Katalog źródeł

Ratno otrzymało od lwowskiego posłańca uniwersał królewski nakazujący przekazanie donatywy do Lwowa na 15 października. Autorzy podają, że uniwersał dotarł właśnie tego dnia, a oni natychmiast, pracując dzień i noc, wysłali świadczenie przez swojego sąsiada. Proszą o przychylne przyjęcie i potwierdzenie odbioru; tłumaczą opóźnienie późnym doręczeniem uniwersału, a nie niedbalstwem.

Burmistrz i rajcy Rohatyna poświadczają otrzymanie królewskiego uniwersału przekazanego przez rajców Lwowa w sprawie donatywy. Zachowany krótki fragment o pieniądzach i ich odesłaniu jest trudny w odczycie; nie ustalono pewnie kwoty ani etapu płatności.

Magistrat Rohatyna wysyła przedstawicieli na sejm do Krakowa, prosząc Wojciecha Zimnickiego o wsparcie potwierdzenia dawnych przywilejów oraz zwolnienia z myt w Koronie. Dopuszcza ograniczenie zasięgu ulgi, gdyby zwolnienie ogólne okazało się niemożliwe. Obiecuje wynagrodzenie pracy i zwrot kosztów.

Magistrat potwierdza odbiór wezwania do donatywy uchwalonej w Toruniu i prosi Lwów o interwencję w celu zwolnienia Rohatyna. Argumentuje zanikiem kupiectwa: retorycznie pyta o choćby jednego wołu sprzedanego w Jarosławiu, postaw sukna czy worek pieprzu; pieprzu miał przywieźć drobny kramarz ledwo jeden kamień. Wskazuje też na ciężary spowodowane przez wojsko.

Burmistrzowie i rada Świecia skarżą się na niemal codzienne przemarsze żołnierzy i zapowiedziane nadejście dragonii liczącej 90 koni, idącej z Węgier na zimowe utrzymanie na rozkaz wojewody inowrocławskiego. Powołują się na wiadomość dzierżawcy oraz wcześniejsze świadczenie, którego czasownik pozostaje nieodczytany. Proszą Jana Jabłonowskiego o pomoc wobec grożącej ruiny miasta i niedostatku mieszkańców.

Świecie ponawia skargę na żołnierzy i podaje straty miasta na pięćset złotych, a prezydenta na 58 złotych 20 groszy w zabranych fantach. Prosi Jana Jabłonowskiego o doprowadzenie do rozpatrzenia i potrącenia strat przy płaceniu wojsku na generalnej komisji lwowskiej. Osobno prosi o kwit pozwalający otrzymać drewno z puszczy starostwa świeckiego na most zagrożony zniszczeniem przez lody po ciężkiej zimie; dzierżawca nie przyjmuje wcześniejszych kwitów.

Władze Świecia proszą swego starostę o ochronę przed wojskową egzekucją świadczeń, zależną także od decyzji dzierżawcy. Zapewniają, że wcześniej korzystały z jego osłony, przepraszają za bliżej nieokreślone przewinienie i wysyłają przedstawicieli, którzy mają wyjaśnić wydatki, trudności oraz szkody związane z tamami, głowami i brzegami Wisły.

Na wniosek Krzysztofa, szklarza i mieszczanina lwowskiego działającego jako pełnomocnik rajców i pospólstwa Lwowa, odnotowano zeznanie woźnego o ogłoszeniu kupcom przyjezdnym rozkazu podstarościego. Ogłoszenie powołuje mandat królewski, konstytucję koronną i uniwersał dotyczące lwowskiego handlu. Zabrania kupowania towarów i wołów z pominięciem przepisów oraz omijania zwykłej drogi lwowskiej, pod groźbą konfiskaty dóbr po połowie na rzecz króla i Lwowa.

Magistrat Starej Soli prosi prezydenta Lwowa o przysłanie kata do wykonania wyroku na niewymienionym z nazwiska skazanym. Jako poręczyciela pozostawia we Lwowie Piotra Staromiejskiego, dawnego burmistrza, do czasu powrotu kata. Zapewnia o zapłacie, bezpieczeństwie i zdrowiu mieszkańców Starej Soli oraz rosyjskich posterunków wojskowych. Planowany przyjazd ma nastąpić w czwartek, wykonanie wyroku w sobotę, a powrót na święta; list nie potwierdza realizacji tych zamiarów.

Rajcy Chełma potwierdzają odbiór uniwersału skarbowego dotyczącego donatywy i deklarują posłuszeństwo królowi mimo małych dochodów. Podkreślają, że przesyłkę doręczono dopiero10 października; dają posłańcowi pisemne poświadczenie. Uszkodzony fragment dotyczący terminu i rygorów pozostaje niepewny.

Burmistrz i rajcy Jaworowa proszą rajców Lwowa o przesłanie orzeczenia w sprawie apelacyjnej między Grzegorzem Bobolowicem [grafia nazwiska niepewna], powodem, a Markiem Woskobujnikiem, bednarzem, pozwanym — jeśli sprawa została już rozstrzygnięta.

Burmistrz i rajcy Jaworowa poświadczają otrzymanie od władz Lwowa królewskiego uniwersału z Warszawy, datowanego 20 marca 1629, nakazującego przekazanie miejscowej kwoty odczytanej roboczo jako 500 złotych na donatywę. Suma ogólna uchwalona przez sejm dla miast koronnych wynosi 100 tysięcy złotych. Dokument nie poświadcza dokonania wpłaty.

Władze Jazłowca poświadczają skargi kupców wschodnich na ciężary narzucane przez lwowskich tłumaczy. Według kupców opłaty wykraczają poza wpisane do rejestru cła, a kontrola jest powtarzana. Magistrat Jazłowca prosi władze Lwowa o powstrzymanie nadużyć, argumentując, że szkodzą również samemu miastu, i potwierdza pismo pieczęcią oraz podpisami.

W aktach sądu ławniczego Jarosławia zapisano relację woźnego o ogłoszeniu na czterech narożach rynku nakazu przyprowadzania towarów przez zwykłe drogi do Lwowa i respektowania prawa składu. Nakaz ogłoszono w czasie jarmarku na żądanie władz Lwowa, z upoważnienia stanów koronnych i Mikołaja Herburta z Fulsztyna. Przewiduje on zatrzymanie osób obchodzących prawo i zajęcie ich towarów.

Burmistrz i rajcy Jarosławia proszą radę Lwowa o ogłoszenie kupcom, że nadchodzący jarmark jarosławski odbędzie się w zwykłym czasie. Powołują się na wolę i powagę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz swojej dobrodziejki i zachęcają do przyjazdu z towarami bez obaw o działania nieprzyjacielskie. Jest to zapewnienie i zaproszenie nadawców, nie potwierdzenie przebiegu jarmarku.

Władze Jarosławia odpowiadają na pismo lwowskie dotyczące frekwencji kupców na jarmarku. Informują, że tego dnia poleciły woźnemu ogłosić podczas targu zaproszenie do bezpiecznego przyjazdu, bez obawy o nadzwyczajne wymuszenia. Powołują się na obiecaną ochronę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz składają życzenia noworoczne.

Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

Aloy dziękuje za postne wiktuały i zachęca adresatów do zgłaszania próśb, które pozwoliłyby mu się odwdzięczyć.

Aloy nie mógł osobiście pomóc wysłannikowi we Warszawie, gdyż przebywał w Dreźnie. Zapewnia jednak, że polecił magistrat nienazwanemu dygnitarzowi, który przyjął postny dar. Doręczenie daru nie jest opisane szczegółowo.

Potwierdzenie otrzymania postnego podarunku i prośba o wskazanie okazji do wyświadczenia przysługi magistratowi.

Autor donosi o zakończeniu sejmu w dzień św. Marii Magdaleny i o załatwieniu części spraw miejskich. Wspomina 5000 florenów w nie w pełni odczytanej klauzuli i prosi o zadłużenie miasta na 6000 florenów. Sprawa ormiańska pozostaje do osądzenia. Dalsza część dotyczy troski o żonę, żniw, służby, kupna mięsa i sprzedaży zboża.

Autor składa życzenia świąteczne i noworoczne. Pisze o przedłużającym się pobycie przy królu w Ukrainie, po czym omawia nie w pełni czytelne sprawy arend i pieniędzy miasta oraz zastępstwo w obowiązkach burmistrzowskich.

Autor skarży się na nierozliczenie wydatków poniesionych dla miasta i na postępowanie magistratu. Żąda zwrotu 420 florenów oraz pozostałych należności, odnosi się do dekretu i terminu 20 sierpnia, a na końcu pisze o zdrowiu i ograniczeniu dalszych podróży.

Autor zapomniał zabrać potrzebnych dokumentów. Prosi kolegę rajcę o pomoc w uzyskaniu i szybkim przesłaniu papierów dotyczących sprawy Campianowskiej, umowy z Szellami [?] oraz pozwów związanych ze sprawą Łaknowiców [?]. Pisze poufnie, deklarując brak zaufania do innych osób.

Baranowski zapewnia władze Lwowa, że dopuszczenie urzędu grodzkiego do sprawy Żyda nie miało uszczuplać ich praw. Wyjaśnia je nieobecnością wojewody ruskiego, któremu podlegało sądzenie Żydów. Ze względu na zaawansowanie postępowania poleca wspólne ukończenie sprawy, jednocześnie wskazując królewskie napomnienie, by urząd grodzki nie nadużywał dopuszczenia do niej.

Baranowski donosi, że starał się o królewskie zatwierdzenie przesłanego przez Lwów testamentu, lecz król odmówił, obawiając się oszukańczych zapisów mogących krzywdzić jego prawo do kaduków. Pisarz wskazuje zarazem na wcześniejsze nadanie określonego kaduka Lwowowi na budowę szkoły i przypomina, że zabiegał o nie po otrzymaniu pisma arcybiskupa oraz próśb. Szczegóły wcześniejszego wnioskodawcy i jedna klauzula pozostają niepewne.

Autor zwraca się do władz Lwowa o pomoc w sporze dotyczącym jego przeciwnika i postępowania sądowego. Wspomina o składaniu pism, niewykonaniu wcześniejszego zobowiązania i odpowiedzi strony przeciwnej; zapowiada dalsze kroki, jeśli nie uzyska zadośćuczynienia. Dokładny przedmiot roszczenia i osoby sporu wymagają ponownego odczytu. Streszczenie to oddaje tylko wyraźnie uchwytny kierunek pisma, nie dowodzi zasadności skargi.

Markiz de Béthune poświadcza, że Jerzy Livault jest bratem zmarłego kapitana Klaudiusza, i prosi Lwów o wydanie mu całego spadku, gdziekolwiek się znajduje. List nie potwierdza wykonania tej prośby.

Rektor Biegaczewicz wysyła magistratowi Lwowa profesora Podhajeckiego jako kandydata na syndyka, w odpowiedzi na prośbę miasta. Poleca jego kwalifikacje i oczekuje odpowiedniego traktowania oraz wynagrodzenia.

Brzeski odpowiada na obawę zatrzymywania kupców lwowskich w związku ze sprawą Kamieńca. Zapewnia o bezpieczeństwie lwowian; wymaga zwyczajowego zgłoszenia się w mieście. Wspomina przyszły dekret królewski.

Dziękuje za życzenia noworoczne i dar. W dopisku popiera prośbę Łukaszewskiego [?] o pozostawienie go przy syndykaturze miasta Lwowa.

Dziękuje za ryby i pudełko śliwek. Zaznacza, że nie otrzymał pewnego zwyczajowego składnika daru, zapewne wskutek pomyłki wysłannika. Obiecuje przysługi.

Bojm opisuje trudności z opuszczeniem Jarosławia, żądania Horna i uzyskanie eskorty 25 ludzi. Zamierza jechać do Rzeszowa po rozstrzygnięcie Stenbocka; wspomina oczekiwanie oddziału w Stryju.

Bojm przekazuje uzyskane od podłowczego królewskiego wiadomości o szwedzkich dowódcach i ich ruchach. Zapowiada dalsze starania oraz informowanie Lwowa.

Bojm informuje o zatrzymaniu posłańca z pieniędzmi przez Horna i wysłaniu Andryńskiego do Stenbocka. Pozostaje z Bernatowiczem, oczekując zwrotu; dołącza informację o kopiach korespondencji.

Boczkowski omawia dekret w sporze Lwowa z panem Szymonem, granice miasta i grunty królewskie koło Zubrzy. Przywołuje właściwość sądu oraz wcześniejsze rozgraniczenia. Znaczna część argumentacji prawnej pozostaje nieodczytana.

Autor kwestionuje podstawę dodatkowych roszczeń Cecylii i dziękuje za zamiar wyłożenia1200zł. Dodaje fragmentarycznie odczytane wiadomości o marszałku poselskim i posłach w Warszawie.

Białobrzeski przesyła uniwersały i odsyła do Czatkowskiego w sprawie dalszych wyjaśnień. Wyznaje, że wskutek podjętych zabiegów znalazł się w niełasce.

Jordan prosi burmistrza o pojmanie cieśli, który miał opuścić umówioną pracę i nie dotrzymać kontraktu. Ma zostać osadzony w ratuszu na żądanie skarżącego duchownego; list nie potwierdza wykonania polecenia.

Burmistrz dziękuje za pomoc Aleksandrowi Złotkiewiczowi, zapowiada pełnomocnictwo i pokrycie kosztów przez ławnika Łukasza. Prosi o wydanie rzeczy z depozytu i przesyła ich spis.

Autor poleca burmistrzowi sprawę Kazimierza Paprockiego, starszego cechu siodlarzy i rymarzy lubelskich, oskarżonego o zniewagę siodlarzy lwowskich. Prosi o sprawiedliwe rozpoznanie oraz naprawienie krzywdy.

Prymas obiecuje interwencję u jezuitów, nuncjusza i biskupów w sprawie uczniów zakłócających pokój. Wyjaśnia ograniczenia własnej jurysdykcji i prosi Lwów o wysłanie przedstawiciela na konwokację.

Prymas radzi szukać ochrony praw Lwowa na nadchodzącej elekcji. Wspomina bezskuteczne starania posłów województwa ruskiego oraz ostrzega, że protestacja rozdrażnia jego obywateli.

Burmistrz zaprasza rajców na drugą po południu do ratusza, aby zgodnie ze zwyczajem pojednać się przed spowiedzią wielkanocną. Przeprasza za ewentualne urazy i przekazuje list podczaszego koronnego.

Burmistrz zwołuje naradę: wizyty u dostojników, relacja ablegata z Warszawy, roszczenia Augustynowicza, komisja skarbowa, wybory, podatki i kolekta dla zniszczonego kościoła oraz kolegium w Królewcu.

Zaproszenie na naradę obejmuje Boże Ciało, komisję i sejm warszawski, miejskie finanse, kontrakt na Skniłówek, postrzelenie czeladzi przez podoficera, zalegające sądy oraz sprawy jezuitów i kamienicy.

Wessel z Kozienic dziękuje za życzenia noworoczne. Życzy pomyślności całemu miastu, a szczególnie członkom magistratu.

Wessel dziękuje magistratowi za życzenia noworoczne, odwzajemnia je całemu miastu i zapewnia o stałej przychylności.

Wessel potwierdza przyjmowanie dobrych tynfów wrocławskich po dwa szóstaki. Rozpoznanie jakości pozostawia sprzedającym i kupującym; zakazał dalszego wydawania tabliczek służących ich rozróżnianiu.

Wessel chwali czujność Lwowa wobec złej monety, krytykuje starostów pogranicznych i nakazuje nadzór nad obiegiem. Znaleziony stempel do małych główek ma pomóc wykryć wytwórcę.