określonych opłat mostowych na siedemnastu przeprawach w dobrach Dzieduszyce i Młynice. W zamian za przywilej poboru myta właściciele zostają zobowiązani do stałego utrzymywania i naprawy dróg oraz mostów.

M. Wyżycki gratuluje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu pomyślnego zawarcia małżeństwa przez chorążego koronnego, ucinającego tutejsze spekulacje i zakłady co do terminu ślubu. Donosi również o powrocie króla z polowania w Prusach i zapowiada przesłanie obszerniejszych wieści przez pułkownika Glanczofa.

Michał Wyżycki donosi wojewodzie wołyńskiemu o niepewnej sytuacji w Warszawie, obradach Rady Królewskiej oraz sporze wokół zapisu testamentowego wojewody ruskiego na Michowie. Informuje również o wyjeździe wojewody trockiego do Grodna i wyraża niepokój z powodu bezbożnego szaleństwa sprowadzającego nieszczęście na kraj.

Michał Wyżycki informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o swoim wyjeździe do Warszawy oraz o rezygnacji z podróży do Żółkwi z powodu panującej drożyzny i tłoku. Donosi również o sytuacji politycznej wokół elekcji, życząc powodzenia królewiczom Sobieskim i wspominając o nowej kandydaturze szwedzkiej.

Michał Wyżycki przesyła wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu uroczyste powinszowania noworoczne. Donosi również o oczekiwaniu dworu i królowej na przyjazd Jana III Sobieskiego oraz o wyjazdach dygnitarzy na powitanie monarchy.

M. Wyżycki donosi wojewodzie ruskiemu o zabiegach Augusta II o zażegnanie konfliktu na Litwie, planach zwołania sejmu pacyfikacyjnego oraz poddaniu się Sapiehów i Lubomirskich woli monarchy przy trwającym oporze prymasa Radziejowskiego. Informuje także o nastrojach w wojsku, uciążliwościach związanych z pobytem wojsk saskich oraz bieżących wydarzeniach dworskich i dyplomatycznych.

Michał Wyżycki donosi wojewodzie wołyńskiemu o sytuacji w Warszawie, w tym o naciskach na królową wdowę w sprawie ustąpienia oraz zwrotu majątków i klejnotu. Wspomina także o intrygach prymasa, przybyciu podskarbiego litewskiego i stołecznych pogłoskach.

M. Wyżycki donosi pułkownikowi Denhoffowi o wyjazdach z Warszawy na sejmiki przed zbliżającą się konwokacją, podkreślając potrzebę posiadania tam sprawdzonych stronników. Przy okazji ponawia obietnicę spotkania oraz prosi o przysłanie soku cytrynowego i osobliwości z podróży.

Michał Wyżycki zawiadamia wojewodę wołyńskiego Jana Klemensa Branickiego o nagłym zgonie króla Jana III Sobieskiego i żalu, jaki po sobie zostawił. Informuje także o pierwszych zabiegach stronnictw królowej i królewicza Jakuba oraz o senatorach zjeżdżających do Warszawy przed radą i konwokacją.

Michał Wyżycki prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o radę w kwestii bezpiecznego wyjazdu do dóbr królewiczów Sobieskich lub na Śląsk z powodu zagrożenia szwedzkiego. Dopytuje również o wieści ze Lwowa oraz ocenę prawdopodobieństwa ewentualnego ataku na to miasto.

Wyżycki popiera wspólne starania magistratu o patrona i święto dla metropolii; zapowiada pomoc u króla oraz wystąpienie do zwierzchnika Kościoła. Imię świętego nie pada.

Wyżycki rekomenduje Jana Jasińskiego i prosi magistrat o prezentę na miejsce zmarłego księdza Bogadzkiego w beneficjum pozostającym w dyspozycji miasta.

Winnicki przedstawia spór z metropolitą Załęskim o archimandrie w Walawie, Dermaniu i Dubnie. Prosi wojewodę o wstawiennictwo u nuncjusza po wniesieniu apelacji; praw do beneficjów nie rozstrzyga sam list.

Król Zygmunt I Stary nadaje władzom i mieszczanom Lwowa prawo pobierania nowego cła mostowego w wysokości dwóch denarów od każdego wołu pędzonego na sprzedaż, wyłączając z tej opłaty mieszczan lwowskich. Uzyskane dochody mają służyć stałemu utrzymaniu i naprawie mostów wokół miasta w celu zapewnienia bezpiecznego przejazdu kupców i podróżnych.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę mieszczan lwowskich wyrok króla Aleksandra Jagiellończyka z 1506 roku. Potwierdza on zwolnienie lwowian z opłat cła lubelskiego i zakazuje celnikom lubelskim jego pobierania.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy dzierżawcą ceł Andrzejem z Tęczyna a mieszczanami lwowskimi, zezwalając kupcom lwowskim na podróże przez Kraków i Sandomierz do Lublina i dalej z pominięciem komór w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie, nakazując jednak powrót tą drogą przy rezygnacji z dalszej trasy. Jednocześnie zawiesza zwolnienie celne Lwowa w tych trzech komorach wyłącznie na czas trwania zastawu dóbr Tęczyńskim, zatwierdzając ogólny przywilej celny króla Aleksandra.

Janusz Antoni Korybut Wiśniowiecki prosi wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o obecność na spotkaniu z księciem w sprawie pacyfikacji sytuacji na Litwie. Zaznacza, że liczy na jego poparcie i ma z nim do omówienia ważne wspólne sprawy.

Janusz Antoni Wiśniowiecki dziękuje wujowi, wojewodzie ruskiemu, za ojcowskie rady oraz wstawiennictwo w obliczu ludzkiej nieżyczliwości. Tłumaczy swoje wcześniejsze motywacje ambicją, lecz ostatecznie godzi się z sytuacją i rezygnuje z dalszej rywalizacji zgodnie z radą adresata i wolą królewską.

Janusz Antoni Wiśniowiecki z radością oznajmia wujowi swój powrót w ojczyste progi i zapewnia go o stałym przywiązaniu oraz gotowości do osobistego oddania przysług. Przesyła także uszanowanie wojewodzinie ruskiej i prosi o zachowanie w życzliwej pamięci.

Janusz Antoni Korybut Wiśniowiecki zwraca się do hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego z prośbą o wstawiennictwo u księżnej marszałkowej wielkiej koronnej w ważnej dla siebie sprawie. Informuje również o wyborze na deputata w Mińsku oraz planowanym wyjeździe na spotkanie z adresatem w Warszawie.

Kasztelan krakowski Janusz Antoni Wiśniowiecki prosi lwowski magistrat o przychylne potraktowanie sprawy życzliwego mu Antoniego Cynalika. W zamian za okazane wstawiennictwo deklaruje władzom miejskim dozgonną wdzięczność i gotowość do odwdzięczenia się.

Wiśniowiecki zarzuca magistratowi sprzeciw wobec uzgodnień z metropolitą i bazylianami. Prosi o załatwienie sporu, przypominając o przyjaźni i własnym udziale w porozumieniu.

Autor prosi o wstrzymanie procesu z bazylianami do sejmu. Wspomina wcześniejsze listy w sprawie św. Antoniego, rekomendację bazylianów i pełnomocnictwo dla posłów; deklaruje przyjaźń dla Lwowa.

Kasztelan krakowski Janusz Antoni Wiśniowiecki ponawia swą prośbę do magistratu lwowskiego o przychylne i szybkie rozpatrzenie sprawy Antoniego Cynalika. Za pomoc okazaną swojemu stronnikowi autor listu deklaruje władzom miejskim szczerą wdzięczność.

Król Zygmunt I Stary ustanawia na nowo cech krawców we Lwowie, zakazując uprawiania tego rzemiosła w mieście i na przedmieściach rzemieślnikom spoza bractwa. Spod obowiązku cechowego wyjęto jedynie dwóch krawców zamkowych wyznaczanych przez starostę lwowskiego.

Król Zygmunt I orzeka, że dobrowolne uiszczanie cła kołomyjskiego przez mieszczan lwowskich na rzecz wojewody Ottona z Chodcza ma charakter tymczasowy i nie narusza ich wcześniejszego zwolnienia z tej opłaty. Po śmierci Ottona lub ustąpieniu przez niego z dzierżawy Kołomyi żaden kolejny tenutariusz nie ma prawa domagać się od lwowian wspomnianego cła.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swojego wuja, hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, o przyjściu na świat syna, który stanowi wsparcie dla gasnącego rodu. Autor poleca siebie oraz nowo narodzonego potomka dalszej łasce i życzliwości adresata.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swego wuja, wojewodę wołyńskiego Jana Janusza Jabłonowskiego, o pomyślnym powrocie z peregrynacji i zapewnia go o swej pamięci oraz oddaniu. Wyraża również gorące pragnienie jak najszybszego osobistego spotkania zamiast dotychczasowej korespondencji listownej.

Michał Serwacy Wiśniowiecki usprawiedliwia niemożność osobistego powitania wuja, wojewody ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego, złym stanem dróg sannyych. Przesyła listowne wyrazy szacunku, prosząc o niezmienną pamięć i dalszą protekcję.