Katalog źródeł

Biskup i kanclerz Andrzej Stanisław Załuski informuje władze Lwowa o swoich interwencjach przeciwko bezprawnym jurysdykcjom tworzonym przez rządców pałaców szlacheckich oraz nakazie powstrzymania nienależnych pozwów w sądzie grodzkim. Odnosi się także do kwestii dekretu Trybunału Radomskiego o kondescensji, radząc zasięgnięcie opinii prawników i zjednanie sobie komisarzy.

Król Zygmunt II August surowo nakazuje burmistrzowi i rajcom lwowskim przestrzeganie godzin zamykania bram miejskich pod groźbą kar, zakazując ich otwierania nocą z wyjątkiem wyższej konieczności oraz zapowiadając ukaranie każdego, w tym szlachty, kto wymuszałby wstęp do miasta.

Biskup warmiński i kanclerz Andrzej Chryzostom Załuski przesyła z Torunia wojewodzie ruskiemu noworoczne powinszowania. Donosi także o przybyciu biskupa i wojewody chełmińskich na audiencję u króla oraz o wspólnym obiedzie na dworze monarszym.

Andrzej Chryzostom Załuski składa wojewodzie ruskiemu powinszowania rodzinne i wyraża nadzieję na rychłe spotkanie podczas zbliżającego się sejmu. Odnosi się także z niepokojem do zerwania zgody litewskiej, zapowiadając modlitwy w intencji pomyślności ojczyzny.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski uskarża się na bezprawne wyznaczenie zimowych leż dla wojsk skonfederowanych w jego rezydencji oraz obojętność władz. Przytacza również warszawskie kazanie nawołujące do zdecydowanego, siłowego stłumienia buntu żołnierskiego na wzór litewski.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski donosi wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o zerwaniu sejmiku generalnego Prus Królewskich w Malborku, do czego doprowadziły wzajemne animozje i spory o laskę marszałkowską. Wspomina również o napięciach towarzyszących kwestiom komisarzy do hiberny oraz indygenatu.

Biskup łucki Andrzej Chryzostom Załuski dziękuje wojewodzie wołyńskiemu za korespondencję oraz donosi o pilnej naradzie z kardynałem Michałem Stefanem Radziejowskim. Rozmowy dotyczyły zabezpieczenia dóbr diecezjalnych na Podlasiu i Mazowszu przed spodziewanym przemarszem litewskich związkowców.

Andrzej Chryzostom Załuski donosi wojewodzie wołyńskiemu o obradach senatorów i podejmowanych środkach zaradczych przeciwko poczynaniom wojskowych związkowych. Wyraża także ubolewanie nad losem ubogiej ludności swojej diecezji, pustoszonej przez konfederatów.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o kwestii przekazania konia dla jego córki oraz o zabiegach u podskarbiego. Odnosi się także do krążących listów, relacji politycznych ze starostą krasnostawskim i chorążym oraz kwestii spodziewanych dymisji.

Andrzej Chryzostom Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o warszawskich wieściach dotyczących gotowości króla szwedzkiego do podjęcia rozmów pokojowych. Wspomina także o wojennych nastrojach posłów z Wielkopolski i Sieradza oraz o planowanej w Malborku radzie.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o konieczności pilnego wyjazdu do Malborka na spotkanie z królem. Zapewnia adresata o swej pamięci i braterskiej przychylności.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski donosi o krótkim pobycie w Świętej Lipce w celu załatwienia pilnych spraw kościelnych i świeckich. Jednocześnie usilnie wzywa wojewodę ruskiego do działań na rzecz pokoju, przestrzegając przed nieuchronną ruiną Rzeczypospolitej w wypadku przedłużania się wojny.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski wyraża żal z powodu zgonu kasztelana wileńskiego i wspomina o rywalizacji o wakujące urzędy. Informuje także o działaniach wojewody malborskiego w Prusach Królewskich oraz tłumaczy się brakiem czasu z powodu napływu wiernych z okazji jubileuszu.

Andrzej Chryzostom Załuski donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o swoim przybyciu do Malborka i zaangażowaniu Augusta II w ratowanie uciemiężonej Rzeczypospolitej. Wspomina również o porozumieniu województw, które mimo trudnego położenia daje nadzieję na poprawę sytuacji w kraju.

Andrzej Chryzostom Załuski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu konieczność zachowania powściągliwości w listach z powodu niepewnej sytuacji politycznej oraz braku pewnych wieści. Informuje także o złej pogodzie w Toruniu utrudniającej podróże i w dopisku odpowiada na narzekania wojewody.

Biskup płocki Andrzej Chryzostom Załuski informuje wojewodę wołyńskiego o swoim wyjeździe z Warszawy na ustronie przed zbliżającą się elekcją oraz o odprawieniu delegacji wojska skonfederowanego ze stosowną odpowiedzią. Zapewnia także adresata o swej stałej pamięci i życzliwości pomimo utrudnień w prowadzeniu korespondencji.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski komentuje nastroje polityczne w Rzeczypospolitej oraz doniesienia o zerwaniu wielu sejmików. Podkreśla, że w czasie jubileuszu woli poświęcić się sprawom duchowym niż troskom publicznym.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski powiadamia wojewodę wołyńskiego o rezygnacji z udziału w Trybunale Skarbowym z powodu braku jednomyślności sejmików i trudności aprowizacyjnych. Przesyła także pożądane pisma polityczne oraz składa adresatowi życzenia bożonarodzeniowe.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski donosi wojewodzie Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o odprawianiu nabożeństw wielkopostnych w diecezji oraz planowanym wyjeździe na ponowne poświęcenie zbezczeszczonych świątyń. Mimo braku świeżych wiadomości przesyła wyrazy niezmiennej życzliwości i gotowości do posług.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za nadesłanie dokumentów komisji lwowskich i wyraża nadzieję na rychłe załagodzenie kryzysu oraz przywrócenie pokoju w państwie. Donosi także o swoim nagłym wyjeździe do Warszawy na wezwanie prymasa oraz o trudnościach związanych z nastrojami wojska i zjazdem szlachty.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski pisze do wojewody ruskiego, tłumacząc brak świeżych wiadomości regułą zapożyczoną z Cycerona. W dopisku porusza kwestię opóźnionej korespondencji z Litwy i Wielkopolski oraz zawiłe rozliczenia finansowe.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski wyraża nadzieję na pomyślny przebieg sejmiku generalnego ruskiego dzięki staraniom wojewody Jana Stanisława Jabłonowskiego oraz wspomina o wątpliwościach wojewody malborskiego. Informuje także z radością o publicznym wyrzeczeniu się luteranizmu przez dziewięciu domowników i ich planowanym bierzmowaniu.

Andrzej Chryzostom Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o swoim krótkim wyjeździe z Torunia spowodowanym zmęczeniem i koniecznością zdobycia zaopatrzenia. Uprzedza o możliwej zwłoce w korespondencji, zapewniając jednocześnie, że listy będą mu na bieżąco przekazywane przez rezydenta.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski informuje wojewodę ruskiego o przybyciu na sejmik generalny do Malborka. Relacjonuje życzliwe przyjęcie na trasie przejazdu przez Braniewo, Elbląg oraz Frombork, gdzie odprawił posługę w swojej katedrze.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski gratuluje wojewodzie ruskiemu szczęśliwego powrotu i pomyślnego porodu małżonki, ciesząc się ze wznowienia korespondencji. Wspomina również o swoich sprawach prywatnych, biskupie łuckim oraz kontaktach z regimentarzem.

Andrzej Chryzostom Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o zakończeniu obrad Rady Senatu oraz trwających pracach nad ekspedycją pism na sejmiki, których daty król jeszcze nie wyznaczył. Z powodu obowiązków urzędowych i rozpoczętych sądów kanclerz nie wie, gdzie spędzi święta, z okazji których przesyła wojewodzie życzenia.

Król Zygmunt II August zatwierdza transsumpt z lwowskich akt ziemskich, w którym mieszczanin lwowski Sebald Wortzel zastawia wieś Zamarstynów hetmanowi polnemu Mikołajowi Sieniawskiemu w zamian za dług w wysokości 5500 florenów. Dokument sankcjonuje poddanie tej czynności prawu ziemskiemu mimo wcześniejszego sprzeciwu władz miejskich Lwowa.

Biskup warmiński i kanclerz Andrzej Chryzostom Załuski prosi magistrat lwowski o jak najszybsze rozstrzygnięcie sprawy spadkowej swojego domownika Andrzeja Łabudzińskiego. Tłumaczy swoją prośbę słusznością sprawy oraz potrzebą rychłego powrotu sługi do dworskich obowiązków.

Kapituła metropolitalna lwowska zatwierdza cesję sumy 50 grzywien na młynie Stachierowskim uczynioną przez Dorotę na rzecz jej męża młynarza Stanisława na wypadek jej wcześniejszej śmierci. Jednocześnie oboje małżonkowie zobowiązują się do podwyższenia opłat arendowych i świadczeń w naturze na rzecz kapituły.

Sufragan Marcin Załuski informuje wojewodę wołyńskiego o natychmiastowym wydaniu polecenia zarządcy lwowskiemu w sprawie udostępnienia kamienicy na komisję. Zastrzega jednak, że budynek musi być wolny, ponieważ królowa wcześniej zezwoliła na korzystanie z niego biskupowi płockiemu.

Sufragan płocki Marcin Załuski zapewnia wojewodę wołyńskiego o swojej nieustannej wierności i zabieganiu o jego łaskę. Tłumaczy się z trudności związanych z przemieszczeniem stad koni na Żółkiewszczyznę oraz wyjaśnia starania o kontrakt od królowej.

Sufragan płocki Marcin Załuski deklaruje wojewodzie wołyńskiemu gotowość wyświadczenia przysługi w sprawie omówionej przez pana Halickiego. Zastrzega przy tym, że warunkiem koniecznym jest wcześniejsze podpisanie kontraktu przez królową.

Jan Janusz Jabłonowski wyrzuca Marcinowi Załuskiemu przewlekanie sprawy dzierżawy i niestosowne spory o warunki umowy wbrew woli królowej. Domaga się niezwłocznego spisania oraz odesłania kontraktu według inwentarza, aby mógł przekazać go monarchini do podpisu.

Sufragan przemyski nakazuje zarządcy kamienicy królowej we Lwowie wydzielenie odpowiedniej liczby pokojów dla wojewody wołyńskiego na czas trwających niepokojów. U dołu pisma znajduje się późniejsza uwaga z pytaniem o znaczenie użytego w poleceniu sformułowania.

Adam Siemuszowski, surrogat starosty lwowskiego, wydaje kanonikom lwowskim wypis z akt z 1510 roku potwierdzający wykupienie młyna przed bramą Halicką od Małgorzaty Tłustej Marciszowej i jej syna Erazma. W dokumencie Małgorzata z synem kwitują odbiór zapłaty i zobowiązują się do zachowania wiecznego milczenia w sprawie owego młyna.

Franciszek Jan Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o obawach związanych z posunięciami wojsk szwedzkich, przygotowaniach do sejmików oraz uciążliwościach czynionych przez wojska saskie. Informuje również o planach biskupa warmińskiego i swoim zamiarze spędzenia zimy w Toruniu.

Franciszek Jan Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o niepokojach na prowincji, ostatnich decyzjach personalnych dotyczących laski wielkiej oraz pobożnej postawie króla w Toruniu. Kończy list pośpiesznymi powinszowaniami pomyślności na nadchodzący nowy rok.

Franciszek Jan Załuski powiadamia Jana Stanisława Jabłonowskiego o przemieszczeniu się króla do Malborka oraz o własnych zamiarach wyjazdu do Wielunia i odesłania żony do Królewca. Wspomina również o podróży swojego brata na dwór królewski oraz wszechobecnych podejrzeniach panujących w Rzeczypospolitej.

Franciszek Jan Załuski dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za powinszowania, opisując zniszczenia kraju, powolny bieg sesji pod Warszawą oraz zagrożenie ze strony nadciągających wojsk wroga. Donosi również o złym stanie zdrowia podkanclerzego i kanclerza, którzy z powodu wyczerpania pracą planują udać się na krótki odpoczynek na wieś.

Franciszek Jan Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o śmierci podskarbiego wielkiego koronnego i wynikłym z tego rozdaniu urzędów senatorskich. Donosi także o ruchach dworu królewskiego, pismach prymasa oraz obawach związanych z rozdwojeniem politycznym Rzeczypospolitej.

Sędzia Mikołaj Narajowski i podsędek Jan Brzozdowski poświadczają przebieg postępowania przed sądem ziemskim lwowskim między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leśniowskiego. Sprawa dotyczyła dóbr we wsi Glinna oraz rozgraniczenia z dobrami Hodowica.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o królewskich dążeniach do odrodzenia miast i naprawy praw w Rzeczypospolitej. Wzywa magistrat do sporządzenia i przesłania szczegółowego wykazu bezprawi, ucisku oraz szkód majątkowych, jakich doznaje miasto, obiecując podjęcie starań w celu ich usunięcia.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski poleca władzom Lwowa szybkie i sprawiedliwe rozpatrzenie sporu pana Filimonowicza ze spadkobiercami Filipowicza o zaległe długi. Interwencja ma zapobiec szkodom finansowym, na jakie powód byłby narażony w wypadku przeciągania się procesu.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski wstawia się u władz Lwowa za radcą Bartschem, domagając się zwrotu wydatków i zapłaty za jego misję rzymską oraz odzyskanie miejskich funduszy. Podkreśla, że należyte wynagrodzenie zapewni miastu jego dalsze oddanie i zachęci innych do rzetelnej służbie publicznej.

Kanclerz Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o decyzji królewskiej w sprawie przesunięcia terminu rozprawy asesorskiej z panem Chmielewskim oraz o procedurach przed Komisją Skarbową i Wojskową. Zapewnia jednocześnie o królewskim i własnym poparciu dla skarg i potrzeb miasta.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski nakazuje magistratowi lwowskiemu niezwłoczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie spraw pani Bieńczewskiej dotyczących kamienicy i folwarku. Upomina przy tym rajców, że nie widzi żadnego uzasadnienia dla dotychczasowej przewlekłości postępowania sądowego.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje magistrat lwowski o suplice żony Hilarego Signio, która oskarża zdziecinniałego na starość męża o rozrzutność i rujnowanie rodziny. Nakazuje przeprowadzić dochodzenie i ustanowić kuratorów spośród osiadłych mieszczan w celu zabezpieczenia resztek majątku.

Sąd ziemski lwowski potwierdza przebieg wieloletniego procesu i przyznaje pracowitym Stanisławowi i Marcinowi z Basiówki intromisję w dobra szlachetnego Baltazara Leśniowskiego w Glinnej i Zimnej Wodzie za szkody i niestawiennictwo. Wypis zawiera relacje z poszczególnych roczków ziemskich oraz wzmianki o mandatach królewskich Zygmunta Augusta.

Hetman Jan Zamoyski zwraca się do burmistrza i rajców Lwowa z prośbą o wypożyczenie miejskich armat, prochu, kul oraz skierowanie puszkarzy, cieśli i furmanów wobec zagrożenia najazdem tatarskim. Zapewnia przy tym o terminowym zwrocie sprzętu i pełnym pokryciu wszelkich kosztów, ewentualnych strat oraz żołdu dla rzemieślników.

Zamoyski pisze o obawie przed Tatarami, którzy mogą nadciągnąć od Rusi w stronę Lwowa. Prosi adresatów, by byli przygotowani, i wspomina o Jabłońskim, który ma służyć jako pośrednik. List kończy deklaracją życzliwości.