Katalog źródeł

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zwalnia Lwów oraz jego mieszkańców ze wszelkich podatków i poborów na okres ośmiu lat. Zaoszczędzone środki miasto zobowiązane jest przeznaczyć na naprawę i wzmocnienie murów, wałów oraz fos w obliczu zagrożenia tatarskiego i tureckiego.

Urząd Śniatyna poświadcza zeznanie woźnego o publicznym ogłoszeniu potwierdzenia przez króla lwowskiego prawa składu na sejmie piotrkowskim. Ostrzega przed omijaniem miasta składowego i szukaniem innej drogi. Przewiduje zatrzymanie kupca wraz z wołami i innymi towarami. Zeznanie wpisano do akt i potwierdzono pieczęcią; nie jest to relacja o dokonanym zajęciu towarów.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan Kocierzyński z żoną Magdaleną zastawili swój dziedziczny dział we wsi Soroki Janowi Łancy za kwotę pięćdziesięciu grzywien. Akt określa warunki posiadania dóbr, zamieszkania we dworze oraz zasady i terminy wykupu zastawionego majątku.

Na wniosek Krzysztofa, szklarza i mieszczanina lwowskiego działającego jako pełnomocnik rajców i pospólstwa Lwowa, odnotowano zeznanie woźnego o ogłoszeniu kupcom przyjezdnym rozkazu podstarościego. Ogłoszenie powołuje mandat królewski, konstytucję koronną i uniwersał dotyczące lwowskiego handlu. Zabrania kupowania towarów i wołów z pominięciem przepisów oraz omijania zwykłej drogi lwowskiej, pod groźbą konfiskaty dóbr po połowie na rzecz króla i Lwowa.

Papież Sykstus IV zleca archidiakonowi i kanonikowi przemyskiemu Mikołajowi Bylinie zbadanie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między kapitułą lwowską a Elżbietą z Gołogór o zajęcie wsi Wicyn. Mimo upływu terminu apelacji nakazuje sędziom wysłuchanie stron i przymuszenie świadków pod cenzurami kościelnymi bez możliwości dalszego odwołania.

Magistrat Starej Soli prosi prezydenta Lwowa o przysłanie kata do wykonania wyroku na niewymienionym z nazwiska skazanym. Jako poręczyciela pozostawia we Lwowie Piotra Staromiejskiego, dawnego burmistrza, do czasu powrotu kata. Zapewnia o zapłacie, bezpieczeństwie i zdrowiu mieszkańców Starej Soli oraz rosyjskich posterunków wojskowych. Planowany przyjazd ma nastąpić w czwartek, wykonanie wyroku w sobotę, a powrót na święta; list nie potwierdza realizacji tych zamiarów.

Sędzia Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan z Zimnej Wody uznał dług wobec Jerzego, syna zmarłego Fryderyka, i zapisał mu pod zastaw połowę wsi Zimna Woda wraz z młynem i karczmą na okres sześciu lat. Dokument ustala warunki użytkowania posiadłości, termin i zasady zwrotu sumy pieniężnej oraz obowiązek obrony praw wierzyciela do zastawionych dóbr.

Rajcy miasta Stryja poświadczają odebranie uniwersału królewskiego oraz zawiadomienia ze Lwowa dotyczącego donatywy sejmowej, z której na ich miasto przypadło dwieście złotych. Potwierdzają również, że obwieścili mieszkańcom nakaz uiszczenia podatku z terminem odesłania do Lwowa na 15 maja 1629 roku.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przedłuża mieszkańcom Lwowa wolność od podatków królewskich o dodatkowe dwa lata ponad uprzednio nadane osiem lat. Przywilej ten został przyznany w uznaniu ciężarów i nakładów ponoszonych przez miasto na naprawę i wznoszenie murów, wałów oraz fos obronnych.

Rajcy miasta Chełma zawiadamiają władze Lwowa o doręczeniu przez gońca uniwersału skarbowego dotyczącego donatywy oraz o wypłaceniu mu należnego wynagrodzenia. Mimo ubóstwa miejscowej ludności i braku zamożnych kupców deklarują wolę podporządkowania się nakazom królewskim.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.

Burmistrz i rajcy Jaworowa proszą rajców Lwowa o przesłanie orzeczenia w sprawie apelacyjnej między Grzegorzem Bobolowicem [grafia nazwiska niepewna], powodem, a Markiem Woskobujnikiem, bednarzem, pozwanym — jeśli sprawa została już rozstrzygnięta.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowski poświadczają, że mieszczanin lwowski Mikołaj, syn niegdyś Karnasza, pokwitował wojskiego trembowelskiego Jana Jurę z Malechowa i Ostrowa z całkowitej spłaty długów. Wszelkie dotychczasowe wpisy i roszczenia ciążące na dobrach Malechów i Ostrów zostały prawomocnie skasowane.

Burmistrz i rajcy Jaworowa poświadczają otrzymanie od władz Lwowa królewskiego uniwersału z Warszawy, datowanego 20 marca 1629, nakazującego przekazanie miejscowej kwoty odczytanej roboczo jako 500 złotych na donatywę. Suma ogólna uchwalona przez sejm dla miast koronnych wynosi 100 tysięcy złotych. Dokument nie poświadcza dokonania wpłaty.

Wojewoda ruski Jan Odrowąż na zjeździe generalnym we Lwowie, rozpatrując skargę mieszczan i kupców lwowskich, zabrania bezprawnego zatrzymywania i zajmowania na drogach Rusi i Podola bydła zakupionego na dorocznych jarmarkach i opatrzonego ich znakami. Dokument nakazuje urzędnikom i mieszkańcom miast bezwzględne przestrzeganie zakazu aresztowania pędzonych stad pod rygorem surowych kar królewskich.

Władze Jazłowca poświadczają skargi kupców wschodnich na ciężary narzucane przez lwowskich tłumaczy. Według kupców opłaty wykraczają poza wpisane do rejestru cła, a kontrola jest powtarzana. Magistrat Jazłowca prosi władze Lwowa o powstrzymanie nadużyć, argumentując, że szkodzą również samemu miastu, i potwierdza pismo pieczęcią oraz podpisami.

Wojewoda sandomierski i starosta lwowski Spytko z Jarosławia, działając z mandatu króla Kazimierza Jagiellończyka, rozpatruje sprawę sądową między Elżbietą a arcybiskupem lwowskim Janem dotyczącą dóbr Wiciń.

W aktach sądu ławniczego Jarosławia zapisano relację woźnego o ogłoszeniu na czterech narożach rynku nakazu przyprowadzania towarów przez zwykłe drogi do Lwowa i respektowania prawa składu. Nakaz ogłoszono w czasie jarmarku na żądanie władz Lwowa, z upoważnienia stanów koronnych i Mikołaja Herburta z Fulsztyna. Przewiduje on zatrzymanie osób obchodzących prawo i zajęcie ich towarów.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że Grzegorz wraz z rodziną sprzedał Janowi Weyszhannesowi, lwowskiemu mieszczaninowi i ławnikowi, dziedziczne sołectwo w podmiejskiej wsi Goldberg. Sprzedaż nastąpiła za zgodą rady miejskiej z pełnym zrzeczeniem się praw przez zbywców.

Burmistrz i rajcy Jarosławia proszą radę Lwowa o ogłoszenie kupcom, że nadchodzący jarmark jarosławski odbędzie się w zwykłym czasie. Powołują się na wolę i powagę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz swojej dobrodziejki i zachęcają do przyjazdu z towarami bez obaw o działania nieprzyjacielskie. Jest to zapewnienie i zaproszenie nadawców, nie potwierdzenie przebiegu jarmarku.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ziem ruskich i podolskich, a zwłaszcza staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza, aresztowanie kupców i konfiskatę towarów przewożonych z ominięciem przymusu lwowskiego prawa składu. Dokument przyznaje mieszczanom lwowskim uprawnienia do zatrzymywania winnych celem ochrony przywilejów miejskich i dochodów skarbu królewskiego.

Władze Jarosławia odpowiadają na pismo lwowskie dotyczące frekwencji kupców na jarmarku. Informują, że tego dnia poleciły woźnemu ogłosić podczas targu zaproszenie do bezpiecznego przyjazdu, bez obawy o nadzwyczajne wymuszenia. Powołują się na obiecaną ochronę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz składają życzenia noworoczne.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zwalnia mieszkańców Lwowa na sześć lat od wszelkich podatków, kontrybucji i opłat w uznaniu trudów i wydatków poniesionych na wznoszenie miejskich murów oraz fos obronnych. Równocześnie nakazuje poborcom podatkowym bezwzględne respektowanie nadanego immunitetu.

Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wysokiego poświadczają dokonanie wieczystego podziału dóbr m.in. w Sichowie i Żyrawce między rodzonymi siostrami Katarzyną i Zofią, dziedziczkami z Zubrzy. Ugoda reguluje podział łanów, kmieci, młynów, stawów oraz karczem.

Piotr Abramowicz informuje Stanisława Suskiego, że z powodu braku ryb w sadzawkach nie jest w stanie zrealizować jego prośby. Radzi podstarościemu poszukać zaopatrzenia gdzie indziej, gdyż wszelkie dostępne zasoby muszą zaspokoić potrzeby księcia.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wyszebic poświadczają, że Zofia, córka Jana Zubrskiego i żona Jana Knata, sprzedała swoją dziedziczną część w Zubrzy oraz połowę wsi Sychów Janowi, wójtowi z Sokolnik, za kwotę 250 grzywien. Zbywczyni zrezygnowała z wszelkich praw do tych dóbr, dopuściła nabywcę do wwiązania i zobowiązała się do obrony prawnej transakcji.

Projekt warunków dla sumy11500 na potrzeby miasta:8procent prowizji do wygaśnięcia dzierżawy Brzuchowic i Zamarstynowa, dalsza posesja tych dóbr jako zabezpieczenie połączonej sumy35500, możliwość dodania folwarku, spłata w tej samej naturze pieniądza.

Benedykt Augustynowicz wstawia się u prezydenta Lwowa za dzierżawcą sadu Szymonem Porzyckim. Prosi o sprawiedliwość i zadośćuczynienie w sporze z dawnym konkurentem o dzierżawę, który dopuścił się kradzieży owoców.

Benedykt Augustynowicz potwierdza odbiór listu od prezydenta Lwowa Iłaszewicza i dziękuje za pamięć. Informuje, że decyzję przekaże ustnie wysłany przez niego posłaniec konny, który powinien przybyć szybciej niż pieszy posłaniec adresata.

Prośba o wniesienie pisemnego podania dotyczącego pogorzeliska Zamarstynowa pod obrady rady miejskiej. Autor nalega na szybkie załatwienie z powodu innych interesów.

Autor odpowiada na żądanie zapłaty, powołuje się na wcześniejszą uchwałę i wysyła Łagockiego. Uzasadnia trudności szkodami w dobrach po obozowaniu Duńców i kolejnych przemarszach; choroba uniemożliwia mu udział w posiedzeniu.

Arcybiskup lwowski Jan Wątróbka ze Strzelec zatwierdza zobowiązanie kapituły katedralnej we Lwowie do odprawiania wieczystych mszy i nabożeństw w każde Suche Dni za duszę Pawła Jurkowskiego z Czartorii. Zobowiązanie to podjęto w zamian za 150 grzywien wypłaconych przez wykonawcę testamentu, kasztelana i starostę sandomierskiego Rafała z Jarosławia.

Nadawca relacjonuje postępowanie przed Rotą w sprawie szpitala św. Łazarza. Po uzyskaniu absolucji przy pomocy breve rozstrzygano, komu przysługuje zarząd szpitalem. Wskazuje na przeora i starszych braci oraz decyzję z15maja. Liczy na zwycięstwo, ale nadal zabiega o zakończenie sprawy i wspomina wydatki procesowe.

Arcybiskup lwowski Jan Wątróbka potwierdza nadanie króla Kazimierza IV Jagiellończyka dotyczące młyna nad rzeką Pełtwią na rzecz mansjonarzy kaplicy św. Katarzyny we Lwowie. Dokument zawiera formułę notarialną oraz późniejsze adnotacje archiwalne i wizytacyjne z XVII i XVIII wieku.

Aloy dziękuje za postne wiktuały i zachęca adresatów do zgłaszania próśb, które pozwoliłyby mu się odwdzięczyć.

Aloy nie mógł osobiście pomóc wysłannikowi we Warszawie, gdyż przebywał w Dreźnie. Zapewnia jednak, że polecił magistrat nienazwanemu dygnitarzowi, który przyjął postny dar. Doręczenie daru nie jest opisane szczegółowo.

Potwierdzenie otrzymania postnego podarunku i prośba o wskazanie okazji do wyświadczenia przysługi magistratowi.

Dokument sądu lwowskiego poświadcza, że Prokop Karawa uznał dług w wysokości 90 grzywien wobec Mikołaja ze Żmigrodu, starosty przemyskiego. W ramach zabezpieczenia spłaty Karawa zastawił i scedował na wierzyciela połowę swojej wsi Malechów wraz z przynależnościami.

Alberti zapewnia wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o rychłym skierowaniu prośby do króla w celu uzyskania pożądanego listu i niezwłocznym odesłaniu go adresatowi. Przesyła także uszanowanie wojewodzinie oraz prosi o doręczenie załącznika wskazanemu odbiorcy.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Judychim z Wysokiego poświadczają wpis z 1473 roku, na mocy którego Elżbieta z Gołogór zastawiła arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka swoją wieś Wiciń za sumę 600 grzywien. Zastawczyni zobowiązała się do obrony arcybiskupa przed wszelkimi roszczeniami prawnymi oraz do pokrycia ewentualnych szkód.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają dokonany w 1473 roku zapis zastawny wsi Wicyn, którą Elżbieta z Gołogór oddała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka w zamian za dług w wysokości 600 grzywien.

Autor informuje, że interweniował zgodnie z poleceniem chorążego w sprawie arendarza magierowskiego i jego teścia. Mowa o zaspokojeniu roszczenia, zobowiązaniach wpisanych do ksiąg w Jarosławiu i kwicie odbioru pieniędzy podpisanym przez królową. W drugiej części przekazuje wiadomości o wojsku szwedzkim, moskiewskim i wyjeździe króla na Litwę; są to doniesienia epistolarne.

Anikini kwestionuje grzywny nałożone przez Lorendowicza na Szmuklerza i drugiego oskarżonego w sprawie rzekomej ciąży córki pierwszego z kuzynem. Twierdzi, że relacja ciężarnej wskazuje innego mężczyznę, i prosi wojewodę o złagodzenie postępowania. Wyjaśnia, że powstrzymał zainteresowanych przed natychmiastowym odwołaniem się do adresata.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala burmistrzowi i rajcom lwowskim na pobieranie cyzy od mieszkańców miasta na poczet prac budowlanych przy miejskich fosach i przedmurzach. Nakazuje poborcy Janowi Krownickiemu dopuszczenie władz miejskich do tych wpływów, kwitując ich zarazem z pobranego podatku.

Antici otrzymał listy magistratu przez jego wysłannika, który przybył do Rzymu 15 listopada. Zapewnia o dalszej pomocy w obronie praw publicznych i zapowiada wspólną naradę z wysłannikiem oraz Stefanonim nad środkami prowadzącymi do pomyślnego zakończenia sprawy.

Po przeczytaniu urzędowej deklaracji arcybiskupa Antici zaleca ugodę. Twierdzi, że zamierzone przeniesienie obrazu Matki Bożej z kaplicy ma pozostawić prawa patronatu, fundacje i nabożeństwa nienaruszone, a dalszy proces może narazić magistrat na przegraną, ujmę i koszty. Proponuje mediację duchownego uczonego i przyjaznego obu stronom.

Antici zapewnia o zaangażowaniu w sprawy adresatów i uzyskaniu zakazu Świętej Kongregacji Soboru. Prosi o pełnomocnictwo wystawione na siebie, z prawem ustanowienia Franciszka Stefanoniego lub innego zastępcy, oraz o środki na koszty. Oświadcza, że nie zabiega o własne honorarium.

Autor otrzymał dwa listy, dokumenty oraz przekaz z Warszawy mniejszy od zapowiedzianego: 54 dukaty, odpowiadające 27 dukatom węgierskim, zamiast 30. Przekazuje sprawę Stefanoniemu, do którego należy kierować dalszą korespondencję. Wyjaśnia, że kapituła może poprzeć arcybiskupa, oraz wspomina pismo informacyjne złożone do Kongregacji.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk, rekompensując Lwowowi podatki pobrane mimo wcześniejszego zwolnienia, przekazuje miastu dwa kolejne szosy z przeznaczeniem na jego odbudowę. Władca kwituje mieszczan z tych opłat i nakazuje urzędnikom, by nie przeszkadzali im w ich poborze.