Katalog źródeł

Nakaz przekazania Janowi Tarnowskiemu trzech falkonetów spośród dziesięciu królewskich dział przechowywanych we Lwowie. Działa odkształcone w pożarze mają być rozpoznane przez puszkarzy.

Polecenie wydania Janowi Tarnowskiemu trzech dział, aby zaopatrzyć królewski zamek w Stryju. Jedno z dział opisane wagą dwóch cetnarów.

Polecenie starannego zabezpieczenia rzeczy po zmarłym kupcu tureckim do dalszych instrukcji. Roszczący sobie prawa mają przedłożyć królowi list od władcy tureckiego.

Po wiadomości o najazdzie tatarskim na ziemie Rusi i Podola król wysyła Jana Tarnowskiego i nakazuje magistratowi przekazać mu mniejsze działa, broń i proch. Sam zapowiada, że wkrótce podąży za nim.

Nakaz wydania Janowi Tarnowskiemu trzech dział królewskich dla zamków w Lubaczowie i Stryju. Dawniej powierzono je miastu przez Zygmunta I przy wyprawie przeciw wojewodzie mołdawskiemu nazwanemu Bogdanem.

Zygmunt III poleca władzom Lwowa przekazać Jakubowi Pretficowi, staroście trembowelskiemu, zgromadzone na ratuszu pieniądze kwarciane na żołd Kozaków Niżowych. Żąda pomocy w szybkiej odprawie i dostarczenia koni do przewozu pieniędzy do Trembowli.

Król wysyła Jakuba Pretficza, starostę trembowelskiego, aby omówił z władzami Lwowa pilne sprawy królewskie i Rzeczypospolitej. Poleca uwierzyć wysłannikowi i zastosować się do przekazanej przezeń woli króla. Treść pilnych spraw nie została w liście ujawniona.

Król chce zapobiec przedłużaniu sporu kontraktowego między Awedykiem i Janem Bernatowiczami a Zachariaszem Iwaszkowiczem, Ormianami lwowskimi. Zaleca władzom Lwowa wybranie spośród siebie godnych zaufania osób, które doprowadzą do trwałej ugody. Zastrzega, że nie może to naruszać wykonania królewskich wyroków.

Ponowiona interwencja przeciw ludziom przywłaszczającym sobie status żołnierzy i napadającym na dobra szlacheckie i królewskie. Król nakazuje adresatowi współdziałać z Jerzym Mniszchem; wcześniejsze żądanie naprawienia krzywd i rozejścia się grupy nie zostało wykonane.

Król zawiadamia o ustalonym małżeństwie z Konstancją, córką zmarłego arcyksięcia Karola, i zaprasza władze Lwowa do wysłania posłów na uroczystość planowaną na 30 października. Prosi o okazanie oddania i radości z jego pomyślności.

Zygmunt III zarzuca władzom miejskim utrudnianie ugody jezuitów z Żydami. Posiadacze gruntów, które Żydzi chcą wykupić dla jezuitów, według króla są gotowi odstąpić je za odpowiednią zapłatą, lecz sprzeciw miasta blokuje porozumienie. Król ponownie żąda doprowadzenia ugody do skutku.

Król powierza Piotrowi Ożdze, sędziemu ziemskiemu lwowskiemu, przedstawienie sposobów zakończenia długo trwającej sprawy jezuitów z Żydami. Wzywa władze Lwowa do przeprowadzenia bez dalszej zwłoki zamiany placów, omawianej z ich przedstawicielami w Krakowie.

Zygmunt III przypomina, że władze Lwowa same popierały założenie kolegium jezuitów. Zarzuca im następnie utrudnianie sprawy i podburzanie pospólstwa. Wysyła delegatów mających zakończyć przeszkody i rozpocząć fundację; wzywa do współpracy pod groźbą królewskiej niełaski.

Król wzywa władze Lwowa do wykonania rozstrzygnięcia arbitrów dotyczącego fundacji kolegium jezuitów. Przypomina zgodę przedstawicieli miasta oraz własne zatwierdzenie ugody, żąda zaprzestania zwłoki i przedstawia fundację jako ozdobę miasta.

Jan Studnicki i Andrzej Zdelejzyk skarżą się na uwięzienie oraz sekwestr mimo niewygasłej trzyletniej dzierżawy dochodów Lwowa. Król nakazuje ich zwolnić, uwzględnić klęski i miejskie zwolnienie oraz utrzymać kontrakt do końca terminu.

Król poleca władzom Lwowa zachować wdowę i dzieci Andrzeja Dalczyńskiego, doktora i rajcy lwowskiego, przy umowie o wieś szpitalną Malechów. Nakazuje nie odbierać im wsi ani nie zawierać umowy z innym dzierżawcą.

Ludwika Maria zawiadamia o przeniesieniu z Sambora do Lwowa Krasińskiej, panny z jej fraucymeru, oraz Palmerowej dla bezpieczeństwa. Prosi magistrat o odpowiednie wolne pomieszczenia i wszelkie wygody potrzebne podczas pobytu.

Magistrat Krakowa dziękuje magistratowi Lwowa za podtrzymywanie życzliwych stosunków i przekazanie wiadomości. Prosi o nowe wieści przez wysłanego specjalnie posłańca i deklaruje gotowość odwzajemnienia przysługi.

Kraków prosi o uwolnienie swego mieszczanina Ciamera od ponownego pobrania donatywy we Lwowie i o odpieczętowanie jego towarów. Argumentuje, że kupiec już zapłacił w Krakowie, a uniwersały wykluczają pobieranie tej samej daniny ponownie w innym mieście. Przytacza także relację kupca o dotychczasowej praktyce i jego stratach handlowych.

Kraków twierdzi, że kupcy szkoccy używają królewskich reskryptów i pism ochronnych do naruszania miejskich praw handlowych, uchylania się od ciężarów i jurysdykcji. Opisuje sprawę kupca Rijdta [?] oraz zabranych mu towarów. Prosi Lwów o wspólne działania i przekazanie podobnych rozstrzygnięć sądowych.

Kraków dziękuje Lwowowi za wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia w sprawie konkurujących roszczeń do dóbr zmarłego Jana Nyżka [?], sługi sklepowego pani Węgrzynowiczowej. Informuje o wysłaniu przez nią pełnomocnika i prosi o sprawiedliwe rozpoznanie jej roszczeń.

Kraków przedstawia starania Akademii Krakowskiej o uznanie Jana Kantego za patrona Królestwa Polskiego, przeniesienie uroczystości i ustanowienie uroczystej oktawy. Prosi Lwów o własną petycję do papieża oraz przesłanie Krakowowi jej kopii, załączając własne wystąpienie jako wzór co do treści.

W odpowiedzi na skargę Lwowa dotyczącą wykluczania magistratu z ustalania cen Kraków opisuje własną praktykę: dwa posiedzenia rocznie z udziałem urzędu wojewodzińskiego, grodzkiego i rady miejskiej. Wyjaśnia kolejność głosów, prowadzenie księgi cen, sporządzanie odpisów i publiczne ogłaszanie taryfy. W postscriptum mówi o karaniu naruszeń, wadze chleba i próbowaniu piwa.

Magistrat Krakowa pyta, czy we Lwowie piwo mogą warzyć wyłącznie członkowie cechu, czy także inni mieszczanie na własne potrzeby i na sprzedaż. Prosi o zasady poboru czopowego oraz kopie praw lub dekretów przyznających wolność warzenia i wyszynku obywatelom, a nie cechowi. Pyta też o możliwość sprowadzania piwa z innych miejsc na potrzeby domowe.

Magistrat Krakowa otrzymał pocztą wiadomość, że w Kamieńcu w ciągu dwóch tygodni w trzech domach zmarło 27 osób. Prosi magistrat Lwowa o potwierdzenie i bliższe informacje o możliwej zarazie. Zamierza szukać sposobów powstrzymania jej szerzenia i zachęca adresatów do podobnej ostrożności.

Kraków potwierdza otrzymanie wcześniejszego pisma Lwowa w innej, częściowo nieodczytanej sprawie. Następnie pyta o pogłoskę o dwóch nagłych zgonach na przedmieściu lwowskim i objawach zarazy u innych osób. Żąda szczerych informacji i zabezpieczenia przed przybyszami, aby zachować zdrowie mieszkańców, wiarygodność miejskich świadectw oraz handel ze Śląskiem.

Magistrat Krakowa zawiadamia o wieściach z Węgier o silnej zarazie za Cisą i Myszkolcem [?]. Prosi Lwów o rozesłanie listów do miast pogranicznych, kontrolę paszportów i świadectw przybyszów oraz zalecenie wart i zapór na drogach.

Kraków ostrzega, że zaraza na Węgrzech przybliża się do polskiej granicy i według świeżych wiadomości wystąpiła w miastach Orawy. Niepokój budzi przemieszczanie się Węgrów, polskich robotników z winnic, rzemieślników i dezerterów. Magistrat podaje też, że w Białym Dunajcu w dwóch domach zmarło osiem osób po przybyciu kopacza, ale od pięciu tygodni nie odnotowano tam dalszych zgonów. Zaleca Lwowowi ostrożność i ostrzeżenie miast przygranicznych.

Kraków powołuje się na pogłoskę o pojawieniu się zarazy na pograniczu tureckim, w miejscowości o niepewnie odczytanej nazwie. Prosi Lwów o rzetelną wiadomość. Zapowiada dla bezpieczeństwa kontrolę osób przybywających lub przechodzących z tamtej strony i wymaganie autentycznego paszportu potwierdzającego pochodzenie ze zdrowej okolicy.

Kraków dziękuje za życzenia świąteczne i noworoczne oraz odpowiada w sprawie tymfów wrocławskich. Informuje o stosowaniu uniwersału podskarbiego wielkiego koronnego, według którego tymf ma kurs dwóch szóstaków polskich, zatwierdzony dekretem Trybunału Koronnego. Zapowiada dołączenie odpisu odpowiedniego punktu.

Kraków dziękuje magistratowi Lwowa za list z 8 sierpnia, przekazujący wiadomości o zaraźliwych chorobach na Podolu, Ukrainie, w Kamieńcu Podolskim i Żółkwi oraz o przedsięwziętych środkach ostrożności. Prosi o dalsze wiadomości i deklaruje zwrot kosztów transportu listów.

Magistrat Krakowa wysyła swojego obywatela po dokładne wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu. Prosi Lwów o poinformowanie wysłannika, zatrzymywanie podróżnych i kupców ze stron dotkniętych zarazą, sprawdzanie paszportów oraz świadectw zdrowego pochodzenia podróżnych i towarów. Żąda uwierzytelnienia dobrego pochodzenia dokumentów urzędowym podpisem i pieczęcią miasta przed dopuszczeniem dalszego przejazdu.

Kraków dowiedział się, że Lwów wysłał dwóch cyrulików w okolice Tarnopola w celu sprawdzenia doniesień o zaraźliwych chorobach. Prosi o ich relację, aby móc zawczasu podjąć środki ostrożności. Sam nadawca wyraża nadzieję, że pogłoska się nie potwierdzi.

Rektor Biegaczewicz wysyła magistratowi Lwowa profesora Podhajeckiego jako kandydata na syndyka, w odpowiedzi na prośbę miasta. Poleca jego kwalifikacje i oczekuje odpowiedniego traktowania oraz wynagrodzenia.

Rektor dziękuje magistratowi za życzenia. Kandydat Belli powinien jeszcze doskonalić wykształcenie; rektor wolałby wysłać inną osobę, ale zgodzi się, jeżeli miasto podtrzyma wybór. Chwali utrzymywanie szkoły akademickiej.

Wielopolski prosi władze Lwowa o pomoc w rozliczeniu należności Wacława Woyzika [?]. Zapłata ma nastąpić proporcjonalnie, pod warunkiem rzeczywistego podpisu i należytego rachunku, bez przewlekłej egzekucji.

Wielopolski nakazuje znieść wcześniejszy zakaz wydawania towarów kupców z Koszyc i Preszowa. Uzasadnia zmianę stratami skarbu koronnego i ograniczeniem handlu.

Wojciechowski odpowiada magistratowi: Czechucki, korzystający z fundacji Altembekowskiej, wyjechał przed wakacjami poprzedniego roku na kondycję do Lubienieckich. Wiadomość uzyskano od seniora Bursy Jeruzalem.

Wolski sprzeciwia się naruszaniu przywilejów Lwowa podczas nieobecności monarchy. Aprobuje protest miasta i odwołanie do przyszłego sejmu; obiecuje obronę jego praw oraz autorytetu kancelarii.